Free Range regisseur Veiko Õunpuu: “Mijn filmideeën zijn als parasieten die uit mijn hoofd moeten”

december 16th, 2014

Free Range is de derde en nieuwste film van Estse regisseur Veiko Õunpuu (1972). In de film draait het om de jonge schrijver Fred die de weg een beetje kwijt is. “Iemand vertelde me dat ze Fred in zijn gezicht wilde stompen”, vertelt Õunpuu in een interview aan CultuurBewust.nl.

De regisseur, die zijn roots heeft op het Estse eiland Saaremaa, verblijft de aankomende dagen in Amsterdam. Zijn nieuwste film Free Range wordt namelijk vertoond in het EYE. Zaterdag was de Nederlandse voorpremière, waarbij Õunpuu aanwezig was en een Q&A had met bezoekers. De film roept nogal heftige reacties op vanwege het egocentrische gedrag van het hoofdpersonage Fred (Lauri Lagle). Dat heeft Õunpuu ook gemerkt in onze hoofdstad. “Sommigen haten hem intens en daarom de film ook. Sommigen vinden de film juist geweldig”, legt Ounpuu uit.

Ervaringen

Het vervelende personage is volledig fictief en is geen weerspiegeling van Õunpuu zelf. Wel zitten er in de film veel ervaringen van andere bijdragers van de film. En hoewel filmdistributeur De Filmfreak en vele anderen de film omschrijven als ‘ode aan de beatgeneration’, is dat niet wat Õunpuu gedreven heeft in het maken van Free Range. “Ik kan me voorstellen dat die link wordt gelegd, maar zo heb ik niet naar de film gekeken tijdens het ontwikkelen. De film is vrij onbekend en misschien wekt de term ‘beat generation’ de interesse van meer mensen”, aldus de regisseur.

Bezit

Õunpuu werkt het liefste met een kleine groep mensen aan zijn producties, om een hele goede reden: “Ik neig er vaak naar om halverwege het filmen allerlei veranderingen aan te brengen. Als ik dat op grote schaal moet doen, komt het niet goed. Bij een kleine groep kan er nog geïmproviseerd worden.” Volgens Õunpuu zorgt dit er ook voor dat het acteerwerk echter lijkt en minder ingestudeerd.

Het wordt al snel duidelijk hoe Veiko Õunpuu over ‘zijn’ film denkt. Volgens hem is de film namelijk nu van iedereen, behalve van hem. “Zodra ik klaar ben met het maken van een film, is hij niet meer van mij. Hij is dan van het publiek. Ik wil die extra bagage niet meer meenemen naar mijn volgende projecten.”

Ontvangst

Voordat Õunpuu aan Free Range begon, heeft hij ooit gezegd dat de film zou gaan over het opzoeken van de grenzen van vrijheid. Nu de film klaar is, denkt hij daar heel anders over. “Ik gaf toen een bullshit-antwoord”, vertelt hij lachend. “Ik kan van tevoren niet weten waar mijn volgende film over gaat, omdat dat telkens verandert. Daarom geef ik altijd maar een net antwoord. Nu denk ik dat Free Range veel meer gaat over verlossing. Niet op een religieuze of spirituele manier, maar meer psychologisch.”

“Niet iedereen zal dat begrijpen uit de film. Ik wilde het er ook niet te dik bovenop leggen”, geeft Õunpuu toe. Zeker niet iedereen kan de film met zijn excentrieke hoofdpersonage waarderen. “Iemand wilde Fred in zijn gezicht slaan en feministen zijn ook niet al te blij met de film, geloof ik.”

Toekomst

Veiko Õunpuu is inmiddels al weer bezig met zijn volgende filmproject. Naar eigen zeggen zal dat gaan over een oorlog in de nabije toekomst. Meer kan er niet over gezegd worden, anders wordt het misschien een ‘bullshit-antwoord’.

“Ik heb nog zoveel ideeën voor films in mijn hoofd. Die ideeën groeien dan uit tot een soort parasieten die uit mijn hoofd moeten. Als de film klaar is, dan is er weer ruimte voor de volgende om te groeien. Ik ben de aankomende paar jaar nog wel bezig met die ideeën”, sluit Õunpuu af.

