Regisseuse Berit Madsen: “Sepideh blijft vasthouden aan haar droom”

augustus 31st, 2014

Tijdens het World Cinema Festival in Amsterdam werd de documentaire Sepideh: Reaching for the Stars (2013) getoond, de eerste film van Deense regisseuse Berit Madsen. Voor de documentaire volgde ze het Iraanse meisje Sepideh dat ervan droomt om astronaut te worden, niet bepaald een vanzelfsprekendheid in Iran. Sepideh staat dan ook symbool voor een jonge, sterke vrouw met een droom. Onder de indruk van de film vroeg CultuurBewust.nl Berit Madsen over haar ontmoeting met Sepideh.

Het avontuur begon met een trip naar Saadat Shahr, Zuid-Iran, waar veel astronomische activiteiten plaatsvonden. Berit: “Mijn man, die Iraans is, vertelde me over een artikel dat hij gelezen had over een stadje in het zuiden van Iran. Hier was een natuurkundeleraar een sterrenwacht aan het bouwen en gingen tieners er ’s nachts op uit om naar de sterren te kijken. Dit maakte me zo nieuwsgierig dat ik besloot erheen te gaan om te kijken wat er gaande was.”

Reiken naar de sterrenhemel

Terwijl ze een poosje verbleef in het huis van de natuurkundeleraar, Mr. Kabiri, kwam ze op een nacht in contact met een groepje vrienden dat op weg was naar de sterrenhemel. Daar zag ze Sepideh voor het eerst: “Ik volgde de tieners en observeerde de ambitieuze Sepideh, die een kleine telescoop bij zich droeg om de hemel vanuit de beste hoeken te spotten. Ik begon me sterk af te vragen hoe het mogelijk was dat een veertienjarig meisje haar huis midden in de nacht verliet om in de vrieskou sterren te kijken… niet bepaald wat je verwacht van een jong Iraans meisje.”

Toen Berit de volgende dag een bezoek bracht aan Sepideh’s huis, ontdekte ze de vele posters van Albert Einstein in haar kamertje en raakten ze aan de praat over haar droom om astronaut te worden: “Ik kwam te weten dat ze haar vader een paar jaar geleden had verloren en hem beloofd had om een belangrijke astronaut te worden. Ze wilde dat hij trots kon zijn op zijn dochter. Na deze eerste kennismaking met haar dromen en achtergrond, wist ik dat ik een film over haar wilde maken.”

Dromen en vechten

Maar hoe wordt een Iraans meisje astronaut? De documentaire toont hoe Sepideh tegen allerlei lastige obstakels moet opboksen. Zo krijgt ze geen beurs voor de universiteit omdat ze een vrouw is en wordt ze met de dood bedreigd door haar oom, als ze nog meer ‘zondigt’. Haar eigen moeder ziet haar liever in de keuken, dan onder de sterrenhemel.

De vastberadenheid van Sepideh kent echter geen grenzen. Tegen alle conventies in wil de intelligente en geëmancipeerde puber astronaut worden. Berit: “Sepideh verkondigt een prachtige boodschap aan de wereld: geef nooit op. Ook al ondervind je nog zoveel weerstand en moet je veel overwinnen, blijf trouw aan je dromen, dat is het waard. Sepideh is een bijzonder meisje met een bijzonder verhaal – ze is niet alleen maar een droomster, ze vecht.”

Toch is het even slikken als Sepideh tijdens de filmopname besluit te trouwen. Zou dit betekenen dat ze haar lang gekoesterde dromen aan de wilgen hangt? Volgens de regisseuse is hier geen sprake van en is Sepideh gewoon ‘eigenwijs’: “Ik was erg verbaasd toen ik me tijdens de filmopname realiseerde dat Sepideh verliefd was geworden. Ergens had ik dat nooit verwacht, omdat Sepideh zo in beslag werd genomen door haar ambities. Maar het is echt een liefdesverhaal. Haar echtgenoot is een geweldige man en steunt haar heel erg. Hij zal haar nooit vragen om haar dromen op te geven. Het is wederom een perfect voorbeeld van Sepideh’s eigenwijsheid: ze doet nooit wat je van haar verwacht.”

