Win kaarten voor De Odyssee!

juli 27th, 2014

Beleef deze zomer van 13 t/m 24 augustus in Amsterdam Westergasfabriek de voorstelling De Odyssee. Het is voor het eerst dat het eeuwenoude reisverhaal van de Odyssee als dansvoorstelling met live muziek ten tonele wordt gebracht. Choreografe Lonneke van Leth beschrijft de mythe van de Griekse held Odysseus die na de Trojaanse oorlog tien jaar lang moet rondzwerven. De verschillende verhaallijnen worden door middel van dans, beeld en muziek verteld. De nieuwe composities, gemaakt door componist Maxim Shalygin, uitgevoerd door Asko|Schönberg, Leden van Rosa ensemble, Koninklijk Conservatorium, Codarts Rotterdam. Bekijk de trailer! Tickets en meer info op www.deodyssee.nu 

In samenwerking met Lonnkeke van Leth producties geeft CultuurBewust.nl twee kaarten weg voor de voorstelling op een datum naar keuze. Kans maken? Beantwoord voor 11 augustus 2014 onderstaande prijsvraag!

Tags: , , , , , , , , , , , ,
Posted in Highlight, Prijsvraag website | No Comments »

The Homesman is een vernieuwende western maar mist balans

juli 27th, 2014

Tommy Lee Jones regisseert The Homesman en speelt tevens een grote rol in de film gebaseerd op de gelijknamige roman van Glendon Swarthout. In deze western vervoeren een man en vrouw drie krankzinnige vrouwen over de prairies van de Verenigde Staten. De vormgeving en aankleding is erg overtuigend, net als het acteerwerk. De boodschap van de film is echter minder evenwichtig.

Mary Bee Cuddy (Hilary Swank) is een harde vrouw die, tegen de gebruiken in, geen man in haar leven heeft. Ze geeft haar zoektocht naar een levenspartner op wanneer er iets anders op haar pad komt. Drie geestelijk verwarde vrouwen uit haar omgeving moeten naar een, voor hun, veiligere plek gebracht worden. Marry Bee neemt de verantwoordelijkheid op zich om deze taak te vervullen en krijgt hierbij hulp van George Briggs (Tommy Lee Jones).

Ongebalanceerde western

Jones’s regiedebuut The Three Burials (2005) had ook western invloeden, maar met The Homesman probeert hij duidelijk een nieuwe invalshoek. Het is alleen niet helemaal duidelijk welke invalshoek dat precies is en wat voor boodschap hij uit wil dragen. Af en toe lijkt het alsof hij met Mary Bee als onafhankelijke vrouw een feministisch standpunt inneemt, maar later ontkracht hij dat weer door de mannen in de klassieke genderrol van macho te plaatsen. Zo wisselt ook constant de toon van de film tussen serieus, gewelddadig en humoristisch, maar The Homesman kent te weinig balans om deze losse elementen tot een geheel te smeden.

Grote acteurs

Het acteerwerk overtuigt meer. Jones en Swank zetten zeer goede personages neer en creëren daarnaast een intrigerende en overtuigende chemie tussen Mary Bee en George. De bijrollen worden door grote namen zoals Meryl Streep gespeeld, door deze sterke acteurs staat de film als een huis. Ook de vormgeving is een groot pluspunt; de prairies, kledingdracht en houten karren neigen naar cliché, maar zetten door hun authentieke, grauwe uitstraling precies de juiste historische toon.

Jones probeert met The Homesman een vernieuwende western neer te zetten, maar weet niet helemaal te overtuigen door het gebrek aan een verbindende of overkoepelende factor. De film kent sterke scènes, maar na afloop is niet duidelijk welke nu belangrijk waren en welke niet.

