Regisseur Michiel ten Horn: “Behalve op filmgebied ben ik een echte luilak”

september 30th, 2014

Vorig jaar gooide hij hoge ogen met zijn speelfilmdebuut De ontmaagding van Eva van End. Dit jaar komt regisseur Michiel ten Horn met Aanmodderfakker, een hilarische tragikomedie over een 32-jarige lamzak die maar niet volwassen wilt worden. CultuurBewust.nl legde de ambitieuze filmmaker een paar studentikoze stellingen voor.

Animatie of speelfilm? 

Dat is een goeie. Voor nu is het speelfilm, al ben ik in mijn hoofd altijd bezig om het gevoel van animatie in mijn speelfilms te vangen. In de toekomst wil ik graag een animatiefilm met speelfilmlengte realiseren. Voor speelfilms heb ik genoeg ideeën liggen, het is lastiger om in Nederland een lange animatiefilm op poten te zetten. Dit komt omdat tekenfilms nog duurder en arbeidsintensiever zijn. Er is binnen Nederland ook niet echt een industrie voor. De paar animaitefilms die er zijn, zijn puur op kinderen gericht. Als het er ooit van komt dan wil ik wel dat daar mijn vorm van verhalen vertellen en humor in zit. Dat zal dan meer een film voor volwassenen worden.”

Alex van Warmerdam of Dick Maas?

“Dan kies ik voor Van Warmerdam, maar ik vind Dick Maas ook echt te gek. Grappig genoeg zie ik hem net zo goed als Van Warmerdam als een auteurfilmer met een eigen stijl, je herkent hun werk in een paar seconde. Het mooie aan Van Warmerdam is dat al zijn films concessieloos lijken, hij doet wat hij mooi vindt. Als je dat goed kan uitvoeren, spreekt dat een grote groep mensen aan. Hij maakt films met een heleboel lef.”

Gouden Kalf of Gouden Palm?

“Een Gouden Palm, dat is toch wel het hoogst haalbare als regisseur. Film maken heeft met lef te maken en ik denk dat zo’n grote erkenning je nog meer zekerheid kan geven als beginnend filmmaker. Mijn streven is overigens niet per se om op Cannes te winnen, op Cannes draaien lijkt me al een hele prestatie. Dan gaat je film een rijk leven tegemoet. De meeste films die ik daar zie zijn steengoed en worden in veel landen verkocht.”

Luilak of streber?

“Ik ben eigenlijk alleen op filmgebied een streber, voor de rest ben ik best wel lui. Ik zit nu tegen alle verwachtingen in op schaakles en ik ben erachter gekomen dat dat simultaan loopt met hoe ik over film maken denk. Ineens herkende ik mijn streberigheid daarvan terug in het schaken toen ik laatst drie uur lang tegenover een ras-Amsterdammer van 60 jaar mijn volgende schaak move zat uit te denken.”

Mama’s Tupperware bakjes of zelf koken?

“Ik ga dan toch voor mama’s Tupperware bakjes. Alles wat ik zelf kook smaakt ‘mwah’. Mijn moeder kan heel goed koken en als zij me iets voorschotelt, voelt het als thuiskomen in Limburg, waar ik vandaan kom. Als ik zelf iets maak ben ik er al op uitgekeken als ik klaar ben met koken en dan moet ik nog aan eten beginnen.”

Jonge bloem of rijpe vrouw?

“Mijn vriendin is vier jaar jonger, niet 16 jaar zoals het leeftijdsverschil tussen Thijs en Lisa in Aanmodderfakker. Ik heb altijd wel vriendinnen gehad van mijn eigen leeftijd. Wat wel grappig is, is dat ik me realiseerde dat het type vrouw waar ik op val is gebaseerd op meisjes van films waar ik vroeger als kind al verliefd op was, zoals Natalie Portman in Léon en Jennifer Connelly uit Labyrinth. Schijnbaar is dat meegegroeid.”

