Johan Goossens: ‘Ik was altijd bang voor mensen die niet lezen’

september 21st, 2014

Johan Goossens (1982) is cabaretier, schrijver en leraar Nederlands op een ROC. Hij moet zich zonder vooropleiding staande zien te houden in de warboel van leerlingen en emoties. In zijn bundeling columns Wie heeft er wél een boek bij zich? schrijft hij over zijn ervaringen in de klas.

Je heb drie verschillende beroepen, maar wat wilde je vroeger worden?
Vanaf mijn achtste wilde ik cabaretier worden. Ik weet nog dat ik met mijn moeder tv keek en Fons Jansen zag. Toen dacht ik: ‘dat word ik later ook!’ Ik hield het echter voor me, want cabaretier is niet echt een beroepskeuze. Het leraarschap zat er ook al vroeg in. In groep 4 ging ik na schooltijd ‘schooltje spelen’: dingen uittekenen op een bord en huiswerk opgeven. Dat is achteraf ook bizar.

Welke baan vind je het best bij je passen?
Ik heb me altijd het meest schrijver gevoeld, maar ik heb ook altijd twijfels gehad of ik dat zitvlees wel heb. Alleen schrijven en cabaret vond ik te eenzaam, je bent dan volledige dagen met jezelf bezig. Bovendien word ik een zonderling als ik te weinig mensen zie. Dan schrik ik bijvoorbeeld al van een duif. Ik heb interactie nodig en die sociale kant krijg je in het onderwijs: dan gaat het even niet om mij, maar om de klas, om de leerlingen. De combinatie is daarom ideaal.

Welke baan raad je aan?
Ik zou niemand zonder enig talent aanraden om te schrijven of het podium op te gaan. En lesgeven is verschrikkelijk als het je helemaal niet kunt. Al zijn het wel echt vakken en dus tot op zekere hoogte te leren.

Maar jij hebt geen docentenopleiding gedaan.
Nee, gek genoeg werd ik wel aangenomen. Ze zeiden: ‘Je kunt morgen beginnen, je hebt dertien klassen’. Ik vond het een enorme kans, maar ook spannend. Moeilijker vond ik dat ik in het begin geen spullen had: geen boeken, geen schoolpas, geen lokaalsleutel, geen e-mailadres. Het schijnt dat het maanden duurt voordat zoiets geregeld is. Tegen de zomervakantie kon ik eindelijk op de computers.

Je verwerkt je lessen in je schrijven, doe je dit ook met je theaterwerk?
Een groot deel van mijn cabaret gaat inderdaad over wat ik in de klas meemaak. Andersom vertel ik niet veel over het optredende leven. Dat is niet interessant of het staat te ver van ze af. Soms vragen ze wel of ik heb opgetreden, maar als ik zeg dat ik gisteren in Leeuwarden was, vinden ze dat bizar. Leeuwarden is zo ver weg voor ze!

Je geeft les aan niveau 2, wat vind je daarvan?
In het begin vond ik het niveau ontzettend laag. Zo stond in de nieuwsbrief: Praat met de klas over samenwerken en overleggen. Vraag aan de klas: wat is het verschil tussen samenwerken en overleggen. Ik dacht dat ze me zouden uitlachen! Achteraf bleek dit precies het niveau van de leerlingen te zijn. Gelukkig wen je daar aan. Ze zitten natuurlijk niet op het MBO omdat ze goed kunnen studeren. Deze leerlingen houden van de praktijk en daar zijn ze verbazingwekkend goed in.

Je vertelt ze ook persoonlijke zaken. Zo schrijf je dat je vrijwel direct vertelde dat je homoseksueel bent. Hoe was dat?
Dat was eng, maar ik vind dat ik niet mag liegen. Dat had ik me voor de lessen ook voorgenomen. Toen ze erover begonnen, kon ik niet terugkrabbelen. De reacties zijn overigens vaak positief. Dan roept een meisje met een hoofddoek: ‘Oh, gezellig, een homo!’. Om te functioneren is het belangrijk om uit te kunnen komen voor wie je bent. Ik plan echter geen grote discussies in met de klas over deze onderwerpen. Maar het kan nooit kwaad om verschillende mensen te leren kennen. Bovendien zitten er altijd leerlingen in de klas die homo of lesbisch zijn, stiekem of niet. Die komen dan vaak naar me toe.

