Hoe is het nu met… Lotte Debeij en de documentaire Eva en Lotte maken een film?

oktober 24th, 2014

Geen droombaan kunnen vinden, een baan die niet aansluit op de studie of noodgedwongen werkloos thuis zitten. Stuk voor stuk problemen waar de huidige generatie jongeren tegenaan loopt. De jonge documentairemakers Eva van Riet en Lotte Debeij ervaren precies hetzelfde en zijn daarom bezig met een documentaire over de werkloosheid onder jongeren. Voor de rubriek Hoe is het nu met..? interviewde CultuurBewust Lotte, die samen met Eva geld inzamelde via Voordekunst om Eva en Lotte maken een film te maken.

Lotte (26 jaar) volgde de opleiding Journalistiek in Utrecht en behaalde drie jaar geleden haar diploma. Al vrij snel kwam ze erachter, net als veel leeftijdsgenoten, dat het vinden van een baan die aansluit op de studie niet gemakkelijk is. ‘Ik werk nu als freelancer en maak onder andere filmpjes voor verschillende bedrijven. De ene maand brengt dit een redelijk bedrag op, de andere maand nét niet genoeg om van te leven. Ik werk daarom ook twee dagen per week in een restaurant.’

Studiegenoot Eva van Riet, momenteel werkzaam voor een mode-website, ervoer hetzelfde. Ze werkte een tijdje bij SBS Shownieuws, maar is nu toch op zoek naar een baan die beter bij haar past. Niet alleen Eva en Lotte hebben met dit probleem te maken, het komt ook veel voor bij hun leeftijdsgenoten. ‘Ik kwam het probleem erg vaak tegen. Hele groepen vrienden hebben moeite met het vinden van hun droombaan of hebben een baan ver onder hun opleidingsniveau.’ Op basis van hun eigen ervaringen en die van vrienden en kennissen, besloten ze om de documentaire Eva en Lotte maken een film te maken.

Eva en Lotte maken een film wordt niet de eerste documentaire van de jonge makers: ‘Als afstudeerproject maakte ik samen met Eva al een documentaire over voormalig minister van Immigratie en Asiel Gerd Leers. In Thoes dichzelf kênne zeen volgden we Leers tussen de regeringsstad Den Haag en zijn veilige thuishaven Maastricht.’ Met deze documentaire kwamen ze niet alleen achter hun interesse in het maken van documentaires, het bracht hen ook voor het eerst in aanraking met de televisieomroep VARA: ‘Na ons afstuderen kocht de VARA de uitzendrechten van onze documentaire om het uit te zenden in het televisieprogramma Uitgesproken VARA op Nederland 2.’

Niet lang daarna kwamen ze weer bij de VARA terecht via een crowdfunding-wedstrijd. ‘Eva zag een oproep in de VARA-gids gericht aan lezers met een goed idee voor het maken van een documentaire. Het beste idee zou door de VARA geholpen worden om de financiering rond te krijgen. Uit alle ingezonden ideeën zijn wij uiteindelijk uitgekozen.’

Maar het winnen van de wedstrijd betekende niet dat Lotte en Eva al het geld al binnen hadden. Uiteindelijk moest er nog €8000,- binnen gehaald worden, wat via Voordekunst gebeurde. ‘Ondanks de hulp die we kregen van de VARA, waren we erg bang dat het niet zou lukken. Het is erg veel geld en onze doelgroep, de werkloze jongere, heeft nou eenmaal niet veel geld.’ Uiteindelijk konden Eva en Lotte opgelucht ademhalen, want er kwamen er meer dan 127 donaties binnen.

Met hun documentaire over jongerenwerkloosheid zijn Lotte en Eva eigenlijk een voorbeeld van de ‘verloren generatie’. Beide konden na hun studie journalistiek geen passende baan vinden maar doen er alles aan om dat in de toekomst wél te bereiken. Het maken van deze documentaire is daar een voorbeeld van. Dit is dan ook de reden dat de VARA het een goed idee vond dat Lotte en Eva zelf ook in de documentaire te zien zijn.