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,
Posted in Film, Recensie | No Comments »

Gelijkheid brengt clichématige revoluties terug naar achterkamerpolitiek

juli 26th, 2014

Mantel, vooral bekend van haar roman Wolf Hall, waagt zich met de epische serie Een Veiliger Oord aan het herontdekken en beschrijven van de Franse Revolutie. In het Nederlands wordt dit epos in drie delen uitgegeven, waarvan Gelijkheid, na het eerder gerecenseerde Vrijheid, het tweede deel is. Gelijkheid beschrijft de periode tussen de val van de Bastille en de daadwerkelijke oprichting van de Franse Republiek. Ook in dit deel zien we de gebeurtenissen door de ogen van Desmoulins, Danton en Robespierre: jonge intellectuelen in Parijs die bekend zouden worden als de grondleggers van de nieuwe staatsvorm.

Van eensgezindheid naar verdeeldheid

In Vrijheid staat een groeiende roep naar revolutie en het afzetten tegen Louis XVI centraal. In Gelijkheid ontstaat echter verdeeldheid onder het volk . Patriotten en royalisten wedijveren met elkaar om de machtsposities, maar ook binnen deze bewegingen heersen meningsverschillen en strijd. Waar het eerste deel clichématig eindigde, zien we in dit deel weer verschuivingen in de machtsverhoudingen. Deze vinden voornamelijk plaats in de achterkamers. Hierdoor zit het boek vol intriges, verhoudingen, gefluister en geroddel. Gelijkheid streeft daardoor zijn voorganger voorbij.

Revolutionaire honger naar meer

Niet alleen de personages in het boek snakken naar actie en verandering. Mantel probeert ook de lezer tijdens het lezen op het puntje van zijn of haar stoel te krijgen, benieuwd naar hoe deze of gene de strijd zal doorkomen (of misschien een heldhaftige dood zal sterven). Waar de patriotten het eerder vooral hadden over vrijheid van het volk, zien we een verandering van gedachten: het  volk moet geen absolute vrijheid hebben. Deze kudde schapen moet juist geleid worden door kundige personen zoals zijzelf. Egocentrische standpunten krijgen de overhand en persoonlijk gewin wordt steeds belangrijker. Niet iedereen strijdt meer voor het welzijn van het land.

Gelijkheid bevat als middelste deel van een epos een hoop actie en verandering: precies wat een tweede deel boeiend zou moeten maken.

Tags: , , , , , , , , , , ,
Posted in Literatuur, Recensie | No Comments »

CultuurBewust Op Reis: Antwerpen

juli 26th, 2014

Ben je van plan een paar dagen naar Antwerpen te gaan? De Belgische stad ademt cultuur: niet alleen de grote winkelstraat pal tegenover het prachtige treinstation is geweldig, maar ook op theater- en filmgebied is er van alles te zien en te beleven. Wij geven tips!

Theater

Van 2 tot 10 augustus vindt in Antwerpen het Queer Arts festival plaats. Op de openingsavond dansen dansers van het Koninklijk Ballet van Vlaanderen een duet genaamd The bigger the front. Naast dans is er deze zomer ook op toneelgebied een en ander te zien in Antwerpen. Waar Van den vos in augustus nog op Theaterfestival Boulevard in Den Bosch speelt, landt het stuk in september weer in het Toneelhuis in Antwerpen. Deze muziektheaterproductie is gebaseerd op het werk dat we allemaal bij Nederlands hebben moeten lezen; Van den vos Reynaerde. Zie je liever opera dan muziektheater? Dan zit je goed bij de Vlaamse Opera. Hier speelt vanaf 12 september Elektra van Richard Strauss. Voor meer toneel moet je zijn bij Theater aan de Stroom. Daar kan je eind september genieten van Herman Koch’s thriller Het diner. Heb je Hamlet vs Hamlet gemist in Nederland? Dan kan je hem in september nog zien in de Antwerpse Bourlaschouwburg (kaarten via het Toneelhuis). Deze 19e-eeuwse schouwburg is met haar schitterende klassieke ronde zaal en rode pluche overigens een lust voor het oog.

