Dé literatuurhoogtepunten van oktober 2014

oktober 2nd, 2014

Welke boeken en literaire evenementen mag je echt niet missen de komende maand? Dit zijn de literatuurhoogtepunten volgens de redactie. 

Geen Daden Maar Woorden
Zoals inmiddels gebruikelijk vult Geen Daden Maar Woorden weer een avond in de Rotterdamse schouwburg. In het programma staan de letteren centraal. Het belooft een afwisselende en spraakmakende editie te worden, met optredens van o.a. Hanna Bervoets, Joost de Vries, Herman Koch en Typhoon. Zaterdag 4 oktober, kaarten vanaf €16,50.

Hanna Bervoets - Efter
Hanna Bervoets komt met een nieuwe roman – na het succesvolle Alles wat er was wederom een verhaal met een sinister tintje. Efter speelt zich af in de nabije toekomst, waarin liefde als een behandelbare aandoening wordt gezien. Uitgeverij Atlas Contact, €19,99.

Ned Beauman - Glow
De derde roman van Beauman, die werd verkozen tot één van de grootste Britse schrijftalenten, gaat over een jongen wiens dagen 25 uur tellen. Hij gaat op zoek naar een drug die dit kan verhelpen. Uitgeverij Nieuw Amsterdam, €19,95.

Griet Op de Beeck - Kom hier dat ik u kus
De auteur van het lovend ontvangen debuut Vele hemels boven de zevende komt met een roman over het meisje Mona en haar weg naar volwassenheid. Kom hier dat ik u kus is het Boek van de Maand bij De Wereld Draait Door. Uitgeverij Prometheus, €19,95.

Ben Lerner - 22.04
Van de auteur van het bejubelde Vertrek van Station Atocha verschijnt 22.04, waarin schrijver en dichter Lerner vertelt over de kracht van verhalen, aan de hand van een plot dat om zijn eigen leven draait. Uitgeverij Atlas Contact, €19,99.

Posted in Lijstje, Literatuur, Tip | No Comments »

Lezen en laten lezen: Perspectief

oktober 2nd, 2014

Ooit schreef ik een kort verhaal vanuit een hond. Halverwege zakte het verhaal volledig in elkaar, maar ik vond het heerlijk om te werken met het perspectief van deze Fiktor – een Yorkshire Terriër met een sterke doodswens.
Grootmeester in dierenperspectief is Anton Koolhaas. Wie zijn kolibries volgt in Weg met de vlinders krijgt vanzelf een hekel aan die onnozele vlinders. Voor wie Daar gaat Catrien heeft gelezen, zijn eendenkuikens nooit meer hetzelfde. Koolhaas’ dierenpersonages zijn zo geloofwaardig dat ik als lezer al gauw denk: ja, ja natuurlijk, zo praten kippen precies!

De mogelijkheden voor vertellers en perspectieven zijn eindeloos.
Wij van Elvis Peeters is grotendeels vanuit eerste persoon meervoud geschreven: er is een groep aan het woord in plaats van een persoon – en doordat wij automatisch betekent dat jij erin betrokken bent, ben je als lezer medeplichtig. Na de laatste bladzijde bleef ik ongelukkig en beschaamd achter.
De boekendief van Markus Zusak wordt verteld door De Dood. Zoiets kan, net als het God-perspectief, potsierlijk uitpakken. Af en toe balanceert het boek op het randje van clichématigheid of kukelt het daar overheen, toch blijft het me boeien. De verteller is zó betrokken bij het te vertellen verhaal, dat van boekendief Liesel Meminger, dat ik als lezer niet anders kan dan hierin meegaan.
Een andere uitdaging is het kindperspectief. Een kind, dat zo anders naar de wereld kijkt dan een volwassene, kan een interessante verteller opleveren. Maar ik raak snel verveeld bij een overschot aan briljant bedoelde bijdehante opmerkingen in een te jong perspectief. Een ‘begaafd’ kind aan het woord laten en er al dan niet een autistisch spectrum-etiket opplakken, om te verbloemen dat dit jongmens te slim praat voor zijn leeftijd, vind ik nogal flauw. En gemakzuchtig.*
Maar misschien was ik tijdens het schrijven van mijn hondverhaal ook gemakzuchtig: druk als ik was met het uitproberen van deze bijzondere stem, vergat ik dat er ook nog een verhaal verteld moest worden. Anton Koolhaas, van wie ik destijds nog niets had gelezen, wist als geen ander hoe belangrijk dit is: het gekozen perspectief moet bijdragen aan het verhaal, het moet een functie hebben.
In mijn achterhoofd hoor ik Fiktor zachtjes blaffen. Hij wil graag worden herschreven.