Ook Brian, Stephanie en Marleen worden gevolgd. ‘Brian reageerde via onze Facebook-pagina. Als negentwintigjarige piloot gaat hij een spannend jaar tegemoet. Veel vacatures voor piloten stellen namelijk dat je na je dertigste niet meer hoeft te reageren zonder een hoog aantal vlieguren.’ Ook voor Marleen is het een lastige tijd. ‘Door de vele veranderingen binnen de gezondheidszorg heeft Marleen met haar Psychologie-diploma moeite een baan te vinden.’ Stephanie, wordt binnenkort door Lotte gevolgd in de Verenigde Staten. ‘Na het krijgen van een beurs volgt Stephanie in Los Angeles een songwriter-opleiding. Ze heeft eerder al in Nederland de opleiding Jazz- en Musicaldans gedaan, maar bevindt zich ook in een lastig gebied voor het vinden van een baan.’

Momenteel zijn Eva en Lotte nog druk bezig met het maken van de documentaire, maar ze hopen in februari klaar te zijn met filmen. ‘We hebben al erg veel beeldmateriaal, maar er zijn nog een aantal belangrijke momenten in het vooruitzicht. Het verhaal van Stephanie in Los Angeles is daar een voorbeeld van.’ Na het monteren zal de film waarschijnlijk in mei in première gaan op een nog nader te bepalen locatie.

Als het aan Lotte en Eva ligt gaan we nog veel van hen horen na Eva en Lotte maken een film. Beiden zijn erg enthousiast over het maken van documentaires en Lotte heeft zelfs al nieuwe ideeën. ‘Ik heb al erg veel ideeën, maar zeker nog geen concrete plannen. Ik moet eerst dit project afronden, maar het zou fijn zijn als ik daarna door kan gaan met het maken van documentaires. En hopelijk wordt de documentaire zo goed ontvangen dat het dan zonder crowdfunding kan.’

Tags: , , , , , ,
Posted in Film, Interview | No Comments »

Het streven van Den Hartog Jager toont de muur tussen kunst en maatschappij

oktober 24th, 2014

Hans den Hartog Jager vraagt zich in het Streven af of de hedendaagse kunst de wereld kan verbeteren. Dit doet hij treffend aan de hand van de kunstgeschiedenis sinds Goya tot aan hedendaagse makers als Renzo Martens. Begrippen als ‘kunstenaar’ en ‘kunst’ wankelen. Hier is al veel over geschreven, maar Den Hartog Jager maakt het onderwerp toegankelijk voor een groter publiek.

L’art pour l’art

In Het streven haalt Den Hartog Jager het begrip ‘de muur’ aan. Na 1860 ontstond er langzaam maar zeker een muur tussen kunst en de maatschappij. Daarvoor werkte men in opdracht, vooral om de bestaande macht te bevestigen. Daarna zochten kunstenaars autonome vrijheid en creëerden ze hun eigen universum. In de eeuw die volgde heeft dat vele stromingen opgeleverd, waarvan de pioniers als avant-gardisten worden beschouwd. Maar die tijd lijkt inmiddels voorbij, aldus Den Hartog Jager.

Het dilemma 

Avant-gardistisch te werk gaan lijkt sinds de jaren zestig en zeventig zinloos. Er zijn sindsdien geen nieuwe, belangrijke stromingen gekomen en dat lijkt ook niet meer nodig. Mensen reageren tegenwoordig vliegensvlug op elkaar, en de massamedia heeft de taak van maatschappelijke kritiek overgenomen. De kunstenaar die nu nog met zijn kwast op zolder zit, is een cliché. ‘Voor hen is Van Gogh de nieuwe patroonheilige. Maar hij was toch echt een uitzondering’, schrijft Den Hartog Jager over de nog bestaande romantici. Wat er nog wel mogelijk is, lijkt daarmee de belangrijkste vraag van het boek.

