mei 24th, 2013
Dagen zonder Dulci is het debuut van Deniz Kuypers en gaat over een meisje met waanideeën. Deze psychologische roman vertelt het bijzondere en ontroerende verhaal van Sylphid, die de plotselinge verdwijning van haar zus Dulci moet verwerken. Dit prachtige, maar ontzettend trieste verhaal zet je aan het denken en blijft nog dagenlang door je gedachten zwerven.
In Dagen zonder Dulci vervaagt de grens tussen dromen en werkelijkheid. Tijdens het lezen kom je er samen met Sylphid achter dat de dingen die zo echt leken, toch een verbeelding waren. Je bekijkt de wereld door de ogen van iemand met een psychische aandoening en dit kan voor veel mensen een echte eyeopener zijn. Je wordt als lezer soms hard met je neus op de feiten gedrukt.
Details staan centraal
Het boek bevat ontzettend veel details. Dit werkt aanvankelijk misschien storend, maar juist die details typeren het verhaal van Sylphid. Slechts af en toe zijn deze vervelend, maar eigenlijk zorgen ze ervoor dat het zo’n prachtig boek is. Kuypers staat stil bij de dingen die de meeste mensen niet zullen opvallen en gaat juist op die kleine, op het eerste oog onbelangrijke dingen in. Hij laat zien dat je ook op een goede, niet-storende manier met details om kan gaan. Hij weet de details goed in balans te houden en gebruikt er dan ook nooit teveel.
Ook voor de hoofdpersoon spelen details een grote rol. Met name één quote komt vaak terug: ‘Je ziel zit in de details, niet in de grote dingen. Niet in de kleren die je draagt, maar in de woorden die binnen in je ring gegraveerd staan, of de foto die opgevouwen in je portemonnee zit.’ Dit citaat is een uitspraak van Dulci die vaak door Sylphids hoofd zwerft. Het is tevens typerend voor de schrijfstijl van Kuypers, deze is rustgevend en daarom ontzettend fijn om te lezen. Hiernaast neemt hij je echt mee het verhaal in.
Afstand
Er staan maar weinig personages centraal in dit boek. Het is hierdoor makkelijk om van alle personages een goed beeld te krijgen. Toch houdt Kuypers je af en toe op afstand. Hij vertelt verhalen die aanvankelijk onbelangrijk lijken, maar later van groot belang blijken. Dit geeft het verhaal een, soms onverwachte, spannende twist. Af en toe worden dingen op onverwachte wijze opeens duidelijk. Hierdoor krijgt het verhaal soms een totaal andere wending. Je schrikt dan wakker uit het verhaal en wordt weer op de realiteit gewezen.
Deze bijzondere roman zet je aan het denken. Het is een ontzettend triest verhaal, maar juist dat maakt het zo mooi. Kuypers is iemand die we in de gaten moeten houden, want na zo’n mooi debuut verwacht je zeker meer van hem. Dit boek grijpt je stevig vast en laat je niet zomaar meer los.
Tags: Anna Hofstra, dagen zonder dulci, deniz kuypers, Mooi, psychologische roman, Recensie, roman, triest
Posted in Literatuur, Recensie | No Comments »
mei 23rd, 2013
“Hoe wil jij je eitjes ’s ochtends, bevrucht of onbevrucht?”, aldus Thijs in de allereerste aflevering van de populaire Internetserie De Meisjes van Thijs. Tja, niet zo gek dat de meisjes bij dit soort openingszinnen geen slipjes naar je hoofd gooien van extase. Toch geeft Thijs niet op en sinds maandag staat dan ook alweer het eerste filmpje van het -helaas- laatste derde seizoen online. Gaat het Thijs dan eindelijk lukken om een meisje te scoren? Wat het antwoord ook is, wij kunnen nauwelijks wachten op de rest van deze hilarische en charmante serie.
