Belletrie! Don Quichot en de MH17

juli 31st, 2014

Nederland is het rouwproces rond de ‘MH17’ langzaam aan het inruilen voor politieke discussie enerzijds, en voortzetting van de vakantieviering anderzijds. Daarmee wordt het verdriet teruggegeven aan de mensen die daar het meeste recht op hebben: de nabestaanden. De politieke discussie wordt in dit geval door iedereen gevoerd. Niet alleen politici en zelfbenoemde intellectuelen bespreken de situatie in Oost-Oekraïne, maar ook kroegbezoekers en festivalgangers, voetbalsupporters en huisvrouwen parlevinken uitvoerig over schuld en boete. Dan weet je dat een land in het diepste van zijn ziel geraakt is – of dat Nederland de groepsfase van het WK doorstaan heeft.

Voormalig NOS-correspondent in Rusland, Kysia Hekster, plaatste een bericht op sociale media over de ramp waarin ze melding maakte van eventuele sancties die Rusland opgelegd konden worden. In de reacties die daarop kwamen, werd iemand, die twijfelde aan de schuld van Poetin, uitgemaakt voor een ‘Don Quichot’. Ik neem aan dat hij die naam verdiende omdat hij zich verzette tegen de mening die grosso modo overheerst: Poetin is slecht en is direct, dan wel indirect schuldig aan het verlies van onze medelandgenoten. Natuurlijk zou dat waar kunnen zijn, maar bewezen is het niet.

Die zogenaamde Don Quichot (het ging over politicus Remco Jaasma) is misschien ook niet bijzonder betrouwbaar te noemen. Hij zal zich met de echte Don Quichot uit het welbekende boek vooral kunnen vergelijken op het gebied van verwarring en complotdenken, getuige zijn Twitter-account vol met berichten over illuminatie, bankiersoorlogen, vrijmetselarij en Bilderbergconferenties. Maar dit terzijde.

De Spaanse roman De vernuftige edelman Don Quichot van La Mancha (1615) van auteur Miguel de Cervantes Saavedra heeft enorm veel invloed gehad. Iedereen heeft wel eens van de naam Don Quichot gehoord en feesten, kroegen, voetbalclubs, scholen, campings en hotels worden naar hem vernoemd. Er is ook een tijd geweest dat Don Quichot niet alleen een flauwelappengrap was, maar ook een geuzennaam. Het werd schertsend gebruikt voor iemand die misschien wat naïef was, maar ook voor een doorzetter, een kritisch denker of voor iemand die een hopeloze strijd niet schuwt of een onbereikbare liefde najaagt.

Daarom weet ik niet of Remco Jaasma de titel Don Quichot wel verdient. Die naam uit dat prachtige boek van Cervantes is weggelegd voor de strijders, de mensen die het verschil durven maken. Don Quichot moet weer een geuzennaam worden en past veeleer bij mensen als Mahatma Gandhi, Martin Luther King en hopelijk na afloop van deze tragedie bij onze eigen minister-president Mark Rutte. Want waar Don Quichot weliswaar een slag van de molen gehad heeft, hebben we in tijden van nationale rouw misschien meer aan een bevlogen idealist dan aan een land vol meelopers.

Tags: , , , , , , , , , , ,
Posted in Column, Literatuur | No Comments »

Aan Tafel! Rijsttoetje met aardbeien en Brown Sugar van The Rolling Stones

juli 31st, 2014

Cultuurbewust.nl zoekt de lekkerste recepten bij de mooiste kunstwerken. We maken een rijsttoetje met aardbeien en bruine suiker bij ‘Brown Sugar’ van The Rolling Stones. Een dessert waar je gegarandeerd sticky fingers van krijgt. 

Het is zeker een van hun grootste hits, maar ook een van de meest controversiële: The Rolling Stones deden begin jaren zeventig met ‘Brown Sugar’ heel wat stof opwaaien. Met zinnen als ‘Ah, get along, brown sugar, how come you taste so good, baby?/ Ah, got me feelin’ now, brown sugar, just like a black girl should’, werd de tekst al snel in verband gebracht met slavernij en racisme. Mick Jagger zei zelf ooit in een interview dat hij, vrij vertaald, alle slechte dingen in één nummer had gestopt.