 

Tags: , , , , , , , , ,
Posted in Film, Interview | No Comments »

Warrig verhaal maar goed acteerwerk in Geluk

december 16th, 2014

“Wat is geluk?” Dat is de vraag die in Geluk centraal staat, maar uit het verhaal blijkt vooral wat geluk niet is. Schrijver Ger Thijs laat een vermakelijke, maar soms vage kant zien die een relatie kan hebben.

In Geluk gaat het om het liefdesleven van de gemakzuchtige Martin (Porgy Franssen) en de wispelturige Vera (Renée Fokker), die inmiddels is overleden, beschreven. Zij ontmoeten elkaar tijdens een bezichtiging van een huis dat zij beide willen kopen. In de volgende scène zijn ze getrouwd en proberen ze een kind te krijgen in dat huis. Doordat het stel via de natuurlijke weg hun kinderwens niet kan vervullen, ontstaat zoon Thomas (Mark van Eeuwen) door middel van een zaaddonor. Hoewel hij nauwelijks in beeld is, draait de voorstelling grotendeels om hem.

Levensvragen

Vanaf het begin van de voorstelling, is te merken dat er iets niet klopt tussen Thomas en Martin. Wat dat is, blijft nog even onduidelijk. Door de dood van Vera zien zij elkaar na lange tijd weer, waarmee meteen het einde van de voorstelling wordt verklapt. Dit is jammer, omdat er hierdoor weinig spanning overblijft. Toch is het stuk niet saai, doordat Vera en Martin tegen vraagstukken aanlopen die voor de meesten herkenbaar en soms een beetje overdreven zijn. Als Vera bijvoorbeeld ontdekt heeft dat Martin vreemdgaat, ontstaat er een ruzie die eindigt als een vreemde worsteling. Ondanks de soms wat overdreven en onrealistische uitwerking hiervan brengen de acteurs door geloofwaardig acteerwerk hun emoties goed over. Vooral het feit dat zij als stel eigenlijk niet bij elkaar passen, wordt hierdoor duidelijk gemaakt.

Verwarring

De enigszins vage manier waarop de scènes op elkaar aansluiten, in combinatie met een enkele overgang van heden naar verleden, brengt echter wel wat verwarring bij de kijker. Dit in combinatie met een niet altijd even logische uitwerking van thema’s maakt dat het stuk niet altijd even goed in elkaar zit. Toch is Geluk, voornamelijk door een goede keuze van de acteurs die volledig in hun rol zitten, vermakelijk om naar te kijken.

Tags: , , , , , , , ,
Posted in Recensie, Theater | No Comments »

Spinoza’s achtbaan gaat te hard voorbij aan lezers zonder voorkennis

december 16th, 2014

Spinoza’s achtbaan wil lezers op een vlotte manier kennis laten maken met filosoof Spinoza en diens beroemde Ethica. Schrijver Erik Bindervoet en tekenares Saskia Pfaeltzer hebben hun krachten gebundeld om een toegankelijk boek te maken, maar het schot is niet in de roos. Het duurt te lang voordat duidelijk is wie Spinoza was en waarom hij een standbeeld verdient; de leek is tegen die tijd allang afgehaakt. 

Je kunt op het Waterlooplein aan honderden voorbijgangers vragen wat zij weten over Spinoza, maar een lezer die niets weet van deze filosoof zit niet te wachten op vijftien pagina’s met citaten als ‘Nou, nee, dat is niet mijn terrein. Ik ben matrassentester’. 

Overbodige info

Na deze ruime inleiding gaan Bindercoet en Pfaeltzer in Amsterdam op zoek naar tastbare herinneringen aan de filosoof. Als de lezer nog steeds niet weet over wie dit boek gaat, dan is het ook niet interessant om te lezen dat in het huis waar Spinoza’s leerling Koerbagh lag opgebaard, nu prostituee Sandra zit. ‘We zijn allemaal hoeren. Dat is haar filosofie. Ze doen dit niet uit vrije wil. Maar haar klanten ook niet. Nou ja, om even terug te komen op dat beeld, het is wel een geinig ding, met die vogeltjes en roosjes erop.’ Erik Bindervoet deelt informatie die er niet toe doet en zijn hak-op-de-tak-schrijfwijze schept geen orde in de chaos.