Regisseur van De Meisjes van Thijs, Joris van den Berg, bewijst dat je met een gedreven crew een heel eind komt om van een Internetserie een hit te maken. In een interview met CultuurBewust vertelt hij: “We wilden heel graag iets maken omdat het kan, niet omdat het moet. We dachten: we gaan het gewoon maken met de mensen die we kennen en de apparatuur die we hebben, en we zetten het op Internet. Want het is gewoon heel leuk om filmpjes te maken.” Inmiddels heeft de prijswinnende serie met wekelijkse filmpjes van maximaal tweeëneenhalve minuut de harten van bijna twee miljoen kijkers op YouTube, Vimeo en Facebook gestolen.
In tegenstelling tot de meisjes in de serie, heeft Thijs aan aandacht van meisjes (en jongens) buiten de serie dus niets te klagen. Dat kan ook niet anders met de charmante en aandoenlijke verschijning van David Lucieer, die de onvermoeibare en falende rokkenjager Thijs met verve speelt. Daarnaast gaan er ook absoluut credits naar de actrices die de meisjes spelen die de pijnlijke versierpogingen van Thijs elke keer moeten trotseren. En die meisjes, dat zijn de minste niet. Zo hebben we onder andere Anna Drijver (Komt een vrouw bij de dokter), Georgina Verbaan (De Marathon, Alles is familie) en Zarayda Groenhart (Spuiten en Slikken) al voorbij zien komen. Ook de aftrap van het nieuwe seizoen belooft veel goeds – voor de kijker dan.
Naast het innemende acteerwerk van Thijs en De Meisjes, is het ook de lengte en de hilarische korte scenario’s die de serie tot een succes maken. Met De Meisjes van Thijs begin je de nieuwe week met een lach en met nog geen drie minuten heb je er altijd wel even tijd voor. Hoewel sommige situaties tegen het flauwe aanzitten -bijna niet te voorkomen met tachtig afleveringen-, is het merendeel origineel en erg grappig. Onze favorieten: “Annemieke”, “Katja”, “Lotte” en “Nouna”.
Na zoveel succes en afleveringen is het te begrijpen dat de makers van De Meisjes van Thijs -die overigens allemaal belangeloos meewerken- na dit derde seizoen toe zijn aan een nieuwe uitdaging. En dat is jammer, maar hopelijk vindt Thijs uiteindelijk de ware en hoeven we zijn stuntelacties niet meer zo erg te missen.
Tags: Anna Drijver, Blackframe, David Lucieer, De Meisjes van Thijs, Georgina Verbaan, internetserie, Joris van der Berg, Reportage, Tessa Stevens, Zarayda Groenhart
Posted in Film, Reportage | No Comments »
mei 23rd, 2013
Tessa
The Hangover part III vanaf 30 mei
Misschien geloof je het niet, maar wij kunnen maar geen genoeg krijgen van de dronken escapades van Bradley Cooper en posse. Zowel in deel een (2009) als deel twee (2011) hielden we het niet droog van het lachen en we zijn dan ook benieuwd of deel drie dit kan overtreffen, vooral nu er geen sprake is van een bruiloft of vrijgezellenfeest. Gelukkig is regisseur Todd Philips zo slim geweest om de originele cast te behouden –inclusief lolbroek Zach Galifianakis (Due Date). Dat móet wel goedkomen.
The Bling Ring vanaf 1 augustus
Een kijkje nemen in het huis van Paris Hilton, dat zouden veel mensen wel eens willen doen. Echt inbreken in het huis van je favoriete ster is andere koek. The Bling Ring van Sofia Coppola (Lost in Translation) gaat over het waargebeurde verhaal van vijf sterrengeobsedeerde tieners uit LA die er alles aan doen om zo dicht mogelijk bij de leefomgeving van hun favoriete beroemdheden in de buurt te komen. Actrice Emma Watson heeft in The Perks of Being a Wallflower (2012) al laten zien dat ze echt wat kan, nieuwsgieriger zijn we naar nieuwkomer Katie Chang. En naar het huis van Paris Hilton, want daar zijn echt wat scènes opgenomen.