Noodzaak

Tegenwoordig wordt er veel geëngageerde kunst gemaakt, en daar zet Hans den Hartog Jager vraagtekens bij. Gaat die zogenaamd betrokken kunst echt om het onderwerp, of vooral nog steeds om de kunstenaar? ‘Kan de kunst ooit een systeem ontwerpen waarbij ze niet meer wordt beperkt door de bestaande krachten en toch een maximale invloed op de maatschappij uitoefent?’ Met de laatste vraag sluit hij af. Een bevredigend antwoord blijft uit, maar dat is voor vele kunstenaars altijd al zo geweest. Desalniettemin een verhelderend boek over de positie waarin de kunst zich begeeft, een aanrader voor kunstminnaar tot kunstmaker.

Tags: , , , ,
Posted in Literatuur, Recensie | No Comments »

Onbederf’lijk Vers 2014: Nijmegen wordt overstroomd met poëzie

oktober 23rd, 2014

Het is een koude woensdagavond en de Nijmeegse binnenstad wordt overspoeld met poëzie. Bekende dichters en jonge talenten bevolken boekhandels, cafés en zalen. De twaalfde editie van het gratis poëziefestival Onbederf’lijk Vers is begonnen.

De Gouden Zaal van DROOMvilla LUX is gereserveerd voor INGWITZ. Ingmar Heytze en Ellen Deckwitz vormen dit bijzondere dichtersduo. Deckwitz: “Het is alsof je een heel slecht gevoel voor humor hebt en je komt iemand tegen die dezelfde humor heeft. Dan kun je samen nóg slechtere grappen maken.” Deckwitz en Heytze zijn gewend om samen op het podium te staan en vullen elkaar dan ook goed aan. Ook als er iets mis gaat: een microfoon die stoort of een zin die niet zo lekker loopt. Deckwitz tegen de zaal: “Sorry, maar ik ben heel erg ongesteld!” Heytze: “Maar ik ben net verhuisd, dus ik ben ook zielig.” Deckwitz: “De meerderheid bestaat hier uit vrouwen, dus iedereen zal meer medelijden hebben met mij.”

Verrassend is het aanstormende talent Marte de Jong, dat na INGWITZ geprogrammeerd staat in de Gouden Zaal. Ze verstaat niet alleen de kunst van het dichten, ook het voordragen gaat haar goed af. Met een lach op haar gezicht, een stilte op het juiste moment en af en toe een grapje tussendoor, pakt ze de zaal in.

Daniël Vis

Een kwartiertje pauze. Snel op de fiets naar Café de Mug. Zo ruim als de Gouden Zaal is, zo knus is het in De Mug. Dicht op elkaar gepakt staat het publiek in het overvolle bruine café te luisteren naar de poëten. 3FM-huisdichter Joris Brussel bijt het spits af. De onderwerpen variëren van shoarma (“omdat ik er heel veel van hou”) en hondenpoep tot zeikende mannen. Er wordt veel gelachen.

De kroegpraat gaat verder met de Nederlands kampioen Poetry Slam Daniël Vis. Zoals het een echte slammer betaamt, reageert hij op de gedichten van zijn voorganger Brussel: “Volgens mij heb ik ook wel iets over hondenpoep. Oh, hier is het: ‘Daten op de uitlaatplek’”. Vis maakt er een bijna cabareteske show van en het publiek smult. Helaas duurt het maar een kwartier.

Yannick Dangre

Het laatste bezoek is aan Stadscafé TouT. Een opvallende verschijning met lange bos krullen en een rij aan festivalbandjes om zijn pols staat achter de microfoon. Rik Sprenkels dicht over Nijmeegse kerken en cafés. Daarna is het tijd voor hoofdact Yannick Dangre, die voordraagt uit zijn bundel Met terugwerkende kracht. Zijn gedichten vormen een cyclus over een gezin dat in scheiding ligt. Elk gedicht gaat over een ander personage of een ander aspect van de situatie.