Wat wil je je leerlingen verder meegeven?
Ik moet ze vooral leren om beter te lezen en te schrijven. Daarnaast wil ik het ook gewoon leuk met ze hebben. Soms is het al heel wat als je een goede sfeer kunt creëren. Niet alle leerlingen zijn het bijvoorbeeld gewend om positieve aandacht te krijgen. Die zie je dan echt opleven, dat is erg leuk om mee te maken.

Heb je door de leerlingen een andere blik op de wereld gekregen?
Zeker! Ik was altijd bang voor mensen die niet lezen, schreeuwerige types in de tram met een gouden riem en veel blingbling. Maar nu denk ik: ‘Ah, een leerling!’

Tot slot, heb je plannen voor een nieuw boek?
Voor het schrijven en lesgeven werkte ik zeven jaar aan mijn ‘Afrika-boek’, over mijn tijd dat ik vrijwillig lesgaf op een basisschooltje in Ghana aan een klas van 35 leerlingen van alle leeftijden. Het was ontzettend leuk, maar ook heel moeilijk door een gebrek aan boeken, aan eten. Dat verhaal heb ik nog, maar ik had niet de tijd en de discipline om het af te maken. Maar het uitgeven van mijn eerste boek smaakt naar meer!

Tags: , , , , , , , , , , , , ,
Posted in Interview, Literatuur | No Comments »

Het een en ander komt matig uit de verf op The Drums’ Encyclopedia

september 21st, 2014

Gierende synthesizers en een dikke, brommende basgitaar. Allerlei soorten nadrukkelijke percussie, van tamboerijnen tot handklappen. Diepe, echoënde productie. Encyclopedia moest vooral ‘bizarre and interesting’ klinken, aldus The Drums-duo Jacob Graham en Jonathan Pierce. Een boeiende luisterervaring is het zeker. Helaas wordt het intrigerende geluid niet altijd geëvenaard door de kracht van het materiaal.

Encyclopedia is fifty-fifty verdeeld in mierzoet popmateriaal met Beach Boys-achtige zangpartijen, en ritmische, punkachtige deuntjes met moordende tempo’s. In de eerste categorie vinden we materiaal als ‘I Can’t Pretend’. Het is een prima sneetje zonnige pop met een pakkend, ingewikkeld refrein. Helaas klinkt het nogal conventioneel en vertoont het weinig persoonlijkheid.

Nee, spannender zijn beuknummers als ‘The Face of God’, met manische zang, bizarre synth-uitbarstingen en een pakkende baslijn (helaas bijna een-op-een ingevlogen uit Joy DivisionsDisorder’). Jammer genoeg maakt de sterke nadruk op het refrein het nummer wat vermoeiend. Beter is de leadsingleMagic Mountain’. Tempo en geluid zijn vergelijkbaar, maar het arrangement is gelaagder en de sfeer intenser, manisch zelfs. Het nodigt je niet uit te dansen; het bedreigt je er haast toe.

Missende eloquentie en verwarrend sentiment

Opvallend is dat ‘Magic Mountain’ nagenoeg geen nadruk op de woorden legt. Elders is dat anders. Het dividend hierop wisselt. Het gescandeerde refrein op het atmosferische ‘Bell Labs’ is intrigerend suggestief. Maar veel andere nummers op Encyclopedia zijn direct en letterlijk, zonder de nodige eloquentie. Ook is het sentiment soms verwarrend. Er worden suïcidale gedachten uitgesproken, terwijl de muziek juist euforie uitdrukt. Een interessant contrast, maar het komt de boodschap niet altijd ten goede.

Toepasselijke afsluiter

Eveneens melancholisch is de hekkensluiter: ‘Wild Geese’. In een mooie, aangrijpende zangpartij trekt Pierce een parallel tussen opgejaagde wilde ganzen en een getergde liefdesaffaire. Helaas wordt de impact afgestompt door een synth-arrangement dat weggelopen lijkt uit een oude sci-fi-soundtrack. In zekere zin is het een toepasselijke afsluiter. Het talent en de ideeën zijn aanwezig op Encyclopedia, maar het een en ander komt matig uit de verf.

