ProzArt: Meisje houdt bramen

oktober 19th, 2014

Sommige kunstwerken prikkelen de fantasie, zetten aan het denken of roepen herinneringen op. De kunstredacteuren van CultuurBewust.nl schrijven om de week een kort stukje proza bij een kunstwerk uit een actuele tentoonstelling.

De zoete geur van bramen en de druppeltjes paars sap die langs mijn lange vingers strijken, langs mijn pink en ringvinger, lichtjes plakkend.

Onder een warme najaarszon beweeg ik me door de woekerende, stekelige struiken achter het weiland. Ik neem niks mee, ga op pad, met de blauwe jurk als mijn buidel. Ik voel de aandrang om te verzamelen, terwijl de nevel het gras kietelt. Hongerig proef ik het zoete sap en ik pluk meer van de blauwzwarte vruchtjes. Het blauw kleurt smoezelige randjes onder mijn nagels en vlekt op mijn jurk. Behoedzaam loop ik terug naar het houten huis, want ik draag een schat bij me. Het krakende huis waarvan de planken zijn verweerd.

Mijn lange armen en sierlijk gebogen vingers beweeg ik ontspannen, onbevangen. Ik ben een kind dat iedereen kan zijn, met blonde haren in een paardenstaart. Met mijn ogen verborgen, houd ik mijn bramen, als een kind. Een kind dat iedereen kan zijn.

Straatfotograaf Mark Cohen (1943) maakt close-up foto’s van mensen in zijn woonplaats Wilkes-Barre (Pennsylvania, VS). Op de foto ‘Meisje houdt bramen’ (2008) is slechts een deel van het kind gefotografeerd. Cohen fotografeerde haar van zo dichtbij dat haar huid en de textuur van het jurkje duidelijk zichtbaar zijn. Samen met andere foto’s uit Cohen’s oeuvre is deze foto nog tot en met 11 januari te zien in het Nederlands Fotomuseum, in Rotterdam. Lees hier de recensie. 

Tags: , , , ,
Posted in Column, Kunst | No Comments »

Dark Knees geeft het intieme werk van Mark Cohen mooi weer

oktober 19th, 2014

De tentoonstelling Dark Knees toont de intieme en ietwat ongemakkelijke momenten die Mark Cohen (1943) op de gevoelige plaat weet vast te leggen. Het neemt je mee naar het leven van de gewone mensen in de geboorteplaats van Cohen, Wilkes-Barre.

Wat meteen opvalt bij binnenkomst is een van Cohen’s foto’s uitvergroot op een rode muur. De titel van het werk ontbreekt, maar dat stoort niet. De helft van de tentoongestelde foto’s zijn niet van bijschrift voorzien. Als we de foto opzoeken in een overzicht, zien we dat het Ear, hand, leopard coat (1975) is — een van Cohen’s bekendste foto’s.

Georganiseerde chaos

Volgens het Nederlands Fotomuseum is Mark Cohen een ‘eigenzinnige straatfotograaf’. Dit is terug te zien in de manier waarop de foto’s worden gepresenteerd. Alle foto’s hangen op een rechte lijn, op een aantal uitzonderingen na. De tentoonstelling is verdeeld in drie categorieën. Vroeg werk, Dye Transfer afdrukken en de rest. Waarom het vroege werk is onderverdeeld in een afzonderlijke categorie is onduidelijk, aangezien de gehele tentoonstelling niet op chronologische volgorde is opgehangen. Achter Dye Transfer afdrukken is een lege ruimte met groene poefjes, waar je je kunt terugtrekken en op je gemak het boek Dark Knees door kunt bladeren.

Zoals het is

Als een foto wel een titel heeft, lijkt dat met de hand geschreven. Het hoeft allemaal niet mooier gepresenteerd te worden dan het is. De foto’s van Cohen zijn momentopnames. Cohen komt zo dichtbij de mensen dat hij slechts een klein deel van ze fotografeert, meestal zonder hun medeweten. Dit laat ruimte over voor eigen interpretaties. De toeschouwer komt in een moment van bewustwording. Hij krijgt de vrijheid om een eigen betekenis te geven aan de intieme momenten die Cohen weet vast te leggen.

Dark Knees doet eer aan het rauwe, maar pure werk van Mark Cohen. De tentoonstelling weet de aandacht van de toeschouwer vast te houden door de rauwheid van het leven in Wilkes-Barre te tonen.