Volgens sommigen zou het nummer echter zijn gebaseerd op heroïne. Meerdere bandleden van The Stones zouden begin jaren zeventig verslaafd zijn aan de drug. Het was een van de redenen dat de zwaar verslaafde Brian Jones in 1969 uit de band werd gezet. Hij overleed, door nog onbekende oorzaak, een maand later in zijn zwembad.

Sticky Fingers

Hoe dan ook, uniek is het nummer in ieder geval. Met zijn prominente blues-rockriffs, instrumentale break en (voor die tijd ongewoon) zeer dansbare rockritmes werd het nummer een van de bekendste van de band en het album Sticky Fingers één van de best verkochte rockalbums aller tijden.

Sticky Fingers zal je trouwens ook ongetwijfeld krijgen van dit recept. Al zal er hier geen heroïne aan te pas komen.

Recept:  rijsttoetje met aardbeien

De ingrediënten:

  • 500 milliliter melk
  • zout
  • 100 gram dessertrijst
  • 4 eetlepels suiker
  • 1 zakje vanillesuiker
  • 500 gram aardbeien
  • boter
  • 6 theelepels bruine suiker
  • eventueel gasbrander

Bereiding:

Breng de melk aan de kook met een snufje zout, roer de rijst erdoor en breng opnieuw aan de kook. Laat op laag vuur afgedekt ca. 30 minuten wellen en roer de rijst af en toe door. Breng op smaak met 2 eetlepels suiker en de vanillesuiker.

Maak de aardbeien schoon en laat ze goed uitlekken. Pureer de helft van de aardbeien en 2 eetlepels suiker met een staafmixer fijn. Snijd de overige aardbeien in stukjes. Meng de stukjes aardbei met de aardbeienpuree.
Vet 4 ovenvaste schaaltjes (à ca. 250 milliliter inhoud) in met boter en verdeel het aardbeienmengsel hierover. Verdeel de dessertrijst over de aardbeien en bestrooi met bruine suiker.
Zet de vormpjes op een bakplaat en karamelliseer de suiker in de oven onder een voorverwarmde grill of met een gasbrander.

Dit toetje is koud ook erg lekker. Laat de vormpjes met inhoud afkoelen. Bestrooi voor het serveren met de suiker en karamelliseer de suiker kort.

 

Recept: mijnreceptenboek.nl

 

 

Tags: , , , , , , , ,
Posted in Muziek | No Comments »

Aan Tafel! Bonbons uit Jon van Eerds De BonBonFabriek

juli 31st, 2014

Jon van Eerd schreef verschillende theatervoorstellingen voor zijn onhandige maar charmante alter ego ‘Harrie Vermeulen’. Eén ding is zeker: waar Harrie Vermeulen komt, loopt alles in de soep. Of in de chocolade, dat is bij dit recept gepaster. In De Bonbonfabriek moet Vermeulen binnen een dag 7.000 bonbons produceren, anders dreigt zijn faillissement. Dat het maken van deze bonbons niet altijd even goed gaat, wordt binnen no time bewezen. Vergeleken bij Harrie Vermeulen lijk iedere kluns nog op een uitzonderlijk getalenteerde keukenprins(es). Zin in chocolade? Probeer vooral de onderstaande recepten voor overheerlijke bonbons.