Tags: , , , , , , , , , , , ,
Posted in Muziek, Recensie | No Comments »

De zoetsappige dramafilm If I stay komt maar langzaam op gang

september 20th, 2014

Mia heeft het perfecte leven. Een liefdevol gezin, betrokken vrienden, een uitzonderlijk talent voor cellospelen en een vriendje dat zielsveel van haar houdt. Maar op een dag wordt haar beschermde wereldje verstoord door een vreselijk auto-ongeluk. Mia komt voor de keuze tussen leven en dood te staan. De dramafilm If I stay van regisseur R. J. Cutler komt maar langzaam op gang door de constante zoetsappige flashbacks.

Wanneer Mia na het ongeluk bij bewustzijn komt, ziet ze haar overleden moeder en zwaargewonde vader en broertje. Ook ziet ze zichzelf liggen. Ze zweeft tussen leven en dood en volgt haar lichaam naar het ziekenhuis waar ook haar vader en broertje heen gaan. De kans dat haar vader en broertje het gaan halen is klein. Mia’s geest kan kiezen tussen leven of dood.

Zwijmelen over de liefde

Maar hoe kies je tussen leven en dood? Als ze kiest voor leven zal ze nooit meer de stem van haar moeder horen. En als haar vader en broertje ook dood gaan heeft ze geen gezin meer om  verder in op te groeien. Maar als ze voor dood kiest, moet ze de liefde van haar leven Adam missen. Om deze keuze te maken denkt Mia steeds terug aan haar perfecte relatie met Adam. We krijgen deze gedachten als flashbacks in de film te zien. De flashbacks beelden uit hoe geweldig haar leven en haar relatie was. Zo zien we dat Mia’s moeder zich ziek meldt om met haar man en kinderen in de sneeuw te kunnen spelen. Doordat Cutler de kijker steeds opdringt om mee te voelen in Mia’s geweldige liefde, wordt het overdreven en komt het liefdesverhaal niet goed over.

Langdradig

Door de constante zoetsappige flashbacks zweeft de film steeds tussen het heden en verleden. Het conflict waarom de film draait, het kiezen tussen leven en dood, speelt zich af in het heden. Maar door de terugblikken stelt de regisseur de ontknoping ervan steeds uit. Dit zou een effect van spanning kunnen opleveren, maar doordat de film steeds langdradiger wordt, neemt de spanning juist af. Je vraagt je op een gegeven moment af wanneer ze de keuze eindelijk gaat maken.

Tags: , , , , , , ,
Posted in Film, Recensie | No Comments »

Verfrissende experimenten op Unseen 2014

september 19th, 2014

Dit weekend vindt de derde editie van de fotografiebeurs Unseen plaats op het Westergasterrein in Amsterdam. In de Unseen Niches is ruimte gereserveerd voor initiatieven die een platform bieden aan jong talent. Dit lijkt dé plek om verrast te worden door de experimenten van kersverse makers.

Helaas is wat er in de Niches getoond wordt niet het meest opwindende werk op de beurs. Onder de verhalende glamourfoto’s, natuurfoto’s in lichtbakken en de serie portretten zijn mooie beelden, maar je krijgt het gevoel dat je deze beelden eerder hebt gezien. Het werk van Jannemarein Renout (1969, Gerrit Rietveld Academie) is hier een welkome uitzondering. Zij heeft haar fototoestel laten liggen en is gaan experimenteren met het maken van afdrukken met behulp van een gesloopte scanner. Uit de scans zijn prachtige prints ontstaan met schematische composities die verstoord worden door onregelmatige korrels en vlekken.

Uniek

Buiten de Niches zijn meer kunstenaars die een experimentele of onderzoekende werkwijze hanteren. Een aantal kunstenaars verkent bijvoorbeeld de reproduceerbaarheid van fotografie door de functie en betekenis van de drager te onderzoeken. Zo photoshopt Ralph Baiker (1969, Mirko Mayer Gallery) uitsneden van zijn foto’s op gebruikte cadeauverpakkingen en facturen. Vanwege de associaties met consumptie die deze dragers oproepen, geeft Baiker de afgedrukte uitsneden een extra portie betekenis mee en verheft hij zijn fotografie tot unieke objecten.