‘Kapot goed’

Het boek eindigt met twee hoofdstukken waarin wiskundeleraar Janus Dullemondt op überhippe wijze aan zijn leerlingen uitlegt hoe de vork in de steel zit. ‘Maar alles wat helemaal hartstikke onwijs vetwreed keigaaf kapot goed is, is even moeilijk als zeldzaam.’  Voor wie hebben Bindervoet en Pfaeltzer dit boek gemaakt? Jonge mensen zullen zich niet aangetrokken voelen door de oubollige tekenstijl en de lay-out waaraan geen aandacht lijkt te zijn besteed. En volwassenen die niet weten wie Spinoza is, voelen zich niet aangesproken door de taal.

Aan het eind van de rit van Spinoza’s achtbaan weet je vooral veel dingen die je meteen weer kunt vergeten. Ook heb je hoofdpijn van het lezen van de chaotische spreektaalzinnen die de filosofische materie er niet makkelijker op maken. Geen aanbevolen attractie dus.

Tags: , , ,
Posted in Literatuur, Recensie | Reageren uitgeschakeld

Art Director Marina Henao: “The Wrapping Paper Project maakt kunst gemakkelijk tastbaar”

december 15th, 2014

Kunst geprint op cadeaupapier. Een simpel, maar sterk concept dat startende kunstenaars een platform biedt en tegelijkertijd een toegankelijke manier is om mensen in aanraking te brengen met kunst. Het is een mooie kans om je culturele cadeaus te pimpen met heus design. Voor slechts €2,50 kun je een rol van zes vellen afgedrukte kunst aanschaffen om je kerstcadeautjes op originele wijze in weg te geven. CultuurBewust.nl wilde hier natuurlijk meer van weten. Ik sprak Marina Henao, Art Director van Subbacultcha!, over The Wrapping Paper Project.

Marina Henao komt oorspronkelijk uit Vancouver te Canada en woont sinds drie jaar in Europa. Ze studeerde Grafisch Ontwerp en verhuisde naar Europa omdat design en cultuur in Europa elkaar meer beïnvloeden en er dus veel gebeurt. Dit geeft haar meer inspiratie dan Canada, waar de steden ver van elkaar af liggen. “Hier heb ik meer interactie met andere culturen”, legt Marina uit.

Wat is Subbacultcha!?
“Subbacultcha! is een onafhankelijk platform voor muziek en cultuur. We proberen vernieuwende kunstenaars en artiesten een podium te bieden waarvan wij denken dat ze de moeite waard zijn. Hoewel we gevestigd zijn in Amsterdam, organiseren we ook evenementen in andere steden in Nederland, zoals Utrecht, Rotterdam en Den Haag. Dit kunnen zowel exposities als concerten en films zijn. Met de Subbacultcha!-pas kun je genieten van een divers aanbod. We willen een fijne plek creëren waar mensen samen komen en geïnspireerd raken.”

Hoe is het idee van The Wrapping Paper Project ontstaan?
“In eerste instantie wilden we een klein cadeau geven aan onze leden en ze op deze manier fijne feestdagen wensen. Dat doen we iedere kerst. Maar dit idee had potentie om zich uit te breiden. Aan de ene kant is het een erg klein project, aan de andere kant kun je juist hierdoor veel mensen bereiken en een publiek genereren voor startende kunstenaars. Je kunt het kopen via de webshop en is inmiddels op twintig verkooppunten verkrijgbaar.”

Hoe ziet de toekomst eruit van dit project?
“Wie weet herhalen we dit project volgende kerst, vanwege het grote succes. Je kunt bij dit project gemakkelijk variëren met andere kunstenaars. Het fijne aan The Wrapping Paper Project is dat het tastbaar is, je kunt het aanraken. Het is niet meer slechts een kunstwerk op een beeldscherm. En je kunt de kunst delen met anderen door er een cadeau mee in te pakken.”

De prints, speciaal voor dit project ontworpen, zijn verkrijgbaar in verschillende kleuren en designs. Zo is er een strakke zwart-witte print van Lennard Kok of de print vol weggegeven cadeautjes van Father Future Back. Hoewel het pakpapier goed getimed rond de kerst verkrijgbaar is, kun je de prints ook na de feestdagen nog gebruiken voor andere feestjes.