* Ja, ik heb het tegen jullie, Jonathan Safran Foer (Extreem luid en ongelooflijk dichtbij) en Mark Haddon (Het wonderbaarlijke voorval met de hond in de nacht), met jullie stomme lange titels.

Tags: , , , , , , , , , , , , , , ,
Posted in Column, Literatuur | No Comments »

De vervelende personages in Verloren vrouw zuigen je mee in een duistere wereld vol intriges en bedrog

oktober 1st, 2014

Gone Girl, de film die vanaf 2 oktober in de Nederlandse bioscopen te zien is, is gebaseerd op de Amerikaanse bestseller (Verloren vrouw) van Gillian Flynn. In een he-said, she-said verhaal worden de moeilijkheden van het huwelijk uit de doeken gedaan, met één belangrijke vraag: waar is de vrouw in deze relatie? Als de film net zo spannend is als het boek, zul je tot het einde toe op het puntje van je stoel doorbrengen.

Amy en Nick Dunne zijn vijf jaar getrouwd, maar brengen hun trouwdag op een geheel andere manier door dan ze gepland hadden. Wanneer Nick thuis komt, ziet hij de deur wijd open staan; zijn vrouw is weg. Door zowel Nicks als Amy’s ogen ontvouwen de gebeurtenissen zich, zowel uit het heden als het verleden, en wordt het duistere plot steeds duidelijker.

Hatelijke karakters

Hoewel het plot vanuit verschillende standpunten wordt beschreven, is er weinig reden om met de karakters mee te leven. Deze karakters zijn geschreven om gehaat te worden. Nick en Amy benadrukken in hun eigen verhalen elkaars slechte punten. Beiden zijn egocentrisch en Amy is daarbij ook nog manipulatief. Toch krijgt vooral Nick het zwaar te verduren: niet alleen Amy, maar de hele wereld lijkt zich tegen hem te hebben gekeerd nadat zijn vrouw is verdwenen. Is ze weggelopen? Heeft hij haar vermoord? Dit maakt het verhaal vernieuwend, maar in het begin zeer vermoeiend om te lezen.

Onvoorspelbare plotwisselingen

Toch is dit geen boek om halverwege het verhaal neer te leggen. Hoewel het maar langzaam op gang komt, lijkt het na honderd pagina’s hernieuwde energie te hebben gevonden. Elke onthulling of aanwijzing laat Flynn direct volgen door weer een plotwisseling. Het is dus even werken, maar dan heb je ook wat: een boek waarin je niet kunt stoppen met lezen. Haat en liefde wisselen elkaar af en dat is dan ook de belangrijkste bron van energie voor Flynn’s bestseller. Naarmate het verhaal vordert, wordt duidelijk welke van de twee emoties het uiteindelijk zal winnen.

Tags: , , , , , , , ,
Posted in Literatuur, Recensie | No Comments »

Dé kunsthoogtepunten van oktober 2014

oktober 1st, 2014

Welke tentoonstellingen en festivalexpo’s mag je echt niet missen de komende maand? Dit zijn de vijf beste producties volgens de redactie. 