Opfrisser

Het kunstenaarsduo Cornford & Cross (beide 1969) speelt in de expositie ‘AFTER THE IMAGE’ ook met het ‘unieke’; een serie landschapsfoto’s uit een commerciële database is ingelijst, waarvan vervolgens het glas is witgekalkt. Het gegeven dat dergelijke stockfoto’s normaliter nooit op een kunstbeurs getoond worden en dat pas na het ingrijpen van de kunstenaar een uniek kunstwerk ontstaat, terwijl de afbeelding niet langer zichtbaar is, maakt het een interessant werk waarbij je jezelf kunt afvragen wat de waarde van een fotografisch object is. Het is een heerlijke opfrisser op deze enorme beurs.

Foto-expositie 2.0

Hoewel het werk van de jonge makers in de Niches enigszins teleurstellend blijkt, is Unseen dit jaar zeker een bezoekje waard. Dit is te danken aan de experimenterende en onderzoekende kunstenaars die het medium, de drager, de betekenis en de waarde van fotografie verkennen.

 

 

Tags: , , , , , , , , , ,
Posted in Kunst, Recensie | No Comments »

Win kaarten voor Spicy Classics!

september 19th, 2014

Spicy Classics: grab a bite of music!

Een explosieve klankencocktail on stage in een ongedwongen setting: dat is Spicy Classics. Als ‘nieuwe klassieker’ staat de philharmonie zuidnederland voor een eigentijdse upgrade van de klassieke muziek. Met Kiss of Fire van Chiel Meijering voert het orkest samen met de band Spark weer een gruwelijk uitdagend totaalconcept uit. Tijdens Spicy Classics vul je eerst je maag met een overheerlijke daghap om vervolgens onder het genot van een drankje te genieten van deze prikkelende muziek. Een avond die vraagt om lang naborrelen. In Maastricht (9-10), Tilburg (10-10) en Eindhoven (11-11). > Meer info

In samenwerking met philharmonie zuidnederland geeft CultuurBewust.nl 5×2 vrijkaarten inclusief daghap weg voor een stad naar keuze. Kans maken? Beantwoord dan vóór 4 oktober in dit formulier de volgende prijsvraag: Wat is de bijnaam van Chiel Meijering?

Tags: , , , , , , , ,
Posted in Muziek, Prijsvraag | No Comments »

Bereid je voor op een Afrikaans weekje met deze top 3 Afrikaanse boeken

september 19th, 2014

De Week van de Afrikaanse Roman brengt van 19 tot en met 28 september Zuid-Afrikaanse schrijvers naar Nederland en België. Etienne van Heerden presenteert bij de opening in de OBA te Amsterdam de Nederlandse vertaling van Klimtol.

Het Afrikaans is voor veel Nederlanders een bekende, doch nét even anders klinkende taal. Ze wint met haar zangerigheid en romantische woorden menig Nederlands hart. Verbreed daarom deze nazomer je taalhorizon en lees eens een boek in het Afrikaans.

  1. Antjie Krog – Om te kan asemhaal

Waarschijnlijk wel het meest toegankelijke boek van dit lijstje. Een serie korte gedichten met een Nederlandse vertaling die je hart raken. Licht erotische gedichten, maar ook gedichten over moederschap, liefde en verdriet vullen de bladzijden. Al in 1999 verscheen deze gedichtenbundel in Nederland. Niet over te slaan voor de beginner aan het Afrikaanstalige oeuvre.

  1. Irma Joubert’s romans – Pérsomi, kind van die brakrant, Annerkant Pontenilo en Kronkelpad

Wie niet alleen geïnteresseerd is in de Afrikaanse taal, maar zich ook wil verdiepen in de geschiedenis van Zuid-Afrika kan Irma Joubert niet overslaan. De geschiedenis van de Afrikaanstalige bevolking wordt in deze driedelige serie verweven met een mooi liefdesverhaal.

  1. Marita van der Vijver – Die hart van ons huis

Als je op zoek bent naar een meer lichthartige, humoristische Afrikaanse stijl ontkom je niet aan Marita van der Vijver. Ze gaat op het platteland in Frankrijk wonen en vertelt hier vol zelfspot haar ervaringen als étrangère. Marita van der Vijver vermaakt in dit vlot en toegankelijk geschreven boek.

Nu klopt het inderdaad dat al deze boeken ook in het Nederlands vertaald zijn. Dat is gemakkelijker om te lezen, maar wie echt het hart van de Afrikaanse cultuur wil pakken zou een poging tot Afrikaans lezen eens moeten wagen.