Het cadeaupapier wordt gebruikt als inpakpapier bij de volgende verkooppunten. Wil je zelf cadeaupapier hebben om je cadeautjes in te pakken? Dit kan via de webshop van Subbacultcha!

Tags: , , , , , , , ,
Posted in Interview, Kunst | No Comments »

Fictie en werkelijkheid verleiden de lezer in Huwelijkse Voorwaarden

december 15th, 2014

In Huwelijkse Voorwaarden schrijft Maan Leo over het huwelijk tussen Maan (26) en Ian (51). Maan is zowel de schrijfster als het personage in het boek, maar de grens tussen deze twee blijft schemerig. Ian weet niet dat Maan er buiten hun huwelijk bdsm-praktijken met een andere man op nahoudt, hoewel ze deze praktijken in haar debuutroman fijntjes uit de doeken doet. Wanneer Ian na het vinden van een verdachte zwarte handschoen op onderzoek uitgaat volgt een spel van bedrog en ontmaskering waarin hun huwelijk zwaar op de proef wordt gesteld.

‘Geinig dat postmoderne spel tussen fictie en realiteit, hoewel enigszins uitgemolken.’ Ian raadpleegt de debuutroman van Maan om meer over de geheimzinnige vondst in zijn woonkamer te weten te komen. De roman van Leo staat vol met dit soort zinnen, zinnen die de lezer erop wijzen dat het spel tussen fictie en realiteit inherent is aan deze roman. Slim gevonden en misleidend tegelijk, de lezer weet net zo veel als Ian: niks. ‘De meeste lezers verlustigen zich tegenwoordig immers maar al te gretig aan zogenaamde “waargebeurde verhalen” […]’.

Vijftig Tinten

Leo vergelijkt de BDSM-scènes met Maan graag met Vijftig Tinten Grijs, alleen maar om aan te geven dat de praktijken van Maan het ‘echte werk’ zijn. ‘Niks huisje boompje zweepje á la Fifty Shades.’ Toch zou de lezer de roman van Leo geen recht aandoen als deze alleen maar vergeleken wordt met Vijftig tinten. Het is duidelijk dat Leo over elk woord in haar roman heeft nagedacht, alles is zeer zorgvuldig uitgezocht. Dubbele bodems, valkuilen en intelligente spelletjes getuigen van een auteur die donders goed weet waar ze mee bezig is; het misleiden en verleiden van de lezer. Ian en de lezer worden steeds op een dwaalspoor gebracht.

Hoewel de huiveringwekkende BDSM-scènes menig lezer tegen de borst zullen stuiten, is Huwelijkse voorwaarden voor de literatuurliefhebber echt de moeite waard. Zelden werden fictie en werkelijkheid op zo’n intrigerende wijze vervlochten. De roman kan misschien nog het beste beschreven worden als een complete mindfuck. Een verhaal dat nog lang zal blijven rondspoken in de hoofden van de lezers die zich aan deze wervelende, in sneltreinvaart ontluikende roman durven te wagen.

Tags: , , , ,
Posted in Literatuur, Recensie | No Comments »

Tim Knol doet hoe dan ook zijn best in de DRU Cultuurfabriek

december 15th, 2014

Nederlandse singer-songwriter Tim Knol stond zaterdag 13 december in de DRU Cultuurfabriek in Ulft voor een concert met zijn band. Hiervoor heeft hij o.a. gitarist Anne Soldaat meegenomen. Het zit hem echter niet mee: een lage opkomst, stug publiek en een verkoudheid maken het hem niet makkelijk. Maar Tim Knol doet ook onder deze omstandigheden ontzettend zijn best.

Met 21 liedjes op de setlist heeft Knol een gevarieerde mix gemaakt van ouder, nieuw en gecoverd werk. Vooral met de gecoverde nummers lijkt hij het publiek, dat uit overwegend mannen van middelbare leeftijd bestaat, aan te spreken. Er zijn weinig mensen aanwezig die daadwerkelijk Knols werk mee kunnen zingen. Het duurt dan ook lang voordat het publiek ontdooit.