Tags: , , , , ,
Posted in Geen categorie, Kunst, Recensie | No Comments »

Prachtige samenloop van omstandigheden in De laatsten van De Hollanders

oktober 19th, 2014

“In hoeveel vreemde keukens heb jij naar kurkentrekkers gezocht?” Tegen de achtergrond van een verlopen feestje moeten de laatste vijf overgebleven feestgangers allemaal even hun ei kwijt. Het maakt de situatie er niet per se gezelliger op. De avond kabbelt voort terwijl ze hun verhaal, het ene wat dramatischer dan het andere, aan de rest opdringen. Zo valt De laatsten uiteen in allerlei losse fragmenten, maar spreken die wel tot de verbeelding door het sterke spel en de poëtische liedjes van Spinvis.

De Hollanders gingen voor De laatsten rond de tafel zitten met Spinvis, die de tekst en muziek voor het toneelstuk verzorgde. Spinvis’ poëtische, subtiele stijl is vooral in de muziek terug te horen. De uitvoeringen van de aanstekelijke popliedjes zijn echter wel de schaarse momenten waarop de setting van het toneelstuk duidelijk naar voren komt. De verhalen van de vijf personages zijn zonder twijfel sprekend genoeg om je tijdens de voordracht ervan bij de les te houden. Toch ben je bij de laatste monoloog alweer vergeten waar die eerste over ging.

Gebrek aan houvast in De laatsten

“Vorm is alles wat we hebben,” verzucht één van ‘de laatsten’ opvallend genoeg. Als er iets is waar De Hollanders het in deze voorstelling echter niet van moeten hebben, is het de vorm. Door het ontbreken van een herkenbaar decor heeft de toeschouwer zo nu en dan te weinig houvast alle monologen en dialogen samen te brengen. Op het podium staan slechts de instrumenten waarmee de muziek wordt uitgevoerd. Een simpel keukenblok met een aanrecht vol lege (wijn)glazen en schaaltjes zoutjes had meer tot de verbeelding gesproken en de kijker de rust gegeven om alle voorgedragen tekst te kunnen samenbrengen tot één geheel.

Sterk spel door groot beeldend vermogen

Het grote beeldende vermogen in de liedjes van Spinvis wordt ook doorgevoerd in het spel en dat maakt veel goed. Daaruit blijkt dat de verhoudingen tussen de verschillende personages soms even haatdragend als liefdevol zijn. “Ik wil gewoon geen samenloop van omstandigheden zijn,” besluit één van de personages in haar monoloog. Daarmee raakt ze de kern van de voorstelling. Door het onbedoeld fragmentarische karakter van het stuk is De laatsten namelijk juist een prachtige samenloop van omstandigheden.

Tags: , , , , , , ,
Posted in Recensie, Theater | No Comments »

In het herkenbare Berlin, Berlin! worstelen videoblogger en kluizenaar met prestatiedruk

oktober 18th, 2014

“Het leven is maakbaar. Zorg dat je onmisbaar bent. Doe iets waar jij zelf in gelooft.” Het zijn de mantra’s van generatie Y. Dat deze mantra’s ook een keerzijde hebben, is te zien in de theatervoorstelling Berlin, Berlin van het jonge, Utrechtse gezelschap Als de Beren Komen. Een herkenbaar en toegankelijk stuk waarin een broer en zus allebei op hun eigen manier omgaan met prestatiedruk.

 Nina is een succesvolle, modebewuste videoblogger. Met online video’s verdient ze haar geld. Zo probeert ze te voldoen aan de verwachtingen die de wereld van haar heeft. Haar broer Jorik heeft zich opgesloten in zijn kamer, als een kluizenaar. Al gauw ziet Nina het belang van Jorik’s daad van verzet in een wereld van keuzestress en prestatiedruk. Via het internet geeft ze hem bekendheid. Maar wanneer Jorik na zes jaar, in 2020, eindelijk zijn kamer verruilt voor de echte wereld, blijkt hij Nina’s online campagne niet te kunnen waarderen. Jorik verzette zich niet. Hij sloot zich gewoon op. Voor zichzelf, niet voor anderen.

Gelaagde personages

Hoewel Nina en Jorik tegenpolen lijken, vechten ze allebei tegen de prestatiedruk van de maatschappij. Actrice Malou van Sluis zet een ogenschijnlijk vrolijke, praatgrage Nina neer. Ze laat Nina’s donkere kanten echter even overtuigend zien, zoals Nina’s verdriet om Jorik, die haar in de steek liet. Alex van Bergen in de rol van Jorik weet met zijn stiltes, bewuste bewegingen en rake zinnen een vervreemdend element in Berlin, Berlin! te brengen. Waar Nina’s ogen alle kanten opvliegen, kijkt Jorik juist intens en rustig de zaal in.