15 huisgenoten of eigen appartement?

“Ik ben op zoek naar een eigen appartement, maar ik heb altijd met vrienden of huisgenoten gewoond. Dat is tof, maar begint ook te vervelen. Mijn huisgenoot is net als ik al in de dertig en als we dan weer eens samen op de bank liggen te zappen, lijkt het alsof we nog steeds 15 zijn. Ik heb een tijdje met vrienden –waaronder Jim Taihuttu (regisseur van Wolf, red.)- op de Hartenstraat in Amsterdam gewoond. Dat was echt een soort boomhut. Niemand had een sleutel, je moest de deur via de brievenbus openmaken. Dat huis kon bijna weglopen zo vies, ik heb het anderhalf jaar volgehouden. Waar ik nu woon is het gelukkig wel iets schoner.”

Mondharp of elektrische gitaar?

“Ik ben niet opgegroeid met instrumenten, dus ik denk dat ik naar de mondharp moet grijpen voor een deuntje. Het lukt me niet goed om met twee handen los van elkaar iets te doen, laat staan muziek te maken, dus een elektrische gitaar is bij voorbaat niks voor mij. Voor de film hebben Gijs (Naber, red.), Roos (Wiltink, red.) en ik echt mondharples gehad. Roos kon er het snelst mee overweg, waarschijnlijk omdat zij zelf blaasinstrumenten speelt.”

Moederskindje of vaderskindje?

“Een moederskindje. Ik herken mezelf in de band die Thijs heeft met zijn moeder. Het was heel grappig tijdens de auditie van Joke Tjalsma, de actrice die in de film de moeder van Thijs speelt. Ze speelde de scène waarin Thijs op de bank ligt en weer eens geld en eten krijgt toegestopt zo goed en bemoederend, dat ik en Gijs onze lach niet meer in konden houden. We herkenden precies hoe we vroeger tegen onze eigen moeders deden. Zo lomp en bot kun je eigenlijk alleen maar doen tegen mensen van wie je het meeste houdt.”

 

Tags: , , , , , , , ,
Posted in Film, Interview, Tip | No Comments »

Sensatie en Sensualiteit. Rubens en zijn erfenis geeft een nieuwe blik op Rubens’ werk

september 30th, 2014

De schilderingen van wulpse vrouwen, vaak afgebeeld met slechts een doek over hun naakte lichaam, zijn misschien wel de meest bekende van de Belgische schilder Peter Paul Rubens (1577-1640). De tentoonstelling Sensatie en Sensualiteit: Rubens en zijn erfenis in het BOZAR Brussel, laat zien dat deze schilder veel meer op het doek zette dan dat. Deze expositie stelt de invloed die Rubens had op kunstenaars na hem centraal. Is deze invloed van Rubens te zien?

De tentoonstelling is onderverdeeld in verschillende thema’s. De zalen zijn gescheiden door gigantische roze wanden, waaraan levensgrote schilderijen hangen. Eromheen hangen werken in hetzelfde thema. Bezoekers kunnen Rubens’ werk vergelijken met andere schilders uit latere eeuwen. Het kleurgebruik, de compositie en onderwerpen komen vaak overeen. Het is duidelijk te zien hoe schilders werkten en in hoeverre zij Rubens als voorbeeld zagen.

Geweld

Zo hangt in de zaal met het onderwerp ‘geweld’ het doek De Tijgerjacht. Rubens zorgde voor een dramatisch effect, door de wolken donker en dreigend dicht achter het tafereel te schilderen. Rubens creëerde door zijn compositie in diagonale lijnen op te bouwen een dynamiek die het geweld in zijn werk versterkt. In dezelfde ruimte hangt het werk van Eugène Delacroix (1798- 1863), die overduidelijk heeft gekeken naar Rubens werk. De kleuren komen overeen en zijn schilderij De Leeuwenjacht laat praktisch hetzelfde tafereel zien. Deze twee werken zijn perfect bij elkaar gekozen en laten Rubens invloed goed zien.