Kletsend de gitaar stemmen

De zanger vertelt dat hij niet alle liedjes in dezelfde toonsoort kan en wil zingen. Daarom moet hij regelmatig tussen de nummers door zijn gitaar opnieuw stemmen. Dit zorgt voor enige vertraging maar die gebruikt Knol om te kletsen met het publiek. Hierdoor wordt de sfeer iets gemoedelijker en persoonlijker.

Straight to Hell

Straight to Hell’, het twintigste nummer op de setlist, lijkt een schot in de roos te zijn. Het oudere publiek herkent dit nummer en er wordt dan ook volop meegezongen. Het publiek wordt door Knol gevraagd om dichterbij het podium te komen staan. Het einde van de avond nadert en pas nu komt de sfeer er daadwerkelijk goed in en wordt het publiek enthousiast.

Toegankelijk en gemoedelijk

Nadat de mannen het podium hebben verlaten, neemt de Hoornse zanger nog uitgebreid de tijd voor een drankje met het publiek. Deze jongen heeft een hoge gun-factor. Dat het ietwat tegen zat deze avond, weerhoudt hem er niet van om zijn best te doen. Dat hij doet wat hij leuk vindt, is te zien. Aan Knol heeft het niet gelegen deze avond.

Tags: , , , ,
Posted in Muziek, Recensie | No Comments »

TGA zoekt met Medea de grenzen van het menselijke op

december 14th, 2014

Wat gebeurt er als je langzaam de grip op de realiteit verliest? Medea van Toneelgroep Amsterdam speelt op een slimme wijze met dit thema, en verbindt een Griekse mythe met de realiteit van vandaag. En die realiteit is niet altijd aangenaam.

Medea is het Amsterdamse toneeldebuut van de jonge, Australische regisseur Simon Stone. Het stuk laat de teloorgang van een gezin van dichtbij zien. Net als in de Griekse mythe van Euripides, wordt de ambitieuze Anna (Marieke Heebink) verlaten door haar man Lucas (Aus Greidanus jr.) voor de veel jongere Clara (TGA-nieuwkomer Gaite Jansen). De wanhoop maakt zich van Anna meester en ze probeert tevergeefs haar man om te brengen. We volgen de familie vanaf het moment dat Anna na een gedwongen opname weer haar plek in het gezin inneemt.

Onmenselijkheid

Stone vlocht de klassieke tragedie Medea ingenieus samen met de zaak Debora Green. De Amerikaanse Green werd berucht om haar gruwelijke, onnavolgbare daden: ze probeerde haar man te vergiftigen en vermoordde haar kinderen. Dezelfde onnavolgbaarheid maakt deze moderne Medea ijzersterk. Het plot wankelt in het begin. De dialoog en het spel zijn aanvankelijk afstandelijk, maar even later zet Heebrink geloofwaardig een volledig doorgeslagen vrouw neer. Net als je denkt Anna doorgrond te hebben, wordt er met grof verbaal geweld weer afstand gecreëerd tussen haar en de overige personages. Weer een stap verder richting de onmenselijkheid.

Leegte

De kracht van deze vertolking schuilt in het decor. Tegen een geheel witte vlakte vecht het echtpaar een echtscheiding uit, voltrekt zich een affaire en wordt gemoord. Boven het podium bevindt zich een scherm, dat het publiek toestaat de mimiek van de personages tot in detail te volgen. Het scherm wordt ook gebruikt als beeldbuis door de puberzoons van Anna en Lucas, die samen een documentaire maken over het gezin en daarmee de komische noot verzorgen. “Ik weet niet, ik vind papa wel oké” zegt één van de twee twijfelend, nadat de zoveelste ruzie zich met veel bombarie voltrekt.

Tijdloos thema

Het contrast tussen het spierwitte decor, de zwarte as die langzaam uit het plafond omlaag dwarrelt en de onheilspellende muziek zijn stuk voor stuk voortekenen: wraak kent geen grenzen. Al met al is Medea een boeiend stuk met een tijdloos thema, dat op onbehagelijke wijze onder de huid gaat zitten.

Tags: , , , , , , , , ,
Posted in Recensie, Theater | No Comments »

« Older Entries |

Volg ons

Nieuwsbrief

Ja, ik ontvang graag tweewekelijks de tofste culturele uitgaanstips.