Vervalst! De reconstructie van de brutaalste kunstzwendel ooit, vertelt in begrijpelijke taal over een complexe kunstzwendel. Auteurs Laney Salisbury en Aly Sujo zijn erin geslaagd om zowel oplichter John Drewe, schilder John Myatt als vele andere personen treffend te beschrijven. Dat maakt dit verhaal pas echt indringend.

Myatt was een arme schilder, die vanaf 1985 10 jaar lang de opdracht kreeg van Drewe om vele schilderijen in de stijl van schilders als Giacometti, Nicholson en de Staël te maken. Hij wordt neergezet als een schuchter persoon, die zich niet al te veel met het verdere verloop van de schilderijen probeert te bemoeien. Myatt is onder de indruk van gladjakker Drewe die met zijn vele leugens iedereen om zijn vinger weet te winden. Drewe speelt onder meer een vrijgevige kunstliefhebber die geld schenkt aan de Tate Gallery, waarna hij met open armen in het archief wordt ontvangen. Hier begint het echte vervalsen.

Vervalste herkomst
Schilderijen zijn meer dan wat wij zien, hun herkomstgeschiedenis bepaalt vaak het vertrouwen in echtheid. Zodra Drewe zich dat realiseert creëert hij een geschiedenis voor alle werken die zojuist uit Myatts huis komen. De vervalste tentoonstellingscatalogi, facturen en brieven lijken te bevestigen dat deze werken van de echte meesters zijn. Drewe gelooft zo sterk in zijn verhalen en vervalste papieren dat hij geen voorzichtigheid meer neemt. In totaal verhandelt hij zo’n 200 schilderijen, die zich vanuit Engeland verspreiden over de hele wereld. Uiteindelijk komt (vrijwel) alles aan het licht en wordt zowel Drewe als ook Myatt veroordeeld. Dit stelde Salisbury en Sujo in staat om de kunstzwendel te reconstrueren.

Breekpunt
De grenzen van die reconstructie zijn niet altijd even scherp. De schrijvers tonen hun kennis over het onderwerp door soms af te dwalen naar de geschiedenis van het vervalsen. Er worden vergelijkingen met eerdere kunstzwendels getrokken, waar sommige personages op dat moment aan terugdenken. Dit plaatst het verhaal in een breder perspectief, maar haalt tegelijkertijd de spanning uit de boog. De tijd lijkt even stil te staan, waardoor de huidige zaak minder dringend lijkt.

Op de huid
De vele gesprekken die Salisbury en Sujo met Myatt, museummedewerkers en handelaren voerden zorgen ervoor dat personen levensecht op de lezer overkomen. Gevoelens en gedachten zijn mooi verwoord, waardoor je meer te weten komt dan wat er daadwerkelijk plaatsvond. Myatt is niet zomaar een ongelukkige schilder, hij is iemand die in de huid van een schilder kan kruipen en enkel het hoofd boven water probeert te houden. Oké, Drewe is een grote leugenaar, maar zelfs ondanks al die mystiek rondom zijn persoon kun je je een goed beeld van zijn persoonlijkheid vormen. Een echt persoon, waar je zelfs begrip voor kunt opbrengen. Die levendige personages zorgen ervoor dat het verhaal begrijpelijk en inleefbaar wordt voor iedereen.

Gepubliceerd op: 18-01-2011