Elegantie

Niet alleen ‘geweld’ is een bekend thema voor Rubens, hij schilderde ook elegante taferelen. Zo hangt er het schilderij Maria Grimaldi (?) en haar dwerg, waarin Rubens de elegantie van de vrouw laat zien tegen de achtergrond van de lelijkheid van een dwerg. De lichtinval op dit schilderij is warmer en daardoor krijgt dit schilderij een andere sfeer. Ook in de zaal waarin dit werk hangt, zijn schilderijen van latere generaties verzameld rondom Rubens’ werk heen.

Dit sfeervolle werk van Rubens’ zorgt voor een interessante blik op zijn werk. Deze expositie laat op een mooie manier zien hoe Rubens schilders generaties later nog inspireerde. Door deze werken samen tentoon te stellen kan de bezoeker zelf beoordelen hoe schilders Rubens als voorbeeld namen. Dit maakt het een sterke tentoonstelling.

Tags: , , , , , , , , ,
Posted in Kunst, Recensie | Reageren uitgeschakeld

Choreografe Alida Dors over Oogst: “In onze maatschappij moet alles beter, mooier en groter”

september 30th, 2014

Twee jaar geleden spraken we haar over de nominatie voor de Prijs van de Nederlandse Dansdagen in Maastricht. Deze won ze, met gemak. Voor choreografe en hiphopdanseres Alida Dors is het tijd voor de volgende stap: toeren door heel Nederland (én een keer naar Duitsland) met haar nieuwe dansvoorstelling Oogst, die ze samen met dansers van haar dansgezelschap BackBone heeft gemaakt.

“Het was allemaal zó spannend”, antwoordt ze op de vraag hoe het haar de laatste twee jaar is vergaan.” De prijs van de Nederlandse Dansdagen in Maastricht kwam totaal onverwachts, maar wel heel gewild: van het geld heb ik deels het drieluik Coffee and Cigarettesop af kunnen maken. Daarna ben ik als een gek Oogst gaan schrijven. En dat mag ik nu aan de mensen laten zien!”

Status quo

Alida Dors staat te springen om met de dansvoorstelling langs de theaters te gaan. Naast danseres is ze ook sociologe, en dat verklaart haar keuze voor het thema in Oogst. Hierin dansen de vier jonge talenten Donna Chittick, Sarah Mancini, Quincy Ignacia en Jason de Witt, onder begeleiding van live muziek gecomponeerd door Diego Soifer. Allemaal van verschillende afkomst, wat volgens Dors precies bij de voorstelling past. Het laat de multiculturele samenleving zien, waarin ze een nieuwe generatie ziet ontstaan. Die neemt ze – zei het dankzij haar sociologische kennis – graag onder de loep. “In de tijd dat mijn ouders jong waren, leefden groepen naast elkaar. Ik heb het idee dat iedereen nu veel meer door elkaar heen leeft. Niemand voelt zich meer verbonden met één bepaalde cultuur of groep. Tegelijkertijd is de voorstelling een status quo over wat ik denk te zien om mij heen: in onze maatschappij moet alles beter, mooier en groter. We leven erg gejacht, en ik denk dat daardoor verharding en vervreemding ontstaat. We zijn geneigd hierin mee te gaan, maar wie ben jíj nu eigenlijk? Waar liggen je roots?”

Reis naar jezelf

Zoals ze zelf zegt, is dit geen zoektocht maar juist een reis naar jezelf. Afgelopen jaar heeft Dors ook deze reis gemaakt. Naar Suriname, die plek waar haar ‘roots’ liggen. “Ik wist wel iets van de manier waarop Surinamers dansen, maar ik had totaal geen idee wat de traditionele, oorspronkelijke dans daar inhoudt. De kloof die ik voelde, wilde ik kleiner maken. Samen met twee andere danseressen – waaronder Donna Chittick, een van de dansers in Oogst - ben ik workshops gaan volgen en langzamerhand kwam ik erachter uit welke bewegingen de Surinaamse Aukaanse dans bestaat. Voor mij was die dans een mooie manier om kennis te maken met de cultuur die oorspronkelijk bij mij hoort.”

