Svet Ake, oftewel meneer Licht, woont tussen de bergen van Kirgizië. Hij heeft een droom: een veld vol windmolens om zijn dorp te voorzien van stroom. Onlangs maakte de komische dramafilm The Light Thief zijn Nederlandse Première in het Groningse ForumImages. De Kirzigische schrijver en regisseur Aktan Arym Kubat speelt zelf de hoofdrol.

Als guerilla-elektricien knoeit meneer Licht met de meters van de arme bewoners waardoor het dorp grotendeels gratis stroom geniet. Het is een goedgelovige man met een authentiek karakter, waar meer dan eens misbruik van gemaakt wordt. Om zijn droom waar te maken heeft meneer Licht in zijn tuin een prototype van een windmolen staan, maar deze werkt helaas nog niet. Tot zolang knutselt hij verder met de elektriciteitsmeters van de dorpelingen. Min of meer illegaal, maar vanuit een goed hart. Svet Ake brengt niet enkel licht door elektriciteit, maar ook door zijn welgezindheid.

Het is een rumoerig bestaan in Kirgizië en er staat veel te gebeuren. Zo verschijnt er plots een rijke zakenman, Bezkat genaamd, die het stuk land waar het dorp op staat wil verkopen aan Chinese investeerders. Bezkat gaat manipulatief te werk en gebruikt het goede hart en de goede ideeën van Svet Ake om de deal met de Chinese investeerders af te ronden. Plots beseft Svet Ake dat dit de ondergang van het traditionele leven zal betekenen en komt de guerilla strijder opnieuw in hem naar boven.

Met de wind in de haren
Esthetisch gezien is de film indrukwekkend. Sensueel camerawerk draagt bij aan de algehele poëtische sfeer die de film draagt. Er is weinig gebruik gemaakt van technisch ingewikkelde trucs of special effects, maar Kubat koos juist voor ‘echte’ beelden en realistische shots. De beelden geven een indruk van werkelijkheid juist door de eenvoud. Het dorp, de steppe en een roestige windmolen. Meer is er niet nodig. Geen geknutsel, het zou daar echt zo kunnen zijn.

De film komt om deze reden heel authentiek over. Aktan Arym Kubat weet een sterk beeld neer te zetten. Deze kracht wordt onder andere gegenereerd door het spel tussen vorm en inhoud: tussen het camerawerk en het onderwerp. Een voorbeeld hiervan is de scène waarin de vrouw van Svet Ake met de fiets van haar man richting huis loopt. Ze loopt langs enkele bomen tegen de behoorlijk stevige wind in. Haar haar, haar jurk en de bladeren wapperen in tegengestelde richting. Op dit punt in de film heeft ze vervelend nieuws te horen gekregen en staat alles haar letterlijk tegen. De camera volgt haar langzaam op ooghoogte om dit vanaf de eerste rang mee te krijgen. Deze associatieve beeldvoering komt het narratief enorm ten goede.

Niet mainstream
De film past niet in de mainstream en kan daarom bestempeld worden als arthouse film. Vanwege gebruikte filmische stijlfiguren, zoals de gestage opbouw van relaties tussen en introducties van de personages, wordt de kijker aangespoord tot nadenken en af en toe verrast. In de ontwikkeling van het narratief en daarmee het ietwat plotselinge einde is dat het duidelijkst zichtbaar. De kijker wordt vanuit de dromerige wereld van Svet Ake terug de realiteit in geslingerd. Het is de regisseur gelukt om een poëtisch beeld neer te zetten van een klein dorp in Kirgizië, voor ons Nederlanders ongewoon. Een simpel thema als licht geeft in combinatie met personages als Svet Ake een romantische schets van de minder ontwikkelde mens. Vanwege de pure vorm die wij hier in het westen – waar licht een druk op de knop verwijderd is – wellicht vergeten zijn, is het een mooie en meevoerende film, die met zijn tachtig minuten een licht schijnt op de dingen die wij hier zo vanzelfsprekend vinden.