Afforable Art Fair
De Affordable Art Fair is de kunstbeurs voor betaalbare hedendaagse kunst. Zowel doorgewinterde kunstkenners als beginnende kunstkopers kunnen hier terecht.
Van 30 oktober 2014 t/m 2 november 2014 in de Kromhouthal, Amsterdam. Prijs: €13,-

Paul Kooiker
Overzicht van twintig jaar Paul Kooiker, een beeldhouwer, installatiemaker en fotograaf met prikkelende beelden. Naast een overzicht op verzoek van het museum een nieuwe installatie.
Van 18 oktober 2014 t/m 11 januari 2014 in het Fotomuseum, Den Haag. Prijs: 8,-

Designing 007: Fifty years of Bond Style
The name is Bond, James Bond. Kunsthal Rotterdam laat zien wat er zich allemaal achter de schermen afspeelde bij de opnames van de bekende James Bond films. Meer dan 500 gadgets, rekwisieten, kostuums etc. tonen vijftig jaar filmgeschiedenis.
Van 12 oktober 2014 t/m 8 februari 2014 in Kunsthal Rotterdam. Prijs: €11,-

Sufficient Force, Minimal Art, conceptual art en land art
In Sufficient Force toont het museum werk van internationaal gerenommeerde Amerikaanse kunstenaars uit de museumcollectie. Daarbij staan de jaren zestig centraal; het roerige kunstklimaat voornamelijk in en rond New York. Er is werk te zien van Sol LeWitt, Donald Judd en Bruce Nauman. Van 11 oktober 2014 t/m 22 maart 2015 in het Kröller-Müller Museum in Otterloo. Prijs: €17,40

Dutch Design Week
De Dutch Design Week in Eindhoven is in de twaalf jaar dat het event bestaan uitgegroeid tot de grootste van Noord-Europa. In het evenement staan ontwerpers en technologie centraal.
Van 18 oktober 2014 t/m 26 oktober 2014 in diverse kunstinstellingen in Eindhoven (onder andere Philips Museum, Strijp-S). Prijs: €6,-

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,
Posted in Kunst, Lijstje | No Comments »

Een kunstzinnige tour door de stad tijdens de Nijmeegse Kunstnacht

oktober 1st, 2014

Een hand rust op de schouder van een ander. Zo schuifelt een rij mensen voort, zonder dat ze een hand voor ogen zien. In het kader van de vijfde editie van de Nijmeegse Kunstnacht vinden in het MuZIEum zowel een rondleiding als een kunstveiling plaats in het donker. Om de opening van het nieuwe culturele seizoen te vieren openen Nijmeegse culturele instellingen in de binnenstad ‘s avonds hun deuren. Daarnaast zijn op het Honigcomplex net buiten het centrum, speciale activiteiten geprogrammeerd. Een kennismaking met de Nijmeegse culturele keuken.

Kenmerkend voor de Nijmeegse Kunstnacht zijn de cross-overs: beeldende kunst, muziek, film, theater, literatuur en dans worden gecombineerd. ‘We willen bezoekers echt een belevenis bieden’, legt organisator Moni Siegfried uit. Een miniatuur Volkswagen-busje fungeert als taxi voor deze kunstzinnige tour door Nijmegen. CultuurBewust.nl bezoekt de activiteiten op het gebied van beeldende- en mediakunst.

Kunst in de buitenlucht

Op het grote marktplein voor Museum het Valkhof is een witte, metalen installatie geplaatst. Twee cabines maken deel uit van de kunstinstallatie en bieden het publiek plek om te zitten. Er klinken lage, langgerekte tonen uit de installatie, die het metaal doen trillen. ‘Ik zou hier een hele tijd kunnen zitten’, zucht een jonge vrouw die net een plekje bemachtigt. Het metaal van de cabine geleidt het geluid, waardoor de vrouw omgeven wordt door klanken.