Hedendaagse minimalistische hiphop

Deze danselementen heeft de choreografe gecombineerd met haar eigen dansstijl, de hedendaagse minimalistische hiphop. “Ik heb geen folkloristische weerspiegeling proberen weer te geven, maar subtiel de sfeer en spiritualiteit die bij de Surinaamse Aukaanse dans hoort meegenomen. Dus veel contact met de aarde, door bijvoorbeeld te stampen en grondbewegingen te maken.”

Naast de Nederlandse theaters die het gezelschap aandoen, mag het nu al één keer mag een stap naar het buitenland maken. “Joehoe!” juicht Dors. “We gaan naar Duitsland! Ik ben heel blij dat we met deze voorstelling direct in zoveel theaters staan. Dat is boven verwachting. Het spannendste is dat er we nu een publiek gaan vormen dat zich aan je bindt. Ik wil graag een doelgroep vinden die naar de volgende ronde komt.” En met die volgende ronde bedoelt ze: de voorstelling die volgt op Oogst. Dors zit, letterlijk, niet stil.

Tags: , , , , , , , ,
Posted in Interview, Theater | No Comments »

Aanmodderfakker is een onontkoombare aanrader

september 29th, 2014

 Michiel ten Horn doet het weer. Na zijn veelgeprezen hilarische, licht absurdistische speelfilmdebuut De Ontmaagding van Eva van End, komt de regisseur nu met een film die je opnieuw met een grote glimlach in je armen sluit en niet meer los wilt laten. Aanmodderfakker is aan, echt wel.

We kennen ze allemaal, van die zogenaamde langstudeerders die hun tijd vullen met bier drinken en aanklooien. Hoofdpersoon Thijs (Gijs Naber) is zo’n tweeëndertigjarige eeuwige student, die vooral niet te hard over de toekomst wilt nadenken. Roken, zuipen en de was laten doen door zijn zus en ouders, dat lijkt er meer op. Toch verandert er iets in hem, wanneer hij de zestienjarige, super ambitieuze Lisa (Roos Wiltink) ontmoet.

Gouden combinatie

Humor is zonder twijfel een van de grootste charmes van deze film. Lach je niet als Thijs voor de zoveelste keer een glas cola over zijn toetsenbord heen gooit, dan doe je dat wel tijdens het pensioenfeest voor Thijs zijn vader als een 65-plusser gedachteloos op een trampoline springt. Ten Horn studeerde af als animator en dat is te merken. Hilarische stripboekachtige beeldcomposities, zoals Thijs die samen met zijn Mediamarkt collega’s in een keurige rij wacht op orders van de bedrijfsleider op een Segway, passeren regelmatig de revue. De regisseur werkte voor De Ontmaagding van Eva van End samen met scenarist Anne Barnhoorn en voor Aanmodderfakker sloegen zij de handen weer ineen; het blijkt een gouden combinatie.

Lamzak vs. studiebol

Behalve de treffende grappen en het ontwapenende spel van Naber -“JAHAAA”, verzucht hij als zijn moeder hem voor de honderdste keer vraagt de Tupperwarebakjes met kliekjes mee terug te nemen- boort de film ook een serieus onderwerp aan. Met Thijs als passieve lamzak aan de ene kant en Lisa met op haar zestiende torenhoge ambities aan de andere kant, kun je je afvragen welke houding het meest gelukkig maakt. Bestaat er wel een middenweg in een tijd waar studeren steeds duurder is en een geschikte baan vinden steeds moeilijker? Aanmodderfakker geeft geen sluitend antwoord op deze vragen, maar helpt je wel op uiterst innemende wijze op weg.