Dan is Onbederf’lijk Vers ten einde. Tenminste, wat gedichten betreft. De dichters en het publiek gaan door naar het Onbederf’lijk Feest, dat de hele nacht zal duren. Zoals presentator Mark Buck zegt: “Dan ziet u de dichter in zijn meest natuurlijke habitat: drinkend.”

Tags: , , ,
Posted in Literatuur, Reportage | No Comments »

Belletrie! Geduld

oktober 23rd, 2014

‘Ik heb al m’n hele leven geduld,’ zei een wijze, maar ook trage man ooit. Zo een die niet veel beweegt, maar als hij dan beweegt, dan weloverwogen. Hij was inderdaad iemand die al zijn hele leven geduld had. ‘M’n hele leven geduld gehad, en nou mag ik eindelijk gaan,’ zei die wijze man op zijn sterfbed, een soort oom van me. Wat een soort oom is, is te moeilijk om uit te leggen in zo weinig woorden. Hij las enorm veel, en als je een vraag had, dan kon je altijd bij hem terecht. Toen hij zei dat hij eindelijk mocht gaan, besefte ik dat hij inderdaad zijn hele leven geduld had gehad, en dat geduld onlosmakelijk is verbonden met lezen.

Terwijl de eerste serieuze regenbuien van de herfst mijn dakraam mishandelde, werd mijn geduld op de proef gesteld: ik wil boodschappen gaan doen, maar ik ben van suiker. Dus wat doe je dan? Dan schrijf je een column. Nee, dan pak je een boek. En ik las in een boek zonder het echt te lezen, zonder te weten wat er staat. Ik keek namelijk steeds naar buiten om te checken of het nog regende. En ik dacht weer aan mijn soort oom, zijn kennis, zijn boeken, zijn geduld.

Boeken en geduld zijn inderdaad met elkaar verbonden: de meeste mensen hebben tegenwoordig geen geduld meer om een boek te lezen (ook al zeggen ze dat ze geen tijd hebben). In een boekwinkel moet je meestal geduld hebben, want die medewerkers zijn niet zo snel als die van de Zara of McDonald’s. Zelfs mijn boeken moeten geduld hebben totdat ik eindelijk het geduld (of de tijd) vind om ze eens te lezen. En niet onbelangrijk: jullie moeten geduld hebben totdat ik eindelijk eens een boek ga schrijven, waar jullie natuurlijk allemaal op zitten te wachten.

‘Geduld is een schone zaak’, dat hoor je ook vaak, niet alleen van mijn soort oom. Dus wachten jullie maar rustig af. Pak een boek, of ga er een kopen. En breng het geduld op om het eens te lezen, want mijn geduld is op. Gelukkig is het gestopt met regenen, dus ik pak mijn boodschappenbriefje en mijn boodschappentas en hoef alleen de wind nog te trotseren om bij mijn favoriete supermarkt te komen.

Rick Groenen schrijft eens in de twee weken een column voor CultuurBewust.nl

Tags:
Posted in Column, Literatuur | No Comments »

Komedie St. Vincent is voorspelbaar maar vermakelijk

oktober 22nd, 2014

Bill Murray is lekker op dreef in St. Vincent als oude chagrijn die een bijzondere vriendschap opbouwt met zijn nieuwe buurjongetje. Het is de eerste speelfilm van Theodore Melfi en hoewel hij ongelooflijk voorspelbaar is, redt de altijd charmante Bill Murray het geheel door de show te stelen.  

De cynische oorlogsveteraan Vincent houdt niet van mensen en mensen houden niet van hem. Dat blijkt wanneer alleenstaande moeder Maggie (Melissa McCarthy) en haar zoontje Oliver (Jaeden Lieberher) naast hem komen wonen en Vincent hen alles behalve vriendelijk verwelkomt. Vincent heeft geen baan en geeft geld dat hij niet heeft uit aan gokken, alcohol en de Russische prostituee Daka (Naomi Watts). Wanneer zijn geldnood een dieptepunt bereikt gaat hij in de middaguren op Oliver passen, met alle gevolgen van dien.