Mediakunst en muziek

Ook op het Honigcomplex wordt kunst gecombineerd met geluid. Dit industriële terrein ligt net buiten het centrum, aan de Waal. Kunstenaars Florian Krepcik en Menah maken mediaprojecties. Tijdens het optreden van de band de Memphis Maniacs staat naast elk bandlid een scherm opgesteld. Op deze schermen worden animatiefiguren geprojecteerd die in een virtueel landschap meebewegen op het ritme van de muziek. Het publiek loopt op deze warme najaarsavond uit om dit optreden te bewonderen in de loods. De band speelt een mash-up van bekende songs, zoals als Ricky Martin’s Un, Dos, Tres en voegt daar een elektronische sound aan toe. De handen van het publiek gaan de lucht in en er wordt enthousiast meegeklapt.

Kunst en dans

Vanuit het optreden in de loods verspreidt het publiek zich over het terrein van het Honigcomplex, waar verschillende activiteiten plaatsvinden. Bezoekers staan in de rij om bij Galerie Bart een kijkje te nemen. Hier wordt een dans performance gegeven midden tussen de schilderijen en sculpturen. Op de muziek van de Lion King beweegt een groep jonge danseressen, het publiek staat in een omsloten kring om hen heen. Een paar bezoekers bekijken de schilderijen, maar de dansers stelen toch echt de show.

De verschillende locaties van de Nijmeegse Kunstnacht worden drukbezocht. Onder het genot van een drankje worden de bezoekers ondergedompeld in een kunstzinnig avontuur.

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,
Posted in Kunst, Reportage | No Comments »

Hoe is het nu met…. Ramsey Nasr, voormalig Dichter des Vaderlands

oktober 1st, 2014

Als Dichter des Vaderlands (2009 – 2013) wil Ramsey Nasr meer mensen, vooral jongeren, bij poëzie betrekken. Hij bedacht het project Dichter Draagt Voor waarbij poëzieclips de brug moesten slaan naar nieuwe lezers. Via crowdfundingplatform Voordekunst.nl vond hij 194 donateurs die de laatste financiële gaten in de begroting wisten te dichten. Ramsey Nasr vertelt over het idee, het geld en de hoop dat hij een zaadje heeft geplant.

Foto: Keke Keukelaar

Poëzie en jongeren, hoe breng je die dichterbij elkaar? Dat was de grote vraag waar Ramsey Nasr in zijn ambtstermijn als Dichter des Vaderlands een antwoord op zocht. Beeld bleek de sleutel en resulteerde in het project Dichter Draagt Voor. “Tijdens mijn dichterschap schreef ik een gedicht in zelfverzonnen straattaal Mi have een droom (Rotterdam 2059) en maakte hierbij een clip. Ik kreeg positieve reacties van docenten die vertelden dat zij het filmpje veel gebruikten als opstapje voor lessen poëzie.” Het filmpje vormde de kiem voor 21 verfilmingen van meesterwerken uit de Nederlandse poëzie die het project Dichter Draagt Voor behelst.

Draagvlak

Om het project te financieren heeft Ramsey heel lang met het idee geleurd. “Dat was soms best frustrerend. Veel mensen vonden het een mooi idee, maar erin investeren is een ander verhaal. Uiteindelijk gaf Daan Beeke van Stichting Lezen het juiste zetje door een paar duizend euro te investeren en daarna kwam ik in aanraking met crowdfundingplatform Voordekunst.nl.”

Een crowdfundingactie bleek een mooie manier om de financiering rond te krijgen. Maar om een project als dit tot een succes te maken moet je wel met een goed verhaal komen. De vraag waarom je zoveel geld nodig hebt moet je kunnen beantwoorden. Ramsey: “Mensen onderschatten de kosten van een draaidag. Alleen al de huur van een camera om extreem close te filmen, zoals bij het gedicht Eierkoken van Bilderdijk is gedaan, kost kapitalen. Daarnaast heb je een filmteam nodig die je een minimum loon wilt kunnen bieden.” Het zijn allemaal kosten die noodzakelijk zijn om goed beeld te maken. “En kwalitatief goed beeld is noodzakelijk als je mensen ontvankelijk wilt maken voor poëzie”, benadrukt Ramsey.