Tags: , , , , , , , , ,
Posted in Film, Recensie, Tip | No Comments »

John Hiatt bezingt de blues zoals het bedoelt is

september 29th, 2014

Al veertig jaar draait hij al mee in de in de muziek en in al die jaren bleef de waanzinnige kwaliteit van de 61-jarige blueszanger John Hiatt onbetwist. Met zijn nieuwe plaat Terms of My Surrender gaat Hiatt terug naar zijn roots: de blues. Daarbij weet hij zijn authenticiteit en muzikale kwaliteiten uitstekend over te brengen.

Bij veel mensen zal de naam John Hiatt niet meteen bellen doen rinkelen, maar klassiekers als ‘Have a Little Faith in Me’ of ‘Bring the Family’ zullen meer herkenning oproepen.

Whisky in de kroeg

De echte bluesliefhebbers zullen hun hart ophalen bij Hiatts nieuwe plaat Terms of My Surrender. Want waar hij bij zijn vorige tweeëntwintig albums geregeld een uitstapje maakte naar de folk of country, bezingt hij op dit album de blues zoals het bedoelt is: karakteristiek, rauw en authentiek.

En daarbij is hij een absolute meester in het songwriten. Verhalen over schimmige personen, vervlogen liefdes en verkeerde keuzes. Verhalen die goed zouden passen bij een whisky in de kroeg bij een donkere dag.

Semi-akoestisch

De kwaliteit van het album komt ook zeker toe aan de producer: Doug Lancio. Deze heeft op dit album zeer bewust gekozen voor een semi-akoestische aanpak, opgesierd met diverse andere instrumenten. Zo bespeelt Lancio bij het speelse ‘Wind Don’t Have to Hurry’ de banjo en mandoline en komt in het prachtige maar sombere ‘Face of God’ het scheurende geluid van de mondharmonica om de hoek kijken. De soberheid en het liefdesverdriet die in de liederen op Terms of My Surrender worden bezongen, worden hierdoor uitstekend versterkt.

Nee, origineel is de muziek van Hiatt niet. Kritisch bekeken weet hij door de jaren heen weinig te vernieuwen. Zijn kwaliteiten zijn echter ongeëvenaard. Met Terms of My Surrender bewijst hij maar weer eens dat leeftijd niet in de weg hoeft te staan.

Voorlopig lijkt Hiatt ook lang niet klaar. Gelukkig maar, want mocht hij in deze lijn doorgaan, dan kunnen we nog heel wat mooie albums van hem verwachten.

Tags: , , , , , , , , , , , , , , ,
Posted in Muziek, Recensie | No Comments »

Cláudia Dias kan nog veel verder gaan in Willingness To Will

september 29th, 2014

Waar kom je terecht als je vanaf een bepaald punt steeds rechtdoor blijft gaan? Die vraag gebruikt theatermaker Cláudia Dias en tekstschrijver Cátia Leitao om een maatschappijkritische en intrigerende voorstelling te maken. Met Willingness To Will neemt ze de kijker mee op een reis langs continenten en blijft ze tegelijkertijd letterlijk met beide benen op aarde staan.

Die aarde ligt in een strook over het podium, en refereert aan de grond van haar thuisland Portugal, maar ook aan moeder aarde. Door alleen maar haar vinger te wijzen, neemt Dias de kijker vanuit Portugal mee op reis. Bijvoorbeeld door Europa, waar ze zijdelings kritische opmerkingen plaatst bij verschillende landen. Zo leren we dat Frankrijk immigranten betaald om te vertrekken en valt ze het idee aan dat Duitsers harder werken dan Zuid-Europeanen. Soms zijn haar opmerkingen een beetje flauw of gedateerd, omdat ze refereert aan zaken die een tijd geleden in het nieuws waren.