Positieve geluiden

De documentaire van Berit werd positief ontvangen in Iran en zelfs geselecteerd voor Fajr Film Festival, het grootste filmfestival in Iran. Berit: “Hoewel er geen informatie over de filmvertoning was en het vrijwel onmogelijk was om uit te vinden hoe je aan tickets kon komen, was de bioscoopzaal toch vol.” Sepideh, haar moeder en echtgenoot en Mr. Kabiri kwamen speciaal naar Teheran om de film te zien. Sepideh zelf was volgens Berit erg emotioneel na afloop: “Ze vertelde me ‘ja, dit is mijn leven’”.

Berit heeft nog altijd contact met de inmiddels twintigjarige Sepideh en heeft goede hoop dat de Iraanse haar droom daadwerkelijk zal waarmaken: “Op dit moment studeert ze natuurkunde aan een kleine universiteit. Zij en haar echtgenoot zijn naar een andere stad verhuisd – zo’n vier uur rijden van Saadat Shahr – waar haar man zijn master heeft behaald. Ze is vol goede moed, nog steeds erg ambitieus en blijft vasthouden aan haar droom!”

Berit Madsen (1964) studeerde af aan de filmacademie Ateliers Varan in Parijs en heeft een MA in etnografie en sociale antropologie. Momenteel werkt ze aan een film in Beirut .

 

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,
Posted in Film, Interview | No Comments »

The Vagary brengt officiële eerste groet met Salute

augustus 31st, 2014

De Amsterdamse band The Vagary debuteert deze maand met het album Salute. Na een tweetal singles te hebben uitgebracht en de nodige media-aandacht te hebben genoten, is de eerste plaat nu een feit.

The Vagary bestaat uit een viertal muzikanten waarvan twee eerder al in diverse bands hebben gespeeld. Sinds 2011 timmert het kwartet aan de weg als indierockband, zoals zij zichzelf noemen. Hun muziek grijpt echter overduidelijk terug naar elektrorock uit de jaren tachtig à la Billy Idol en Depeche Mode.

Zwakke zang, heldere keuze

Voorman Thijs Havens heeft een diepe, maar niet erg toonvaste stem. Zijn zang is niet sterk, maar dit doet weinig afbreuk aan het totale geluid. De strakke drums en elektronische melodieën zorgen voor een toch nog evenwichtig geheel. Hierbij vervult de synthesizer een grote rol. De band maakt daarmee een heldere keuze voor een bepaald geluid, welke in alle nummers wordt doorgevoerd.

Vasthouden en loslaten

Salute opent met ‘Come Back‘, één van de singles die de band al eerder heeft uitgebracht; muzikaal een erg sterk nummer met een pakkende melodielijn die je direct onthoudt. De tekst over een bijzondere ontmoeting die zich waarschijnlijk nooit meer zal herhalen is voor velen waarschijnlijk herkenbaar en zingt lekker weg. Maar The Vagary laat nog een aantal erg goede nummers op de luisteraar los, waaronder de catchy cover van ‘Young Turks‘ van Rod Stewart. Het ietwat softe origineel is duidelijk te herleiden, maar The Vagary heeft het opgekalefaterd en echt onderdeel weten te maken van hun repertoire. Helaas telt de plaat ook een paar zwakke nummers als ‘Mirage‘ en ‘Whispers’. Ze zijn te eentonig om de aandacht vast te houden.

Prettig kennis te maken

Ondanks de paar matige nummers, is Salute een prettige kennismaking met The Vagary. De band weet zich sterk te presenteren door een duidelijk eigen geluid neer te zetten. Op naar een heleboel mooie liveshows en een volgende plaat waarop geen plaats meer is voor matige nummers.

Tags: , , , , , , , , , , ,
Posted in Muziek, Recensie | No Comments »

Bitter lachen om rouw in De onverschrokken lafaard van Rianne Meijer

augustus 31st, 2014

Niet alle journalisten doen er goed aan een fictieroman te schrijven. Rianne Meijer, onder meer bekend van ondertussenophetvivaforum.tumblr.com, De nieuwe Revu en haar autobiografische ‘De ana-files’ doet het wél. En ze doet het goed.