Film: Restaurant Publique

Regisseuse Antoinette Beumer maakte in 2010 een Nederlandse remake, maar oorspronkelijk is de film Loft (2008) Vlaams. De film vertelt het verhaal van vijf getrouwde mannen die samen een loft delen, om daar hun minnaressen en veroveringen te ontvangen, uiteraard in het grootste geheim. Tot de mannen op een ochtend het lijk van een vrouw aantreffen, in hun loft. Geen van hen weet wie het is en hoe ze hier terecht is gekomen. Als je eerst even die Belgische versie van Loft kijkt, is het extra leuk om die plekken in Antwerpen te herkennen. Zo vindt het etentje plaats in restaurant Publique, in Antwerpen Zuid. Ook bij de Zuiderdokken, en Scheldekaaien tussen de Schelde- en de Wapenstraat zijn verschillende scènes opgenomen.

Film: Antwerpse Ruien

Een andere film die in Antwerpen werd opgenomen is Dossier K (2009), een film van de Vlaamse regisseur Jan Verheyen. De film gaat over de moord op een spilfiguur van de Albanese maffia in Antwerpen, die zorgt voor een clanoorlog. Volgens de wetten van Kanun, een eeuwenoude erecode uit de bergen van Albanië, moet bloed worden gewroken met bloed, en het zal ook niet lang meer duren voor er meer slachtoffers vallen. Bij de opnames van deze loeispannende misdaadthriller gingen de makers zelfs ondergronds: de Antwerpse Ruien (riolen) in. Gelukkig zijn er ook andere plekken te herkennen uit de film, zoals het provinciehuis van Antwerpen en de campus van de Universiteit van Antwerpen.

Ga je naar een andere stad deze zomer? Check onze culturele tips in de CultuurBewust op Reis Special. 

Tags: , , , , , ,
Posted in Film, Lijstje, Theater | No Comments »

Remco Camperts Licht van mijn leven is vooral goed nieuws voor zijn bewonderaars

juli 26th, 2014

Remco Campert (1929!) is niet alleen een bekend prozaïst en columnist, maar heeft ook veel sterke poëzie geschreven. Bovendien beschouwt hij zichzelf vooral als dichter. Dat er voor het eerst sinds het uitstekende, maar dunne Een oud geluid (2011) een nieuwe bundel van hem verschijnt mag daarom best een gebeurtenis heten. Helaas worden de hoge verwachtingen niet geheel ingelost in het wat onevenwichtige Licht van mijn leven.

Anno 2014 is het moeilijk voor te stellen dat Remco Campert ooit tot de beeldenstormende Beweging van Vijftig hoorde. Langzaam zijn zijn stadsobservaties ingeruild voor persoonlijke, reflectieve poëzie. Samen met het werk van dichters als Rutger Kopland en Judith Herzberg hebben Camperts latere bundels een grote invloed gehad op (een richting van) de Nederlandse poëzie: parlando, melancholisch en helder.

Campert heeft zelf de lat hoog gelegd

Mag je iemand van dat statuur aanrekenen dat zijn nieuwe werk minder interessant is? Dat mag natuurlijk best: dat je de lat zelf hoog hebt gelegd, wil niet zeggen dat je daar soms best onder mag kruipen. In Licht van mijn leven zit Campert toch geregeld onder zijn niveau. Daar staat een kleiner aantal sterke gedichten tegenover, waardoor de bundel in zijn geheel toch eerder degelijk is dan echt goed.

De mindere gedichten missen scherpte en gewicht. Campert deelt bijvoorbeeld wat speldenprikjes uit als hij spottend over een filmpremière wil schrijven: ‘De jonge zanger van het levenslied / wiens leven nog beginnen moet / de soapster met het onbeduidende gezichtje / gepromoveerd tot filmactrice / hand in hand poseren ze / op de vlekkige rode loper’. Ook een reeks als ‘Meisjes van plezier’ heeft letterlijk en figuurlijk weinig om het lijf.