Flashbacks met vlogs

Er wordt slim gespeeld met de chronologie van het verhaal. De vlogs van Nina zijn live gespeeld en zijn te zien op een groot scherm. Flashbacks zijn keurig aangegeven met het jaartal in Nina’s vlogs, wat het verhaal helder maakt. Dit verhoogt de toegankelijkheid voor het publiek.

Misson completed

Als de Beren Komen heeft een missie. Theater maken dat de diepte in gaat, zonder het contact met het publiek te verliezen. Met Berlin, Berlin! is dit gelukt. Een actueel thema als prestatiedruk houden zij dichtbij het publiek door te vertellen vanuit het perspectief van een modebewust vlogmeisje en een zelfbewuste jongen die het hoofd boven water proberen te houden. Zoals velen van ons. Mission completed.  

Tags: , , , , , , ,
Posted in Recensie, Theater | No Comments »

You’re Dead! is een fascinerende trip door Flying Lotus’ muzikale kosmos

oktober 18th, 2014

Het geluid dat uit de speakers ronkt is een en al energie. Krioelende baslijnen, sprankelend toetsenwerk en golven white noise, vermengd met intense rappartijen. En dan opeens: bam! “Bitch, you’re dead!” En we zakken weg in een spookachtig klankmoeras. Dit is de spanningsboog van You’re Dead!, het vijfde album van electronische beatspionier Flying Lotus.

Dat Flying Lotus zijn nieuwe plaat als één integrale mp3 naar de pers stuurt, is niet verwonderlijk. You’re Dead! verlangt in één zit beluisterd te worden. De negentien cuts lopen in elkaar over, waardoor ze een nauw samenhangend geheel vormen. Een moedig statement in deze tijd van iTunes en Spotify – al zijn de wisselingen soms zo abrupt en de fragmenten vaak zo kort dat het in eerste instantie moeilijk is om houvast te vinden.

Een duidelijke spanningsboog

Gelukkig heeft de plaat dus een duidelijke spanningsboog. Druk op de ‘play’-knop en ‘Fly Lo’ slaat je om de oren met een rauwe elektronische jazz-uitbarsting. Deze loopt over in de kosmische hiphop van ‘Never Catch Me’, met een gepassioneerde getinte rappartij door gastartiest Kendrick Lamar die de hoeksteen van het album vormt: “Life and death is no mystery and I wanna taste it”. Hierna spreekt de gladde, kille Snoop Dogg de doodsverklaring uit: “This what the shit gon’ get you: Death”.

En zo begeven we ons in het land der doden, waarin het gros van het landschap bestaat uit etherisch klanktapijt. Voor Flying Lotus is het echter goed vertoeven in deze onderwereld. De spookachtige klanken worden doorkruisd door tekenen van licht en leven, zoals op het gemoedelijke, sprankelende ‘Turtles’. En het oosters getinte, intens spirituele ‘Protest’ bevat het volgend gescandeerd refrein: ‘We will live on / Forever, forever’.

Kosmische jazz en hiphop

Flying Lotus heeft deze verlokkelijke plaat opgebouwd uit tal van genres: de openingstracks fuseren elektronische jazz en de Duitse ‘kosmische musik’ van de jaren zeventig, terwijl fragmenten als ‘Obligatory Cadence’ hiphopritmes combineren met vluchtige ambient-klanken. De vershillende invloeden en ideeën vloeien door elkaar heen, wat leidt tot een gelaagde sound waarin de aandachtige luisteraar tal van details kan ontdekken. Zo wordt het album een fascinerende trip door de muzikale kosmos van Flying Lotus.

Tags: , , , , , , ,
Posted in Muziek, Recensie | No Comments »

Eindelijk Alleen van Alex Klaassen is een briljante mix van comedy en theater

oktober 17th, 2014

“We gaan lachen om niet te moeten huilen!” Met die boodschap kondigt Alex Klaassen de volgende scene aan in een reeks absurdistische sketches: een college over lachen, voor gevorderden. Geen onderwerp is te absurd om geschuwd te worden in Eindelijk Alleen, een reprise van de solovoorstelling die Klaassen in 2009 op de planken bracht. Eerder boekte hij succes met Martine Sandifort, maar met Eindelijk Alleen bewijst Klaassen zich ook solo.

