Hemel, het speelfilmdebuut van Sacha Polak, toont de verwarrende zoektocht van een jonge vrouw die op zoek is naar een man waarin ze haar vader kan herkennen. De woorden expliciet en ongemakkelijk typeren niet alleen het hoofdpersonage Hemel (Hannah Hoekstra), maar ook het gevoel van de film.

Veel seks met onbekende mannen, dat is waar Hemel zich hoofdzakelijk mee bezig houdt in de acht episodes waarin de film is opgedeeld. Hemel neemt de kijker mee in haar wereld waar grenzen vaag zijn en waar ze bij niemand een blad voor de mond neemt. Niks lijkt haar oprecht te interesseren, behalve haar vader Gijs (Hans Dagelet) met wie ze een innige band heeft.

Expliciet met een kleine e
Dat Nederlandse filmmakers vaak niet terugdeinzen voor een beetje naakt is algemeen bekend. Polak heeft met Hemel een film gemaakt die past binnen deze traditie; naakte lijven en geslachtsdelen worden niet geschuwd. Waarom dan toch die kleine e? Omdat de kadrering en de compositie van al dat expliciete naakt aanzet tot nadenken. Het is bijvoorbeeld niet toevallig dat we Hemel een tijdje naakt in beeld zien met een pasgeschoren venusheuvel waar de scheerschuimresten nog op te zien zijn. Dit letterlijke blootgeven in beeld contrasteert namelijk met Hemels onbeantwoorde verlangen naar echte liefde en genegenheid. Op deze manier krijgt de worsteling van Hemel een treffende extra dimensie.

Ongemakkelijk
Afgezien van de mooie beeldcomposities die de film rijk is, heerst er toch een gevoel van ongemakkelijkheid tijdens het kijken van de film. Dat Hemel worstelt met zichzelf en met het feit dat haar geliefde vader een vrouw, Sofie, (Rifka Lodeizen) heeft gevonden waarmee hij een serieuze toekomst wilt opbouwen, zijn ook ongemakkelijke dingen. Als kijker moet je echter af en toe moeite doen om sommige situaties daadwerkelijk te geloven. Hoe innig een vader-dochter relatie ook kan zijn, de scène waarin Hemel als jong volwassen vrouw uit bad stapt en haar netjes aangeklede vader van achter omhelst, bezorgt je kriebels.

Daarnaast zijn sommige uitspraken van Hemel, hoe raak dan ook (tegen Sofie: “Zullen we dan maar beginnen?”  Sofie: “Waarmee?”  Hemel: “Met in elkaar te investeren?”), gewoonweg overdreven. Hierdoor bestaat de kans dat je je als kijker nogal eens aan haar irriteert, waardoor het lastig is om met haar mee te leven. Uiteraard kunnen dit allemaal bewuste keuzes zijn geweest van de maker, met als doel de kijker ook een worsteling met zichzelf ten aanzien van de film te laten voelen.

Sacha Polak heeft met dit speelfilmdebuut aangetoond dat zij risico’s durft te nemen omtrent filmstijl die in Hemel goed hebben uitgepakt. Dat het narratief geen volledige voldoening geeft is jammer, maar als beginnend filmmaker heeft Polak wel laten zien dat ze iets in huis heeft wat nieuwsgierigheid opwekt naar haar volgende werk.

Gepubliceerd op: 18-01-2012