Süskind is het nieuwe ‘kindje’ van regisseur Rudolf van den Berg. Op 18 maart 2011 was de officiële aftrap van de film. In het Joods Historisch Museum werden de acteurs bekend gemaakt en werd er openbaarheid gegeven voor de pers.

Luchtige stemming
Rudolf van den Berg, regisseur van onder meer De Avonden (1989) en Tirza (2010), is hartstikke schor. “Ik hoop dat dit niet mijn permanente stem wordt, maar mijn excuses als ik slecht te verstaan ben.” Spreekmeester Frits Barend grapt dat hij zijn portie The Voice of Holland moet laten schieten en Van den Berg geeft een beetje beschaamd toe dat hij niet weet wat dat is. De zaal schiet in de lach. De stemming in de zaal is luchtig, de regisseur en twee van de drie producenten zitten ontspannen op hun stoel.

Alleen producent Jeroen Koolbergen van Cadenza Films kijkt een beetje verongelijkt, hij lijkt te balen dat de film niet iets serieuzer wordt genomen. Van den Berg en hij zijn immers al acht jaar bezig deze film te verwezenlijken, een film waarvan ze zelf het verhaal hebben achterhaald door middel van eigen onderzoek, want er was geen boek of verhaal waar ze zich op konden baseren. Langzaam weet de spreekmeester de aandacht weer te krijgen en hij richt zich op de regisseur, want hij wil één vraag al de hele dag stellen: hoe reageerden zijn ouders, die zelf Joods zijn, op de aankondiging dat hun zoon een film ging maken over de man die wordt gezien als de grootste verrader van de Joodse Raad? Van den Berg schiet in de lach, de eerste reactie van zijn vader was namelijk: “WAT?! Over die schoft?!!”

Redder of verrader?
Walter Süskind: de grootste verrader van de Joodse Raad, of juist de redder van duizenden mensen? Dat was het grote dilemma voor Van den Berg. De Joodse Raad werd onder Duitse dwang opgericht om zo de Joodse gemeenschap in Nederland te controleren. Walter Süskind sloot in zijn dienstjaren als directeur van de Hollandse Schouwburg, toen al de plek van deportatie voor de Joodse gemeenschap, vriendschap met de SS’er Aus der Fünten. Deze vriendschap heeft hem de rest van zijn leven het stempel van ‘verrader’ opgeleverd.

Wat veel mensen echter niet wisten, was dat de oorspronkelijk Duitse Jood Süskind toen ook al contact had met Piet Meerburg, de leider van het Amsterdamse studentenverzet. Door zijn vriendschap met de SS’er wist Süskind strenge controles in de Schouwburg af te wimpelen en smokkelde hij samen met Meerburg honderden Joden – voornamelijk kinderen – uit het gebouw dat hij zelf moest beheren en van de lijsten die de Joodse Raad had opgesteld.

Bijna de hele film zal worden opgenomen in Roemenië, dat veel meer lijkt op het Nederland uit de jaren ’40 en ’50 dan Nederland zelf. “De film moet geen reconstructie worden van die tijd, maar een uitdrukking van het gevoel bij het verhaal. De essentie van het verhaal moet voelbaar worden”, aldus de regisseur.

De cast
Dan maken de mannen die alles regelen plaats voor de mensen die de film gaan maken. Met Tygo Gernandt (Het Schnitzelparadijs) voor de rol van Piet Meerburg, Jeroen Spitzenberger (Alles is Liefde) als Walter Süskind en Chava voor in ’t Holt (De hel van ’63) als Sylvie, een Joods hoertje, trekt de crew de aandacht. Grote namen zijn het in de Nederlandse filmwereld. De eerste vraag die Gernandt bij de casting kreeg was: “Kan dat haar eraf?!” De zaal lacht opnieuw en Gernandt veegt grijnzend zijn lange haar naar achter.

Voor in ‘t Holt bedankt Van den Berg met een brede glimlach, omdat ze nu “eindelijk eens niet gecast is voor de rol van het lieve en aandoenlijke meisje”, hoewel ze dat wel uitstraalt terwijl ze op het podium zit. Van dit meisje verwacht je juist het minst dat ze Süskind helpt in zijn poging om Joodse kinderen te redden. En juist die onschuld maakt haar zo geschikt voor de rol. Voor in ‘t Holt kent de Joodse geschiedenis van huis uit, haar oma vluchtte als 18-jarig meisje van Kiev (Oekraine) naar het Oeralgebergte waar ze werd opgesloten in een krijgsgevangenenkamp van de Duitsers. De crew wordt op het podium vergezeld door Krijn Meerburg, de zoon van verzetsheld Piet Meerburg, maar zodra ze hem in de spotlights willen zetten geeft hij onmiddellijk alle eer door aan Van den Berg en de acteurs die zich aan dit moeilijke project willen wijden. Producent San Fu Maltha gelooft in ieder geval in deze mensen en in de film: “Walter Süskind is onze Oscar Schindler!”

Wanneer Süskind in de bioscoop gaat draaien, is nog niet bekend.

Gepubliceerd op: 04-04-2011