Monty Python-esque
Het decor van de voorstelling is simpel en zeker niet wat je zou verwachten van een cabaretier die vooral sketches speelt. De enige twee objecten die Klaassen die avond gebruikt zijn tegen een spierwitte achtergrond geplaatst: een toilet en een stripperspaal. Met die attributen speelt Klaassen een reeks Monty Python-esque sketches, die in rap tempo afgewisseld worden. Wel zijn de overgangen af en toe te abrupt, wat het komisch effect soms tegenwerkt. Zijn imitaties zijn echter zo treffend dat het Klaassen lukt om de toeschouwer na een paar minuten toch weer mee te sleuren in de hilariteit van het volgende typetje.

Tragikomisch
Dat er ook een tragische kant achter de lach schuil gaat, laten types als de suïcidale smurf, de verlaten Gooische vrouw en een Amsterdamse zwerver in de rouw zien. In deze sketches bewijst Klaassen zich niet alleen als begenadigd zanger maar ook als acteur. Nog absurder is de scene waarin Klaassen als hoogzwangere vrouw in een duet uitgescholden wordt door haar ongeboren foetus (die overigens niks meer is dan een projectie op een wit scherm) Door zijn treffende mimiek wordt het spel zo overtuigend dat je als toeschouwer tussen het lachen door wel medelijden moet krijgen met zijn alter-ego’s.

Cross-over
Het zijn juist in deze types die verraden dat er achter de lach van Klaassen ook een enorme eenzaamheid schuilgaat. Juist doordat het thema eenzaamheid op zo’n komische en diverse manier benaderd wordt, vergeef je het Klaassen wanneer hij terugvalt op banale onderwerpen zoals fistfucken en in één van de laatste scenes een ode brengt aan een drol. De bijzondere combinatie van zang en spel maakt Eindelijk Alleen tot meer dan een typische cabaretvoorstelling en zorgt voor een geweldige cross-over tussen comedy en theater.

Tags: , , , , ,
Posted in Recensie, Theater, Tip | No Comments »

The Future of Fashion is Now blinkt uit in mode met inhoud

oktober 17th, 2014

Een slaapzak en een mannenpak samengevoegd in één stuk zwart doek. De contouren van het pak zijn duidelijk afgetekend in het grote vlak. Zuid-Koreaanse ontwerper Mason Jung (1977) laat met zijn Slaapzak en Dekenpak zien dat kleding vaak in een bepaalde context wordt getoond en doorbreekt hiermee de strakke regels in de modewereld. Net als de ruim vijftig andere ontwerpers die werk maakten voor The Future of Fashion is Now.  In Museum Boijmans van Beuningen stellen jonge internationale ontwerpers deze herfst de op consumptie gerichte modewereld aan de kaak.

In de The Future of Fashion is Now staan materialen, het menselijke figuur en maatschappelijke thema’s rondom mode centraal. Ontwerpers geven kritiek op de snelle, massale modewereld waarin het merk belangrijker is geworden dan de inhoud. Je loopt als bezoeker een route langs ontwerpen en video’s. Ieder werk staat op zichzelf en verdient de tijd om naar te kijken, omdat het verhaal achter het werk soms belangrijker is dan het werk zelf. Dit zorgt voor een diepere laag in de expositie.

Vergankelijkheid

Zo is Vier op maat gemaakte jassen van Australische ontwerper Pia Interlandi (1985) een aanklacht tegen de huidige maatschappij van vluchtigheid en jeugd. Ze maakte met oplosbaar textiel vier jassen die telkens iets verder aan het vergaan zijn. De eerste jas is helemaal heel en de laatste bestaat uit slechts een paar stukken textiel. Ze wil hiermee laten zien dat alles vergankelijk is, net als kleding. De mooie gedachte hierachter komt goed over.

Mode vs. kunst

De expositie stipt niet alleen statements van ontwerpers uit de modewereld aan, ook de grens tussen mode en kunst komt naar voren. Het is mode met een gedachte erachter; vaak is het een vorm van kunst. Zoals Lange Mouw van Antoine Peters (1981). Een paspop draagt zijn ontworpen trui met de langste mouwen ter wereld. De grijze lange mouwen zijn als een spinnenweb eromheen gespannen waar je doorheen kunt lopen. Hierdoor is het ontwerp interessant, omdat je het werk echt beleeft en er zo goed bij stil staat waar je precies naar kijkt.

The Future of Fashion is zeker een aanrader. De expositie komt zeer goed tot z’n recht door de opvallende, mooie ontwerpen die zijn geselecteerd en de stevige ideeën die achter de werken zitten.

 

Tags: , , , ,
Posted in Kunst, Recensie | No Comments »

« Older Entries |

Volg ons

Nieuwsbrief

Ja, ik ontvang graag tweewekelijks de tofste culturele uitgaanstips.