Uiteindelijk slaagde de actie voor 150%. Maar liefst 194 donateurs geloofden in het verhaal en hebben samen een bedrag van €11.310 geschonken. Ramsey: “Ik kreeg het gevoel dat mijn idee breed gedragen werd. Het feit dat mensen in je idee investeren geeft vertrouwen en een drive om door te gaan.”

Van woord naar beeld

De donaties van soms wildvreemden werkten opbeurend en droegen bij aan de verwezenlijking van het project. Een project waar naast het financiële aspect ook een groot creatief proces aan vooraf ging. Het was een weg waarbij veel keuzes gemaakt moesten worden. Want welke gedichten zijn geschikt en hoe vervat je ze in het juiste beeld? Ramsey: “Ik wilde van elk tijdsvak een gedicht. Een gedicht van de Vijftigers, maar ook één uit de 18e eeuw. Persoonlijke voorkeur speelde tevens een rol. Zo is W.G. van Focquenbroch één van mijn helden sinds de middelbare school. Maar niet alle gedichten lenen zich voor een verfilming. Ze moeten wel op het gehoor te begrijpen en te verbeelden zijn.”

Cameraman Remko Schnorr en de regisseur en broer Shariff Nasr hadden een groot aandeel bij het creëren van dit beeld.  Ramsey: “Ik had vaak een grondidee, maar Shariff en Remko hebben alles visueel bepaald en uitgewerkt. Zij zijn heel bepalend geweest. Het beeld moest daarbij geen beschrijving worden maar een nieuwe interpretatie bieden die de eigen interpretatie niet in de weg staat.”

Natte droom

Na vier jaar vechten om het project Dichter Draagt Voor van de grond te krijgen werd de website gelanceerd. Ook klopten de grote filmfestivals op zijn deur om de poëzieclips te mogen vertonen. Dit was één van de dingen waar Ramsey op had gehoopt bij aanvang van het project. Zijn aanvankelijke idee was om poëzie op de televisie te laten verschijnen tussen reclames door. Ramsey: “Dat was mijn natte droom. Tussen de Libresse en de wasmiddelen een sprekende kop die gedragen zegt: ‘Egidius ware bestu bleven, Mi lanct na di gheselle mijn.’ Je wordt hier direct aangesproken in een onverwachte omgeving. En ik geloof dat mensen vatbaar zijn voor poëzie op dit soort onbewaakte momenten.”

Zaaien

Reclamezendtijd heeft Dichter Draagt Voor na ruim 1,5 jaar nog niet gekregen. Inmiddels is het wel tijd om de crowdfundingactie af te sluiten. De poëzieclips verdwijnen daarmee niet. Zij blijven toegankelijk voor iedereen op elk moment. Of hiermee de poëzie dichter bij jongeren is gebracht blijft de vraag. Ramsey: “Je kunt dit niet beoordelen. Je kunt dit alleen nastreven en niet nameten. Ik en mijn broer wilden inspireren en ervoor zorgen dat dichters gelezen blijven worden. Je weet niet welk zaadje je plant, maar uiteindelijk hoop je dat het genoeg is voor later. Mijn natuurkundeleraar vroeg ooit aan mij: “Ramsey, wil jij echt schrijven? Dan moet je lezen, lezen, lezen.” Had hij kunnen vermoeden waar ik nu sta?”