Oreo bonbons

Benodigdheden:
1 grote rol (154 gram) Oreo’s
1 pakje (100 gram) roomkaas
200 gram melkchocolade
2 theelepels vanillearoma
1 hamer + theedoek
1 vel bakpapier

Werkwijze:
Leg de Oreo-koekjes tussen de theedoek en sla deze vervolgens met de hamer in kleine stukjes. Laat de roomkaas in een beslagkom op kamertemperatuur komen, voeg hier de 2 theelepels vanillearoma aan toe en ook de fijngeslagen Oreo-koekjes. Kneed deze massa met je handen tot kleine bolletjes (afhankelijk van hoe groot je de bonbons wilt hebben), en leg de bolletjes op het bakpapier. Zet de bolletjes een half uur in de koelkast om hard te worden. Smelt ondertussen de melkchocolade au bain-marie op een lage temperatuur. Haal de bolletjes uit de koelkast en schep met een lepel de gesmolten melkchocolade over elk bolletje. De bovenkant van de bolletjes is nu bedekt met chocolade. Zet de bonbons weer een tijd in de koelkast, als ze hard geworden zijn kun je de onderkant op precies dezelfde wijze met chocolade bedekken. Daarna wederom in de koelkast zetten: en tadaa! Overheerlijke Oreo-bonbons.

Nutella-hazelnoot bonbons

Benodigdheden:
Klein bakje hazelnoten
5 eetlepels Nutella
200 gram pure of melkchocolade
1 hamer + theedoek
Bonbonvormpjes

Werkwijze:
Smelt de chocolade naar keuze au bain-marie, en vul de bonbonvormpjes voor ¼ met gesmolten chocolade. Zet de vormpjes een halfuur in de koelkast om hard te worden. Sla ondertussen de hazelnoten aan stukjes met behulp van dan hamer en handdoek. Vermeng de hazelnoten met de Nutella en schep deze substantie in de bonbonvormpjes. Zet de vormpjes vervolgens weer een half uur in de koelkast. Tot slot sluit je de vormpjes af met weer een laag gesmolten chocolade naar keuze. Nog een uurtje in de koelkast zetten en vervolgens kun je iedereen jaloers maken met deze lekker bonbons.

Pure nougat bonbons

Benodigdheden:
200 gram pure chocolade
Een paar blokjes noten-nougat
Bonbonvormpjes

Werkwijze:
Smelt de pure chocolade au bain-marie, en doe hetzelfde met de blokjes nougat (eventueel kun je nog wat extra stukjes hazelnoten of kersen toevoegen indien gewenst). Vul de vormpjes voor 1/3 met de pure chocolade, en laat de chocolade even afkoelen in de koelkast. Schep vervolgens de gesmolten nougat in het vormpje en sluit deze af met een laatste laag gesmolten chocolade. Nog even een uurtje in de koelkast laten afkoelen, en ook deze bonbons zijn klaar om opgegeten te worden!

TIP:
Voor een extra mooie en lekkere bonbon kun je eventueel wat blokjes witte en pure chocolade smelten, en deze met een vork over de bonbons laten druipen: er ontstaan dan leuke patroontjes op de bonbon én ze smaken ook nog weer een stukje lekkerder.

Hoewel De Bonbonfabriek helaas niet meer in de theaters speelt, kun je deze gelukkig nog wel op dvd bestellen! Eén garantie kunnen we sowieso geven: je bonbons zullen velen malen beter lukken dan die van Harrie Vermeulen.

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , ,
Posted in Theater | No Comments »

Het troosteloze Nog bedankt voor dit leven zorgt voor weinig voldoening

juli 30th, 2014

Die grote slappe mens, die als drijvend wrakgoed door zijn oponthoud op de wereld was gespoeld en in wie niet één slechte gedachte huisde. Die nooit leedvermaak voelde, nooit haatte. Die ’s ochtends al glimlacht.” Toto straalt pure goedheid uit, maar lijkt op de wereld te zijn gekomen om gehaat te worden. Samen met haar grote mannelijke lichaam, haar lange haren en haar lelijke gezicht is de hoofdpersoon al vanaf de geboorte gedoemd te mislukken. Een gedachte die gedurende de nieuwste roman van de Duitse schrijfster Sibylle Berg niet meer losgelaten kan worden.

Toto wordt geslachtloos geboren en lijkt op een figuur uit een kindertekening. Haar alcoholverslaafde moeder weet niet wat ze met dit ‘ding’ aan moet en dumpt de baby in een tehuis. Het hermafrodiete kind moet apart douchen, de andere kinderen accepteren haar niet en zelfs de verzorgsters hebben een afkeer van het onschuldige kind. Naarmate ze ouder wordt verandert hier niets aan; iedereen met wie ze in contact komt misgunt haar succes. Succes dat maar steeds uitblijft en hierdoor voor weinig voldoening zorgt. Juist daarom roept het personage medelijden op.