Voorspelbaar verhaal

Oliver krijgt de schoolopdracht om een moderne ‘heilige’ in zijn omgeving te zoeken. Ook zonder de veelzeggende titel is het geen mysterie wie hij zal kiezen. In het voorspelbare narratief moeten zowel Oliver als Vincent eerst een paar indrukwekkende levenslessen leren voordat ze zich realiseren hoezeer ze elkaar waarderen en hoeveel ze van elkaar kunnen leren. Dit gaat uiteraard gepaard met een hoop lollige en alles behalve heilige situaties waarin Vincent de jonge Oliver onder andere leert gokken en vechten. Je ziet de grappen en plottwisten al van mijlenver aankomen, maar toch behoudt St. Vincent een zekere charme.

Verrassende acteurs

Die charme heet Bill Murray. Hij is ontzettend goed in het vertolken van excentrieke personages waar je van gaat houden en is perfect gecast als Vincent. Murray wordt zelfs nogal getypecast, maar Melissa McCarthy en Naomi Watts verrassen daarentegen met minder voorspelbare rollen. McCarthy bewijst als hardwerkende en zorgzame moeder dat ze veel meer kan dan schreeuwen en gekke bekken trekken. Watts krijgt minder ruimte om haar talent te tonen; haar karikaturale personage is een beschamend cliché waar ze weinig van kan maken. Het gebrek aan diepgang en originaliteit maakt St Vincent erg simpel, maar het siert de film dat hij niet meer dan dat lijkt te willen zijn.

Tags: , , , , ,
Posted in Film, Recensie | No Comments »

Michel Auder: Large as Life schopt tegen taboes

oktober 21st, 2014

De camera zoomt in op vrouwenhanden die over het fijne materiaal van lingerie glijden. Het zijn de handen van een vrouw die ondergoed koopt. De camera is vrij bewegelijk met veel in- en uitzoomen. Het is duidelijk dat we door de camera van een stiekeme gluurder kijken. Wie is deze Michel Auder die in De Hallen een overzichtstentoonstelling heeft?

De vaak alledaagse taferelen maken de oudere video’s tot bijzondere tijdsdocumenten; je waant je in een voorbije tijd in de Verenigde Staten. De Hallen versterkt deze fijne ervaring door de 4:3 video’s niet uitvergroot op een muur te projecteren maar ze op traditionele televisietoestellen af te spelen. Hoewel we dankzij deze tijdsdocumenten de omgeving van Auder leren kennen, blijft de kunstenaar hier zelf nog buiten beeld.

Anoniem

Zoals de voyeuristische beelden van de winkelende vrouw zijn er in deze tentoonstelling meer videowerken waarin Auder een anonieme cameraman  blijft. Vanwege deze vrijwel afwezige rol, waardeer je de zeldzame grinnik vanachter de camera in Cindy Sherman des te meer. In Annie Sprinkle treedt hij op als gesprekspartner van de ex-prostituee en performance kunstenares, waardoor hij in deze video pas echt tot leven komt. Na enige tijd in de tentoonstelling te hebben doorgebracht, is dit een welkome kennismaking met Auder.

Taboes

Een groot aantal videowerken heeft een seksueel of lichamelijk thema waarop in meer of mindere mate een taboe ligt. Stories, Myths, Ironies and Songs is hier een goed voorbeeld van; een man vertelt dat zijn vader hem op jonge leeftijd wijs maakte dat hij trager van begrip en slechtziend zou worden, als hij zou masturberen. En in een komisch fragment bezingt Annie Sprinkle haar menstruatie waarbij een dildo als microfoon fungeert. Hoewel tegenwoordig de meeste mensen fabeltjes over bijverschijnselen van masturberen niet zullen geloven, bestaan de taboes nog steeds, waardoor Auders oudere werk ook anno 2014 nog heel krachtig is.

