In de Kunstlinie in Almere, nota bene dé utopische stad van de jaren zeventig, tonen 30 tweedejaars studenten van de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten Den Haag hun utopieën. De tentoonstelling Utopia is een intrigerend geheel van zeer uiteenlopende interpretaties en uitwerkingen van het begrip utopie.

Met een plattegrond van het gebouw en de tentoonstelling in de hand doorkruis je het labyrint van de Kunstlinie. Langzaam ontvouwt zich de indrukwekkende bouwstijl; de lichte, strakke en tegelijkertijd ook speelse architectuur doet zelf bijna utopisch aan. In elke ruimte, doorgang en patio staat het werk van één of meerdere studenten opgesteld.

Het begrip utopie kan zowel naar een ‘goede plaats’ (eu-topos) als naar ‘geen plaats’ (ou-topos) verwijzen. De interpretaties en opvattingen ten aanzien van utopieën zijn eindeloos, zo zal de één een utopie eerder als idealistisch definiëren, terwijl een ander een utopie opvat als onhaalbaar en uiteindelijk desastreus. Deze veelvoud in interpretaties is ook terug te vinden in het werk van de studenten van de Koninklijke Academie Den Haag.

Het land van melk en honing
Lies de Rooij associeert Utopia met de sprookjesachtige wereld van Alice in Wonderland en het Bijbelse land van melk en honing. De ene wereld vangt zij in fotografie, de ander door een opstelling die gebruik maakt van de ruimtelijkheid en de lichtinval van het gebouw. Het zijn sprekende en innemende interpretaties van Utopia.

Dat de weg naar een utopie een breekbare, kwetsbare weg kan zijn benadrukt Winnie Plas. Haar werk bestaat uit een trap gestut door een grote hoeveelheid lege glazen potjes. Het contrast tussen het ruwe hout en het ijle glas is een mooie verbeelding van de kwetsbaarheid en tevens de onbereikbaarheid van de utopische droom.

De keerzijde van Utopia
Utopia heeft ook een duistere zijde. Linde Gadellaa gaat uit van een atoomramp; de totale vernietiging en het einde van de mensheid. Haar werk is opgesteld in een tijdslijn. Het moment van vernietiging wordt verbeeld door een doormidden gespleten stoel, de resten van een brand en glasscherven. Echter na de vernietiging, de rook en de puin, de schaduwen van wat er geweest is, en de wanhoop, gloort er hoop. Nieuw gewas in vruchtbare aarde. Gadellaa weet de keerzijde van Utopia zeer treffend te verbeelden. Gelukkig is er altijd nog hoop.

Symbiose van kunst en gebouw
Het is mooi om te zien hoe 30 studenten een overkoepelend thema op zoveel verschillende manieren hebben weten te vertalen in beeld. Geen enkel werk doet aan een ander denken. In de verschillende patio’s staan werken opgesteld die inspelen op de elementen. Er is goed gebruik gemaakt van de ruimte en het licht in het gebouw. De tentoonstelling kenmerkt zich door de grote verscheidenheid in technieken, materialen, uitingen en interpretaties van Utopia. Het is een verrassende tentoonstelling met werk van jonge kunstenaars dat zeker een reis naar Almere waard is.

Gepubliceerd op: 09-02-2011