De roman is dan ook niet meer dan troosteloos te noemen. Door de geringe, vooral negatieve ontwikkelingen zit er weinig snelheid in het verhaal. Tot halverwege het boek een oud-tehuisgenoot van Toto opduikt. Hij blijkt de regie van haar leven in handen te hebben, wat ervoor zorgt dat alle puzzelstukjes van het verhaal in elkaar vallen. Door zijn snode plannen ontstaat er enige nieuwsgierigheid naar de verdere verloop van Toto’s leven.

Toch blijft het geluksmoment uit, evenals de voldoening. De rode draad van deze roman is de slechtheid van de mens. Toto wordt door iedereen gehaat en vraagt zichzelf continu af waarom men zo slecht is. Nog bedankt voor dit leven is een aanklacht tegen de mensheid, wat enigszins tot nadenken aanzet. Toch overheerst de negatieve gloed die vanaf bladzijde één over het verhaal waart.  

 

Tags: , , , , , , ,
Posted in Literatuur, Recensie | No Comments »

Bijzonder filmproject Boyhood is een meeslepende vertelling van een kindertijd

juli 30th, 2014

Boyhood van schrijver-regisseur Richard Linklater volgt het alledaagse leven van het jongetje Mason (Ellar Coltrane) van zijn zesde tot zijn achttiende levensjaar. Het resultaat is een prachtig coming-of-agedrama dat een absolute must see is voor elke filmliefhebber.

In de Before trilogie toonde Richard Linklater de romance van een koppel in drie verschillende levensfasen. In Boyhood is (het verstrijken van de) tijd wederom een belangrijk thema. Terwijl Mason en zijn zus (Lorelei Linklater) met vallen en opstaan de weg naar volwassenheid bewandelen, proberen  hun gescheiden ouders (Patricia Arquette en Ethan Hawke) zichzelf ook continue opnieuw uit te vinden.

Spraakmakend

Wat Boyhood zo spraakmakend maakt, is dat het gespreid over twaalf jaar met dezelfde acteurs werd opgenomen. Het lange-termijn concept doet al snel herinneren aan de baanbrekende Britse ‘Up’ serie, beginnend met Seven Up! (1964) Het fundamentele verschil is dat Linklater’s film geen documentaire, maar fictie is.

Natuurlijk

Boyhood kijkt als een aaneenschakeling van herinneringen. Van ieder jaar krijgen we een paar alledaagse fragmenten te zien, die er telkens in slagen de situatie en mentaliteit van de personages op dat moment te weerspiegelen. Het feit dat het project twaalf jaar in beslag nam, gaf Linklater veel (denk)tijd om elk element van zijn film te perfectioneren. Zo veranderen bij iedere tijdssprong met de leeftijden van de acteurs ook details als kleding, accessoires en muziek mee. Bovenal knap is hoe natuurlijk alles aanvoelt, zowel het script, als het spel en de aankleding.

Tegenstrijdig

Dankzij de herkenbaarheid van de alledaagse situaties en sterk acteerwerk, duurt het niet lang voor je emotioneel geïnvesteerd raakt in de personages. Dit heeft een ambivalent gevoel tot gevolg. Aan de ene kant ben je uiterst benieuwd wat de toekomst de hoofdpersonen zal brengen, maar tegelijkertijd ben je nooit helemaal klaar om hun heden gedag te zeggen.

Boyhood is klein en intiem in de manier waarop het zich uitsluitend focust op de levensloop van één gezin. Onder de schijnbaar moeiteloze – maar twaalf jaar werk weerspiegelende – wijze waarop Linklater het voortschrijden van de tijd portretteert, schuilt echter een complexiteit die recht doet aan het ‘echte’ leven. Vergeet de zomer blockbusters, dit is dé must-see film van het seizoen.