Hoewel Auder zich in veel van zijn videowerken afzijdig houdt, kun je hem in De Hallen wel degelijk een beetje leren kennen. De grinnik verraad iets van zijn persoonlijkheid, maar ook de taboedoorbrekende onderwerpen van zijn werken lichten een tipje van de sluier; Auder blijkt een vrijdenkende poëtische videokunstenaar wiens werk heerlijk tegen algemene maatschappelijke normen aanschopt.

 

 

 

Tags: , , , , , ,
Posted in Kunst, Recensie | No Comments »

Grenzen tussen muziek en kunst vervagen tijdens het Alvin Lucier Festival

oktober 21st, 2014

Bijzondere geluidservaringen in een zaal vol moderne kunst. In het weekend van 18 en 19 oktober werden de grenzen tussen muziek en kunst onderzocht tijdens het Alvin Lucier Festival in het Stedelijk Museum Amsterdam. De 83-jarige componist Alvin Lucier wordt gezien als een van de pioniers van experimentele muziek en geluidsinstallaties. Hiermee creëert hij bijzondere geluidservaringen.

Het festival werd georganiseerd door het Public Program. Dit programma kijkt tijdens hun evenementen kritische naar de collectie en de tentoonstellingen die het museum organiseert. De zaterdag bestond uit tien performances op zaal en een interview met Lucier in het auditorium. Het trok een gevarieerd publiek, al was ik was wel de jongste.

Wave Generator

Op de eerste verdieping vlakbij het werk van Willem de Kooning, staat een tafel met een laptop. In de hoek staat een luidspreker en in het midden van de zaal een snaredrum. De toeschouwers vinden een plekje. Plotseling hoor ik een harde, hoge toon. De toon komt mijn rechteroor binnen en golft door mijn hoofd naar mijn linkeroor en weer terug. Het is alsof het geluid in mijn hoofd zit opgesloten en beweegt. Dan opeens zorgen de geluidsgolven ervoor dat de snaredrum ook geluid maakt.

I Am Sitting In A Room

De bekendste performance van Lucier, I Am Sitting In A Room uit 1969, werd door de man zelf uitgevoerd en bereikt hetzelfde effect als de Wave Generator. Een oud, fragiel mannetje loopt de zaal binnen en gaat zitten op een stoel. Hij slaat een boek open en zet een brilletje op. Dan begint hij voor te lezen. Het wordt opgenomen en steeds op een andere frequentie herhaald, terwijl Lucier stil op zijn stoel blijft zitten. Met iedere nieuwe frequentie lijkt de tekst verder weg. Het vervreemd me. Het is alsof ik ergens ben opgesloten en de geluiden die van buitenaf komen wel kan horen, maar niet kan herkennen. (Bekijk hier een eerdere opname van de performance.)

Inspiratie

In de loop van de middag is er een interview met Lucier. Vooral Lucier is aan het woord. Hij vertelt over zijn carrière, zijn interesse in geluidsgolven en over zijn inspiratiebronnen. Het effect van de ruimte op geluid staat in zijn werk centraal. Ik kreeg de gelegenheid hem te vragen of de kunstwerken in het museum voor hem ook bijdragen aan hoe een geluid wordt ervaren. Helaas is het antwoord nee, maar hij houdt wel van beeldende kunst en hij laat zich er graag door inspireren.

Dat de beeldende kunst geen hoofdrol speelde mocht de pret niet drukken. Het Alvin Lucier Festival werd afgesloten met een performance waarbij de snaren van de gitaar een voor een sprongen. Het was een bijzondere dag en ik kijk uit naar het volgende evenement van het Public Program!

Tags: , , , , , ,
Posted in Kunst, Muziek, Reportage | No Comments »

« Older Entries |

Volg ons

Nieuwsbrief

Ja, ik ontvang graag tweewekelijks de tofste culturele uitgaanstips.