Wrang beschrijft Rianne Meijer in De onverschrokken lafaard het rouwproces van Bram (27) die zijn vriendin Ronja aan kanker verliest. Vanaf de eerste bladzijde wordt een heerlijk cynische toon neergezet met zinnen als ‘Wanneer je graag in het middelpunt van de belangstelling staat, raad ik je aan nog voor je dertigste weduwnaar te worden.’

Literatuur meets Twitter

Bijna contactloos dwaalt Bram door zijn verdere leven zonder Ronja. De sarcastische levenshouding, beginnende alcoholverslaving en alomtegenwoordige minachting voor de mensen om hem heen maken Bram onbereikbaar voor de buitenwereld.Een verplichte cursus Twitter op zijn werk brengt hem uiteindelijk in contact met @zwarte-zwaan. Online begint hij aan een onbekende voor het eerst weer te vertellen over de dood van Ronja. Hét onderwerp waar hij in de gewone wereld hartgrondig over zwijgt.  Helaas beginnen hier ook de Twitter-conversaties met @bramwolffers en @zwarte-zwaan. Elke 140 tekens tellende zin beginnen met het @-teken maakt sommige passages bijna onleesbaar.

Bijtende humor tegen een maakbaar wereldbeeld

Ook in zijn Twitter uitingen blijft Bram hard en grof. Toch is de bijtende humor in De onverschrokken lafaard er niet één die grote thema’s omzeilt. Terloops uit Rianne kritiek op een maakbaar wereldbeeld: ‘Ronja rookte niet, dronk matig en toch ging ze dood. Het is een fabeltje te denken dat je je eigen lot kan bepalen’. Door cynisme een onderwerp als de dood kwetsbaar maken is een kunst.

Om dit boek kan hardop gelachen worden, zonder dat het pure pijnlijke verdriet uit het oog verloren wordt. Dat is toch wat de mensheid wil van literatuur. . Vermaakt met een lach, taboes aangesproken en hier en daar een traan. Het overmatig gebruik van @-tekens zien we hierom door de vingers.

Voor degene die een achterkanttekst van een boek liever vertaald ziet naar beeld, heeft De onverschrokken lafaard ook zijn eigen boektrailer.

Tags: , , , , ,
Posted in Literatuur, Recensie | No Comments »

Schrijven volgens Shakirah Bourne: ‘Ik probeer neer te zetten wat ik als waarheid beschouw’

augustus 30th, 2014

Het internationale literatuurfestival Read My World heeft dit jaar speciale aandacht voor schrijvers en literatuur uit het Caribisch gebied. Shakirah Bourne, een jonge auteur uit Barbados, staat prominent op het programma. Het schitterende uitzicht vanaf haar werkplek siert één van de promotieposters. CultuurBewust.nl sprak met over het festival, haar werk en haar drijfveren. 

De uitnodiging voor Read My World was een aangename verrassing voor Bourne. ‘Dat de Nederlandse literatuurwereld mijn verhalen wil horen vind ik fascinerend,’ zegt ze. ‘Het is altijd een mooie uitdaging om een nieuw publiek aan te spreken – zeker wanneer dat publiek een andere moedertaal heeft. Ik ben heel benieuwd hoe mijn verhalen aankomen. In de meeste verhalen verken ik een sociaal of moreel thema. Ik probeer de hypocrisie die ik vaak observeer op een lichte manier bloot te leggen. Ik schrijf over situaties en thema’s waar veel mensen zich mee identificeren.’

Aan het eind van vorig jaar verscheen In Time of Need, Bournes eerste verhalenbundel. Niet geheel toevallig kwam het boek uit op 30 november, Onafhankelijkheidsdag op Barbados – een thema dat zich laat gelden in de bundel. ‘Ik behandel verschillende thema’s op satirische en humoristische wijze,’ zegt Bourne, ‘met name door onschuldige en naïeve karakters in interessante situaties te brengen. In In Time of Need lees je over liefde en relaties, fysiek en emotioneel geweld, politiek bedrijven in een rumwinkel, sekstoerisme en mensenhandel.’