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , ,
Posted in Film, Recensie | No Comments »

Lucy is verrassend goede entertainment

juli 30th, 2014

In Lucy, van schrijver-regisseur Luc Besson, krijgt de titelheldin (Scarlett Johansson) na inname van een superdrug bovennatuurlijke krachten. In uitvoering is de sciencefiction-actiefilm lang niet zo voorspelbaar als de trailer doet vermoeden. Het is een oprecht amusante en humoristische zomerblockbuster.

‘Mensen gebruiken slechts tien procent van hun breincapaciteit’, vertelt professor Norman (Morgan Freeman) in het begin van de film. Wanneer een onschuldige studente na een misgelopen drugsdeal een grote hoeveelheid van de gevaarlijke handelswaar binnenkrijgt, begint dit percentage hersengebruik bij haar steeds verder op te lopen. Uiteindelijk kan ze met slechts een handbeweging tijd, ruimte en materie manipuleren. Haar naam is Lucy, en de wereld is haar touch screen.

Actie heldin

Luc Besson heeft zowel geslaagde – Leon (1994) – als minder geslaagde – Taken 2 (2012) – films(cripts) op zijn naam staan. De constante factor is een flinke dosis actie en spektakel. Net als bij La Femme Nikita (1990) en Colombiana (2011) kiest de schrijver-regisseur ditmaal weer voor een vrouwelijke held. Johansson is in haar element, en speelt de tweezijdige hoofdrol van zowel angstige student als genadeloze wreker met verve.

Science fiction

Het idee van een super drug werd ook al gebruikt in Limitless (2011). In de uitvoering van het concept slaat Lucy echter een compleet andere weg in. Naarmate de tijd verstrijkt komt de film steeds verder in scifi territorium terecht. Helaas zijn met name naar het einde toe niet alle special effects overtuigend, en laat ook de geloofwaardigheid wat te wensen over.

Zelfbewust

Gelukkig functioneren verrassende beeldflitsen – die regelmatig in scènes gemonteerd zijn – als een soort knipogend commentaar bij wat er op dat moment in de film gebeurt. De zelfbewuste wijze waarop Besson zijn werk benadert zorgt ervoor dat hij zelfs wegkomt met dramatische slow motions en dito muziek. De nonchalante manier waarop er in de film wordt omgegaan met mensenlevens, voorziet Lucy daarnaast van een welkom (zwart) humoristisch randje.

De zelfbewuste knipogen van de filmmakers en de zwarte humor tillen Lucy naar een hoger niveau. Ja, het wordt hoe langer hoe ongeloofwaardiger, en ja, het is soms flink over the top, maar bij een oprecht vermakelijke film als deze mag dat de pret niet drukken.

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , ,
Posted in Film, Recensie | No Comments »

CultuurBewust op reis: Kopenhagen

juli 30th, 2014

In de Deense hoofdstad Kopenhagen vind men prachtige oude gebouwen en het wereldberoemde beeldje De Kleine Zeemeermin, maar er is nog heel veel meer moois te vinden. CultuurBewust.nl maakt je wegwijs op het gebied van  film, theater, muziek en kunst.

Film: Deens Filminstituut

In het centrum van Kopenhagen kun je Det Danske Filminstitut vinden. Maandelijks zijn in het bijbehorende filmhuis meer dan zestig films te zien, verdeeld over drie bioscoopzalen. Daarnaast is er ook een Film & Bookshop en een aangrenzend café en restaurant. Voor de echte liefhebbers heeft het instituut verder een posterarchief en een van de grootste literatuurverzamelingen over film en televisie ter wereld.

Film: Nordisk Film Tour

Het oudste filmproductiebedrijf ter wereld is gesitueerd in Kopenhagen. Nordisk Film werd opgericht in 1906 en produceert en distribueert nog steeds vrijwel alle films uit de Scandinavische regio. In de Nordisk Film Tour kun je een kijkje achter de schermen nemen bij deze filmstudio. Het is een interessante reis door de (Scandinavische) filmgeschiedenis. Een groot aantal van de sets en rekwisieten is intact gelaten van films die er door de decennia heen zijn gefilmd.