Tags: , , , , , , , , , , ,
Posted in Interview, Literatuur, Tip | No Comments »

Plato Planet in de Oosterpoort profileert zich als heus festival

oktober 1st, 2014

Zondag 28 september draaide het allemaal om muziek in de Groningse Oosterpoort. Daar vond namelijk de zevende editie van het Plato Planet festival plaats, dat veelbelovende bands van Nederlandse bodem een podium biedt. Twintig acts kregen een halfuur om alles uit de kast te halen. Met een minimale toegangsprijs was de weg naar het muziekcentrum voor veel muziekliefhebbers niet moeilijk te vinden.

Dit jaar kent Plato Planet een bomvolle line-up, die mogelijk wordt gemaakt doordat er een derde podium is toegevoegd. Naast de kleine zaal en in de foyer vinden er namelijk ook optredens plaats in de kelderzaal van de Oosterpoort. Dit heeft als gevolg dat het publiek keuzes moet maken, aangezien er in de kelder en de foyer tegelijkertijd wordt geprogrammeerd. Plato Planet helpt het publiek echter een handje met kiezen, door twee bands met een heel ander karakter tegenover elkaar te zetten. De bredere programmering levert misschien juist nog wel meer publiek op dan voorgaande jaren.

Streektaal muziek en sixties R&B

Elke locatie heeft een eigen type muziek en zo ook een eigen soort publiek. In de foyer luisteren bezoekers bijvoorbeeld naar lokale bandjes die veelal zingen in de eigen taal. Harry Niehof en Bert Hadders zijn op-en-top Groninger muzikanten, die de wat oudere inwoners van de stad op hun wenken bedienen. Swinder, de Gronings-talige band van zanger en gitarist Bas Schröder, trekt jonger publiek. De groep zingt in streektaal, maar verpakt de nummers in populaire (folk)rock.

Voor wie niet zoveel heeft met streektaal muziek is de kelder een goede uitvalsbasis. Daar speelt onder andere de Tilburgse band Black Marble Selection een fijne set. De groep bestaat uit zes mannen die een voorliefde voor skateboarden en sixties R&B delen. De goede groove in hun muziek en het enorme speelplezier dat de band uitstraalt, zorgen er algauw voor dat het publiek lekker mee swingt. Het is dan ook jammer wanneer de show een halfuur later voorbij is, maar gelukkig kun je nog even napraten met de bandleden en een cd scoren bij de merchandise stand in de foyer.

Groot talent in kleine zaal

In de kleine zaal treden bands op die het al wat verder hebben geschopt en bijvoorbeeld 3FM Serious Talent zijn geweest. De opkomst is hier wat groter en meer gemengd, want er wordt niet gelijktijdig met een andere act geprogrammeerd. De opener van de middag is singer-songwriter Emil Landman, die met zijn twee bandleden kleine folk georiënteerde liedjes ten gehore brengt. Het blauworanje licht in de zaal geeft een mooie sfeer aan de nummers, die het publiek met luid geklap ontvangt. Wie enthousiast is geworden, kan na afloop van de show als één van de eerste het nieuwe album bemachtigen.

Festivalsfeer in de foyer

De foyer van de Oosterpoort is het festival hart met veel doorloop, maar je kunt er ook lekker zitten en even bijkomen van alle optredens. Met picknickbanken en tafels met rood-wit geblokte kleedjes wordt een typische festival sfeer neergezet. Verder is er een ijskraampje en een mini koffiebarretje. Plato Planet gaat mee in de duurzaamheid trend door op de foodmania hip, biologisch eten aan te bieden. Met een falafel in de hand kun je rustig de kraampjes van Plato afstruinen naar nieuwe cd’s.

Zo is er voor iedereen wel wat wils op deze muzikale zondag. Plato Planet laat met een derde podium, een bredere programmering en ook een uitbreiding van randactiviteiten op de zevende editie zien zich te profileren als een echt festival.

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , ,
Posted in Muziek, Reportage | No Comments »

« Older Entries |

Volg ons

Nieuwsbrief

Ja, ik ontvang graag tweewekelijks de tofste culturele uitgaanstips.