Langs grondstoffen en God

Dat doet echter niet af aan haar talent om knappe verbindingen te maken tussen verschillende werelddelen en periodes, alleen al door ze achter elkaar op te sommen ontstaan soms verrassende connecties. Nog spannender wordt het als ze door middel van haar tekst ook op reis gaat door de aarde en weer omhoog, door het universum. Hierbij passeert ze zowel de grondstoffen als God en stelt ze hem de vraag of ruimte eindig is.

Onbevredigend

Hoewel al deze vragen en opmerkingen en vragen een intrigerend uitgangspunt vormen, mist het stuk een climax. Willingness To Will leunt teveel op de ‘wat als’-vraag zonder daarin een ontwikkeling door te maken. Ook de conclusie om uiteindelijk te blijven waar ze is, is nogal onbevredigend. Hoewel zij haar motivatie wel rationeel verwoord, wordt deze niet voelbaar.

Integriteit

Desalniettemin speelt Dias deze voorstelling met veel overtuiging en integriteit, waardoor ze als acteur de aandacht vasthoudt. Het idee van de reis langs de continenten is spannend, maar kan nog veel afwisselender worden uitgewerkt. Nu mist het stuk nog een ontwikkeling waardoor het geheel boeiend blijft om naar te kijken. Maar de voorstelling maakt in ieder geval wel nieuwsgierig naar wat er gebeurt als Dias nog verder rechtdoor gaat.

Tags: , , , , , , ,
Posted in Recensie, Theater | No Comments »

Er is niets aan de hand in Aan niets overleden

september 28th, 2014

In de keuken staat een vrouw in volle concentratie een peen te raspen. Op de bank zit een jonge vrouw, in relaxte houding, die een spelletje speelt op haar telefoon. Bij binnenkomst stapt de toeschouwer deze huiskamer van de familie Purperhart binnen. Net als Julius  Florentina dit doet, wanneer hij via de voordeur arriveert. De rechter voordeur wel te verstaan. De eerste keer.

Julius Florentina (Raymi Sambo) besluit na jaren op zoek te gaan naar zijn studievriend, Kelvin. Het enige dat hij nog van hem heeft is het adres van zijn ouderlijk huis, in de derde flat vanaf het water gezien. Wanneer hij dit huis binnenstapt, stapt hij in een wereld vol leugens. Is Kelvin een zakenman geworden? Een rondreizend, succesvol industrieel ontwerper? Of is hij dood? Kelvins moeder (Urmie Plein) en zus (Jaike Belfor) proberen in verschillende scenario’s de waarheid te verhullen, maar de waarheid dreigt zijn weg naar boven te vinden.

Drie verhalen, één waarheid                                    

Tot drie keer toe wordt Julius afgescheept met een ander verhaal en begint alles opnieuw. De ruzie tussen moeder en dochter over de kapotte tv, het raspen van de peen en Julius die bij het huis arriveert. Steeds via een andere deur. We leren de personages en het verhaal steeds anders en beter kennen. De complexiteit van de leugen wordt hierdoor mooi aangetoond.    

Veelzeggende vormgeving

Het zoemen van een mug, het tikken van een klok, dreigend onweer. De continu aanwezige geluiden worden dreigender, naarmate de waarheid dichterbij komt. Het knipperen van de lamp wordt steeds heftiger, tot het moment dat deze zelfs uitvalt. Of er iets met de lamp aan de hand is? Nee, niets, er is niets aan de hand, maar ondertussen lijken deze signalen ons iets anders te vertellen. De actieve rol van de vormgeving is een krachtige element in Aan niets overleden en kenmerkend voor het werk van Theatergroep VIG.

Iets wat duidelijk blijkt uit deze voorstelling, is dat de waarheid altijd zijn weg naar boven vindt. Hoeveel overtuigende scenario’s je ook verzint, uiteindelijk zal de waarheid in het felle licht treden en om stilte vragen.

Tags: , , , , , , , , ,
Posted in Recensie, Theater | No Comments »

« Older Entries |

Volg ons

Nieuwsbrief

Ja, ik ontvang graag tweewekelijks de tofste culturele uitgaanstips.