Creativiteit en realiteit

De verhalen van Bourne zijn vaak geschreven in een opvallende mix van Engels en het Barbadiaanse dialect. Het helpt haar een lichte toon te vinden voor de ongelijkheden die ze tot onderwerp kiest. Toch vindt ze niet dat het adresseren van sociale misstanden per se een taak voor een schrijver is. ‘Ik zag laatst The Grand Budapest Hotel, en daarin zegt één van de personages dat mensen denken dat schrijvers altijd verhalen aan het verzinnen zijn, maar dat mensen – wanneer ze weten dat je schrijver bent – vaak juist met verhalen naar jou toe komen. Schrijvers beschrijven wat er om hen heen gebeurt, we schrijven over dingen die we kennen. Veel van die creativiteit komt voort uit de realiteit. Ik schrijf ook niet met sociaal activisme als intentie, maar ik probeer neer te zetten wat ik als waarheid beschouw.’

Karakters als uitgangspunt

De waarheden van Shakirah Bourne zijn niet alleen terug te vinden in haar korte verhalen. Onlangs debuteerde ze als scenarioschrijver met de film Payday. Een geheel andere ervaring, zegt ze. ‘Ik zou er een essay over kunnen schrijven. In mijn verhalen heb ik veel meer ademruimte – de vrijheid om zo veel mogelijk woorden te gebruiken als ik nodig vind voor een emotie of een situatie. Scenarioschrijven is daarin veel strakker, veel rechtlijniger. Voor een visueel medium moet je snel to the point komen, anders haakt een filmpubliek af. Ik zou een heel verhaal kunnen schrijven over een man die op een ambulance wacht, of een vrouw in een wachtkamer, maar ik denk niet dat die verhalen een spannende of onderhoudende film zouden opleveren.’ Ze grijnst om haar eigen gedachtesprongen. ‘Hoewel dat wel een mooie uitdaging is.’ Als het maar om de karakters draait, stelt Bourne. ‘Dat hebben verhalen en film dan wel weer gemeen. De karakters moeten authentiek zijn, driedimensionaal en interessant genoeg om geloofwaardig te zijn.’

Read My World 

Bournes scala aan karakters zal zeker ter sprake komen tijdens Read My World. Ze kijkt alvast uit naar haar optredens. ‘Het is een ongebruikelijke stap voor zo’n festival om zich op Caribische literatuur te richten,’ meent ze. ‘Maar zeker door de gastvrijheid en de strakke organisatie voelen de auteurs zich al prima op hun gemak. We zijn klaar voor de Nederlandse literatuurliefhebbers.’

Shakirah Bourne is op 12, 13 en 14 september te zien bij Read My World in de Tolhuistuin in Amsterdam.

Tags: , , , , , , , , , ,
Posted in Interview, Literatuur | No Comments »

TivoliVredenburg vol energie tijdens Papa Roach

augustus 30th, 2014

Rockband Papa Roach uit Noord-Californië bestaat al meer dan twintig jaar en in die tijd is tien keer een optreden in Nederland gegeven. Op 28 augustus 2014 stond Papa Roach in zaal Ronda van TivoliVredenburg in Utrecht. De avond werd geopend door de Nederlandse bands Green Lizard en The Charm The Fury. Het was een avond vol energie en enthousiasme.

Papa Roach wisselde tijdens het concert af tussen oude en nieuwe nummers. De bandleden speelden al hun bekende nummers: ‘Last Resort’, ‘Still Swingin’’, ‘Burn’, ‘…To Be Loved’ en ‘Where Did the Angels Go’. Doordat ze bekende nummers speelden, werd alles luidkeels meegezongen door het publiek. Verder speelden ze een cover van ‘Lose Yourself’ door Eminem, wat voor een leuke afwisseling zorgde. Zanger Jacoby Shaddix was zeer goed qua stem en de harde muziek klonk geweldig in de Ronda.

Rondje door de zaal

Tijdens ‘Still Swingin’’ liep Shaddix een rondje door het publiek heen via het balkon, wat een hoogtepunt vormde. De zaal leek hiervoor gemaakt te zijn en hij had het geluk dat het niet helemaal volstond, waardoor hij zich gemakkelijk door het publiek kon bewegen. Shaddix gaf knuffels en high-fives. Doordat het geluid uit de boxen naast het podium kwam, leek het of de zanger op het podium stond in plaats van achterin de zaal, wat een vreemd effect gaf.