De schrijver als publiek bezit

Dan liever het gedicht ‘Leven’, met een eenvoudige, maar aangrijpende openingstrofe: ‘Vrijdagmiddag op het Centraal Station / kwam een onbekende op me af / keek me getroffen aan en zei: / ‘Heeft u het al gehoord? /  Jan Wolkers is dood.’ Zo wordt ‘Leven’ niet alleen een herdenkingsgedicht voor Wolkers, maar ook een inzichtje in het leven van een (literaire) beroemdheid. Campert en ook Wolkers zijn een soort publiek bezit geworden, en daarom kan het zo gebeuren dat de eerste triest nieuws moet vernemen van een volslagen vreemde.

De beste gedichten van Licht van mijn leven gaan over dood en nabestaan. Die thematiek inspireert Campert een aantal keer tot gedichten die wel scherp zijn en gewicht hebben. Het fraaie titelgedicht bijvoorbeeld is een mooiere viering van het leven dan ‘Meisjes van plezier’. Hierin spreekt Campert de wens uit dat zijn ziel ‘word[t] meegenomen met de glimlach / en de dromen van het meisje / dat ik eens op een tramhalte zag’.

Licht van mijn leven wisselt minder materiaal af met fraaie gedichten. Die laatste maken de bundel zeker interessant voor Camperts bewonderaars, maar nieuwe fans zal het boek hem waarschijnlijk niet opleveren. Daar is de kwaliteit van het gebodene toch te wisselvallig voor.

Tags: , , , , , , ,
Posted in Literatuur, Recensie | No Comments »

Eva Kelder mag trots zijn op het resultaat van Het leek stiller dan het was

juli 25th, 2014

Met Het leek stiller dan het was schreef Eva Kelder een serieuze debuutroman over de twijfelende Seije, die bang is niet perfect te zijn. Tevens veracht ze haar moeder omdat die, door een ongeplande zwangerschap, niet dezelfde perfectiedrang heeft. Deze zoektocht naar identiteit wordt sterk, serieus, en met lyrische zinnen beschreven. Dit resulteert in een geloofwaardig, mooi debuut.

Perfectie ligt buiten bereik

Het leek stiller dan was vertelt het verhaal van Seije, die opgroeit op Vlieland en sinds de dood van haar buurman naar perfectie streeft. Haar moeder vergeet haar op te voeden en dit zorgt voor een afstandelijke relatie, die de gehele roman pijnlijk doorschemert. Kelder beschrijft geloofwaardig hoe Seije vrij opgroeit, maar tegelijkertijd verstikt in de pogingen erbij te willen horen.

Buiten het eiland merkt Seije dat ze gelukkig kan zijn, maar door telkens de lat hoger te leggen, blijft perfectie buiten bereik. Seijes twijfels bij haar streven naar perfectie verwoordt Kelder zeer treffend: ‘Ik durfde niet te zeggen [..] dat nu ik de kans kreeg om iets van mijn leven te maken, nu al, er zo veel van afhing dat de angst om te falen groter was dan het genot’.

Ironische lyriek

Dit betekent echter niet dat de roman enkel somber en serieus is. Kelder weet namelijk lyrische zinnen toe te voegen. Dit maakt het geheel juist mooi, maar ook ietwat ironisch. Zinnen zoals ‘Ik zou ze niet herkennen [..] op straat waar de reep blauw boven het beton voor hemel speelde’ en ‘Waar geluk gelijk was aan de som van plezier min pijn’ lijken te groots, te perfect, iets dat Seije nimmer lijkt te bereiken.

Eva Kelder is goed

Kelder mag trots zijn: Het leek stiller dan het was is een mooi, hoewel niet perfect debuut, dat duidelijk toont wat we nog van haar kunnen verwachten. Zoals ze zelf schrijft: ‘Een vogel is een vogel omdat hij niets anders is. Je bent al wie je bent. Je bent al goed.’ Eva Kelder is al goed, volgend werk kan enkel naar perfectie streven.