Theater

Bezoek het Kongelige Teater en treed in de voetsporen van Søren Kierkegaard, die hier Mozart’s Don Giovanni zag. Het gebouw uit 1748 is prachtig, en in juli en augustus dagelijks te bewonderen in een rondleiding. Ook kan je hier Thure Lindhart (o.a. Into the Wild en Brotherhood) aanschouwen in de 18e-eeuwse Deense komedie Erasmus Montanus. Dit stuk gaat over een student die terugkeert in zijn ouderlijk dorp. De inwoners willen niet accepteren dat de aarde rond is, en stellen Rasmus voor de keuze: toegeven dat de aarde plat is, of verbannen worden uit de gemeenschap. Ook in het Kongelige Teater: Henrik Ibsen’s psychologische drama Hedda Gabler. Is je Deens niet zo goed? Bezoek dan de balletversie van Thomas Mann’s Death in Venice of Richard Strauss’ opera Der Rosenkavalier. Nog een fijne voorstelling waarvoor je niet heel vele kennis van Deens nodig hebt: de Disney musical Beauty and the Beast, vanaf 18 september in Det Ny Teater. Altijd leuk om een musical in het buitenland te bezoeken.

Muziek: poppodia

Kopenhagen kent een veel kleine cafés waar regelmatig artiesten op het podium staan. Daarnaast heeft het natuurlijk ook een aantal grotere zalen. Voor optredens van singer-songwriter tot metal kun je terecht bij de poppodia Drop Inn en Amager Bio.

Muziek: Vanguard Festival

Op het Vanguard Festival kun je genieten van nationale en internationale acts in Søndermarken, een groene oase in de stad. Er wordt gezorgd voor goed eten, maar het meenemen van een eigen picknickmand is ook toegestaan. De tweede editie van Vanguard vindt plaats op 1 en 2 augustus.

Muziek: Jazz

Kopenhagen en jazz zijn al lange tijd aan elkaar verbonden. Bekende bars waar veel jazzoptredens plaatsvinden zijn Mojo en Jazzhus Montmartre. Ieder jaar wordt er begin juli ook het tiendaagse Jazz Festival georganiseerd met optredens door de hele stad.

Muziek: Tivoli

Nee, in Kopenhagen is het geen poppodium dat deze naam draagt, maar een in 1843 opgericht pretpark midden in het centrum van de stad. ‘s Avonds wordt Tivoli verlicht met 115.000 gloeilampen. De honderd jaar oude houten achtbaan is een prachtig bouwwerk, evenals de meeste andere attracties.

Kunst: Vor Frelsers Kirke

De zeventiende eeuwse Vor Frelsers Kirke heeft een zeer bijzondere toren. Wie deze wil beklimmen, zal via een wenteltrap omhoog moeten lopen. Een unieke ervaring en een mooi uitzicht krijg je daarbij cadeau.

Kunst: Designmuseum Danmark

Deens design is over de hele wereld bekend. In het Designmuseum Danmark krijg je een overzicht van design door de jaren heen. Meubels, kleding en affiches vullen de ruimtes van een voormalig ziekenhuis waar het museum in gevestigd zit. Goed om te weten: iedere zondag zijn er gratis rondleidingen.

Kunst: Louisiana Museum of Modern Art

Een stukje ten noorden van Kopenhagen ligt het prachtige Louisiana Museum of Modern Art vlak langs de kust. Het uitzicht is er prachtig en de kunstwerken zo mogelijk nog prachtiger. Naast interessante wisselende tentoonstellingen kun je ook bijzonder werk zien van onder anderen Picasso, Warhol en Lichtenstein.

Ga je naar een andere stad deze zomer? Check onze culturele tips in de CultuurBewust op Reis Special. 

Tags: , , , , , ,
Posted in Film, Kunst, Lijstje, Muziek, Theater | Reageren uitgeschakeld

« Older Entries |

Volg ons

Nieuwsbrief

Ja, ik ontvang graag tweewekelijks de tofste culturele uitgaanstips.