Beste show van de tour

Volgens Shaddix was dit de beste show van hun tour en dat kwam door het publiek. Hij riep: “You guys are on fire!” De bandleden waren zelf net zo energiek als het publiek: ze sprongen in het rond en benutten de hele breedte van het podium. Af en toe deden ze een gek dansje en de zanger maakte tussen twee nummers door dierengeluiden. Bezoekers waren aan het moshen en stagediven en klommen op het podium. Alles kon tijdens Papa Roach.

Het was een zeer goede show vol energie en met een flinke dosis humor. De nummers van Papa Roach zijn geschikt voor concerten, omdat ze goed kunnen worden meegezongen en de juiste energie bevatten. De bandleden speelden de nummers over liefde, dood en zelfmoord recht uit het hart. Er was veel interactie met het publiek waardoor er een geweldige sfeer hing. Zowel de band als het publiek waren zeer enthousiast en dat enthousiasme versterkte elkaar.

Tags: , , , , , , , , , , , , , , ,
Posted in Muziek, Recensie | No Comments »

Daniel Galera: ‘Dit boek is het beste wat ik tot nu toe geschreven heb’

augustus 30th, 2014

De Braziliaanse auteur Daniel Galera (1979) schrijft al vanaf jonge leeftijd en bracht zijn eerste boeken zelf uit. Zijn meest recente boek bleek zijn definitieve doorbraak in zijn thuisland. Die roman verscheen onlangs in Nederland, vertaald door Harrie Lemmens, als Met bloed doordrenkte baard. Afgelopen week was Daniel Galera in ons land voor onder andere een optreden bij BorderKitchen. Enthousiast geworden door zijn prachtige roman, wilde ik de Braziliaanse schrijver graag spreken over zijn boek en het voor hem onverwachte succes daarvan.

Mijn recensie van zijn roman had Galera met de hulp van Google Translate gelezen. Hij houdt de artikelen over zijn boek, dat alweer twee jaar geleden in zijn thuisland verscheen, goed in de gaten. En hoewel hij inmiddels bezig is met een nieuw boek, spreekt Galera nog graag en overtuigend over Met bloed doordrenkte baard.

‘Veel meer dan alleen een naam’

Het hoofdpersonage uit Met bloed doordrenkte baard verhuist naar een badplaats in het zuiden van Brazilië. Net als zijn grootvader, wiens moord hij wil onderzoeken, is hij een buitenstaander in het dorp. De naam van de hoofdpersoon wordt in het boek niet genoemd. Galera legde uit waarom: ‘Als je een personage een naam geeft, geef je hem eigenlijk veel meer dan alleen een naam. Daarom vind ik het soms lastig om namen te geven aan personen in mijn boeken. Het voelt alsof je ze dan beperkt in wat ze kunnen zijn. Ik vond het belangrijk om dit hoofdpersonage niet bij naam te noemen, omdat de lezer dan zijn plaats kan innemen en kan voelen wat de hoofdpersoon voelt als buitenstaander in dat vissersdorpje.’

Bijzonder aan het hoofdpersonage is zijn onvermogen om gezichten te herkennen en te onthouden: ‘prosapagnosie’. Toen Galera voor het eerst over deze neurologische aandoening las, raakte hij gefascineerd. ‘Ik wist gelijk dat dit een interessante eigenschap voor een personage zou zijn. Het levert namelijk een heleboel interessante, lastige en ongemakkelijke situaties op. Toen ik over deze roman begon na te denken, bedacht ik me dat dit het perfecte boek zou zijn om de ‘gezichtsblindheid’ in te zetten. Hoe iemand in een onbekende kustplaats de mythe over de dood van zijn grootvader probeert te ontrafelen, terwijl hij geen gezichten kan herkennen, leek me interessant om te onderzoeken.’

‘Precies zoals ik bedoeld heb’

Dat interessante uitgangspunt bleek goed voor een succesvolle roman. Een dergelijk succes had Galera nooit verwacht: ‘Alles aan dit boek is volledig onverwachts. Van de eerste reactie van mijn uitgeverij tot aan het feit dat het nu naar twaalf talen vertaald is; het heeft me allemaal volledig verrast. Bijna vier jaar heeft het geduurd om dit boek te schrijven. Het was een lang proces en in die tijd heb ik het manuscript aan niemand laten lezen. Het boek is erg persoonlijk en tijdens het schrijven was ik bang dat alleen ik het zou begrijpen. Misschien was het eigenlijk wel een ontzettend saai boek.’