Tags: , , , , , , , , , , , , ,
Posted in Literatuur, Recensie | No Comments »

Lezen en laten lezen: Dingen die we moeten weten

juli 25th, 2014

Er zijn veel dingen die ik niet wil lezen. Recensies waarin de plot van het boek of de film wordt verraden, bijvoorbeeld, of recepten van nasi (ik houd niet van nasi). Gebruiksaanwijzingen van IKEA-meubilair zijn evenmin aan me besteed, de ervaring leert dat je je Billy veel makkelijker in elkaar zet zonder papiertje.
Wat ik ook liever niet lees zijn verhalen over dierenmishandeling en martelingen, over kindermoord en andere vormen van zinloos geweld. Ik verdraag zulke berichten slecht, maar sla ze niet over: je kunt niet overal je ogen voor sluiten. Wel is er te veel ellende in de wereld om over ieder onderwerp evenveel te weten. Dus selecteer ik mijn eigen bewustwording, mijn eigen betrokkenheid.
Over de Holocaust lees ik steeds opnieuw. En over Gaza, over 9/11. Destijds zat ik in groep 7, we bespraken de vliegtuigramp in de klas – niemand die het werkelijk bevatte. In Far from the tree van Andrew Solomon komen vrouwen aan het woord die kinderen baarden uit verkrachting. Speciale aandacht is er voor de vele gedwongen zwangerschappen tijdens de genocide in Rwanda. Eén van de geïnterviewde vrouwen vraagt aan Solomon: ‘Kunt u me zeggen hoe ik meer van mijn dochter kan houden?’
Het zijn verhalen om bang en verdrietig van te worden, maar ik moet ze lezen. Ik wil niet wegkijken.

En nu is er MH17.
Dus lees ik. Ineens is zo’n ramp heel dichtbij: iedereen kent wel iemand of iemand die iemand kende. We zijn allemaal even machteloos. Ik kende ook iemand in het vliegtuig. Het is nauwelijks eerstepersoonspijn, ik kende diegene niet goed genoeg om zijn naam te mogen noemen, niet goed genoeg om veel over hem te mogen zeggen of voelen, maar het is groot genoeg om ervoor te lezen.
Ik lees namen en portretten, reconstructies en analyses. Op internet vind ik een dubieus artikel waarin staat dat niemand in het vliegtuig zou hebben geleden, meteen ben ik bereid het te geloven. Mijn kritisch leesvermogen? Aangetast. Zaterdag 19 juli publiceert nrc.next een dubbele pagina vol keurig gerangschikte witte streepjes, afgewisseld door vakken met een persoonsbeschrijving – naamloos. Het is één van de meest integere overzichten die er gemaakt zijn. Ik bewaar het artikel, waarom weet ik niet. Foto’s sla ik over.
Is dit dwangmatige lezen oprechte interesse, medeleven of ordinair voyeurisme? Ook dat vraagstuk wordt behandeld in diverse media. Zodra je beweert oprecht te zijn in wat je voelt of zegt of op Facebook post, lijk je al bijna het tegenovergestelde te bewijzen. Diep vanbinnen zijn we allemaal voyeurist: hoe dicht we ook bij het vuur zitten, er zit iets in ons dat nog dichterbij wil. Maar we zijn ook allemaal mens – geschokt, verbijsterd en verdrietig.
Met Rwanda was ik te jong en te ver weg, 9/11 kon ik nog niet overzien. Dit is nu. En hier. Ik moet alles weten. Het is niet plezierig lezen. Of het me een beter mens maakt, weet ik ook niet. Maar het voelt als is het enige wat ik kan doen: vechten tegen machteloosheid, lezen om niet te vergeten.

Tags: , , , , , , , , , , , ,
Posted in Column, Literatuur | No Comments »

« Older Entries |

Volg ons

Nieuwsbrief

Ja, ik ontvang graag tweewekelijks de tofste culturele uitgaanstips.