De feestelijke opening van de Week van De Afrikaanse Roman vindt 19 september plaats in de Openbare Bibliotheek te Amsterdam. Zuid-Afrikaanse romanschrijvers presenteren hier hun werk. Gesprekken met schrijvers, een debat over de Afrikaanse literatuur en een expat-diner zijn onder andere deel van de week. De evenementen vinden verspreid over Nederland en Belgie plaats. Voor een uitgebreid programma zie weekvandeafrikaanseroman.nl.

Tags: , , , , , , , , ,
Posted in Lijstje, Literatuur, Tip | No Comments »

Aan tafel! Andijvie clafoutis bij Untitled (1986) van Giovanni Anselmo (1934)

september 19th, 2014

Langzaam verdort de krop andijvie tussen de twee glad gepolijste blokken graniet. Het ene stuk is een massief blok van enkele tientallen kilo’s, het andere is ongeveer zo groot als een stoeptegel. Een stukje ijzerdraad klemt het kleine blokje steen samen met de andijvie tegen de glimmende, donkergrijze sokkel. De groente houdt het kleine stuk graniet op zijn plek, totdat de andijvie zodanig is verwelkt dat de steen langzaam naar beneden zakt. Een suppoost raapt de steen op, klemt nieuwe groente tussen het beeld, en de cyclus start opnieuw. Deze week in aan tafel! een eerbetoon aan dit wereldberoemde werk van Giovanni Anselmo over tijd, vergankelijkheid en de eeuwigheidswaarde van kunst. 

Andijvie clafoutis

Clafoutis is van origine een Frans nagerecht, gemaakt van een beslag dat op pannenkoekbeslag lijkt en een vulling van vers fruit. Het recept voor deze hartige variant is een iets aangepaste versie van een recept dat eerder verscheen in de NRC.

Ingrediënten

-krop andijvie
-3 eieren
-200 g bloem
-250 ml melk
-stukje blauwaderkaas
-flinke hand pistachenoten (=/- 50g)
-olie
-zout en peper
-(spring) vorm
-bakpapier
-garde
- vergiet of zeef

1. Maak de andijvie goed schoon. Dit kun je het beste doen door de blaadjes stuk voor stuk van de krop te halen en het harde, witte gedeelte met een groenteborstel schoon de schrobben. Schud het water van de bladeren, leg ze bij elkaar op je snijplank en snijd ze in reepjes.

2. Als je een springvorm hebt, bekleed je de bodem met bakpapier en smeer je de randen in met een beetje olie. Bij een andere vorm gebruik je alleen olie. Vet je vorm goed in, clafoutis plakt behoorlijk.

3. Verwarm de oven voor op 180 graden Celcius.

4. Pak een flinke pan, maak een beetje olie heet en laat de andijvie een paar minuten zweten.

5. Terwijl je de andijvie af en toe omschept maak je het beslag. Klop je eieren schuimig en voeg al kloppend het meel toe. Klop er dan geleidelijk de melk doorheen.

6. Pak je bakvorm er bij en giet wat van het beslag op de bodem. Als je laag beslag te dun is, krimpt je clafoutisbodem in de oven en krijg je gaten, dus zorg voor een dikke laag. Zet de vorm in de oven en laat de bodem vijf minuten stollen.

7. Je andijvie is nu, na ongeveer tien minuten, klaar. Haal de pan van het vuur en doe de andijvie in een vergiet of zeef. Druk zoveel mogelijk vocht uit de groente: niemand wil een zompige clafoutis.

8. Zolang je bodem nog in de oven staat kun je rustig je pistachenootjes ontdoppen en de kaas snijden.

9. Haal de taartvorm uit de oven en verspreid je goed uitgelekte andijvie over de bodem. Breng de andijvie op smaak met peper en zout.  Dan giet je het overgebleven beslag over de groente en daarover de nootjes en de kaas.

10. Zet je clafoutis voor ongeveer veertig minuten terug in de oven. Als hij lichtbruin begint te kleuren is hij klaar.

 

 

 

 

Tags: , , , , , , ,
Posted in Kunst, Recept | No Comments »

« Older Entries |

Volg ons

Nieuwsbrief

Ja, ik ontvang graag tweewekelijks de tofste culturele uitgaanstips.