Toen het manuscript volledig af was, stuurde hij het toch naar zijn uitgeverij. Ontzettend nerveus wachtte hij op antwoord. Zijn redacteuren lieten echter al heel gauw weten dat ze ongelofelijk enthousiast waren. Nog nooit hadden zijn redacteuren zo positief gereageerd. De zorgen die hij tijdens het schrijven had, verdwenen: ‘Niet alleen begrijpen andere mensen het boek ook, het is blijkbaar het beste wat ik tot nu toe geschreven heb. Het boek is precies geworden zoals ik het bedoeld heb.‘

Beloning voor de oplettende

Tijdens ons gesprek testte Galera hoe goed ik heb opgelet bij lezen van zijn boek door te vragen naar een bepaalde verwijzing uit een voetnoot. Een aantal keer heeft hij namelijk tekst opgenomen in een voetnoot. Het gaat dan bijvoorbeeld om e-mails, gesprekken die in het verleden hebben plaatsgevonden of dagboekfragmenten. Om de constante vertelsituatie – die plaatsvindt in het heden en geen flashbacks bevat – vast te houden en toch ook die andere tekst weer te geven, heeft Galera de voetnoten op deze manier ingezet. De informatie in die voetnoten is namelijk wel van belang: ‘Niets dat er staat is zonder reden. Er staan veel details in het boek, eindjes die je aan elkaar kunt knopen. Misschien vallen ze niet iedereen op en ze zijn wellicht ook niet van groot belang voor het plot. Maar het zijn kleine beloningen voor wie goed oplet.’

Tags: , , , , , ,
Posted in Interview, Literatuur | No Comments »

Visueel spektakel Sin City: A Dame to Kill For is slechts een herhalingsoefening

augustus 29th, 2014

Na Sin City (2005) slaat regisseur Robert Rodriguez opnieuw de handen ineen met graphic novel artiest Frank Miller voor Sin City: A Dame to Kill For. De gure types uit de beruchte stad keren terug in de kenmerkende neo noir stripboekstijl, maar na een wachttijd van negen jaar worden de hooggespannen verwachtingen niet waargemaakt.

De film introduceert in verschillende verhaallijnen bewoners van Sin City, een verrotte stad gevuld met rauw geweld en corruptie. Oude bekenden Marv (Mickey Rourke), Nancy (Jessica Alba) en Hartigan (Bruce Willis) keren terug, maar we leren ook femme fatale Ava (Eva Green) en gokker Johnny (Joseph Gordon-Levitt) kennen. Ze proberen allemaal op hun eigen manier te overleven in de stad waar het altijd regent, het is ieder voor zich.

Stripboekstijl

Inhoud is onlosmakelijk verbonden met de vorm. A Dame to Kill For is in 3D te zien en dat is absoluut een meerwaarde. Grote zwart-wit contrasten met af en toe een felle kleur in duidelijk gescheiden voor- en achtergronden laten de stripboekstijl volledig tot zijn recht komen. De stijl is de grootste troef, maar waar de visuele effecten in de eerste film strak, speels en doordacht waren, zo knallen ze nu bombastisch van het scherm af. Het doet rommelig aan en de subtiliteit is ver te zoeken.

Toen en nu

De verhaallijnen en de personages zijn ook minder sterk dan voorheen. Marv en Nancy zijn uitgebuit in hun populariteit. Ontdaan van hun diepgang fungeren ze slechts als respectievelijk dommekracht en brave stripdanseres. De verhaallijn van Ava draait op zijn beurt vooral om haar borsten. De chronologie is verwarrend en verschillende nieuwe acteurs vertolken terugkerende personages. Hoewel de stijl nog steeds prachtig om te zien is, is de wereld van Sin City niet meer zo mysterieus en intrigerend als in 2005. A Dame to Kill For wil de pluspunten van haar voorganger voortzetten en overtreffen, maar slaat telkens de plank mis.

Tags: , , , , , , , , , , , , , , ,
Posted in Film, Recensie | No Comments »

« Older Entries |

Volg ons

Nieuwsbrief

Ja, ik ontvang graag tweewekelijks de tofste culturele uitgaanstips.