Marlies
L’ecume Des Jours vanaf 23 mei
We hebben even moeten wachten op de nieuwe film van regisseur Michel Gondry, meester der fantasie. Zijn zelf geknutselde decors vormden de omlijsting van prachtige films als Eternal Sunshine of the Spotless Mind (2004) en Be Kind Rewind (2008). Deze keer is het verhaal gebaseerd op het boek Froth on the Daydream van Boris Vian. Waarin fantasieprikkelende uitvindingen als de pianocktail, een onderwaterbruiloft en een glazen limousine een dromerig drama beloven. Deze keer werkt hij ook samen met actrice Audrey Tautou (Amelie, 2001). We kunnen niet wachten!
Only God Forgives vanaf 13 juni
Drive bleek toch wel de verassing van 2011. Nu komt regisseur Nicolas Winding Refn met een nieuwe gewelddadige misdaadthriller. Opnieuw zien we Ryan Gosling als antiheld in een met agressie doorspekt verhaal. Of deze film net zo’n surrealistische trip wordt als Drive, valt nog te bezien. Dat die verwachtingen er zijn, is niet verassend met dezelfde keuze voor hoofdacteur en met wederom Cliff Martinez die voor de muziek zorgt. Refn staat bekend als vernieuwende en zichzelf continue opnieuw uitvindende regisseur. En gelukkig maar, we willen geen Drive 2 zien, maar gewoon weer een steengoede film.
Borgman vanaf 29 augustus
Heel Nederland lijkt al overtuigd te zijn van het succes van Alex van Warmerdam’s nieuwste film Borgman. Tot de selectie van Cannes behoren zegt natuurlijk niet alles, maar het verhaal en de specifieke stijl van Van Warmerdam beloven veel. Van Warmerdam werkt op eigengebouwde sets, net als in Jurk (1996) of De Noorderlingen (1992) waardoor het verhaal zich in een geheel eigen en vreemde wereld lijkt af te spelen met nog veel merkwaardigere personages. We zijn benieuwd of de film inderdaad een staande ovatie waard is en zijn verwachtingen waar maakt.
Tags: Alex van Warmerdam, Amelie, Audrey Tautou, be kind rewind, borgman, Bradley Cooper, drive, due date, Emma Watson, eternal sunshine of the spotless mind, Filmfestival van Cannes, hang over part 3, L'ecume des jours, michel gondry, mood indigo, Nicolas Winding Refn, Only God Forgives, Ryan Gosling, sofia coppola, the bling ring, todd philips, Voorpret 2013, zach galifianakis
Posted in Film, Reportage | No Comments »
mei 23rd, 2013
In een vak dat ik volg voor mijn studie literatuurwetenschap – een studie die minder over literatuur gaat dan de naam doet vermoeden – kreeg ik onlangs de opdracht weer eens ouderwets een roman te lezen. Wat ze in de literatuurwetenschap allemaal verzinnen om toch zeker niet oubollig te lijken grenst aan waanzin. Er wordt megaveel aandacht geschonken aan zaken als nationalisme, culturele studies en genderstudies (een willekeurige leesopdracht: A History of Transsexuality in the United States, 400 pagina’s!), maar goed, daar zal ik jullie niet mee vermoeien, daar zijn mijn decaan en de onderwijsadministratie voor.
Ik kreeg dus een roman op om thuis te lezen en daar wat korte stukjes over te schrijven, wat ik overigens nog snel moet doen, maar dit stukje kreeg voorrang. Het boek heet The Echo Maker en is van Richard Powers. Het gaat over een vrouw die haar broer bijna verliest door een auto-ongeluk. Hij raakt in comateuze toestand en als hij bijkomt en zijn zus helpt hem met revalideren, gelooft hij niet dat zij echt zijn zus is. Hij denkt dat ze een bedriegster is, wat zij begrijpelijkerwijs bijzonder naar vindt. Het boek zit vol psychologische wetenschappelijke theorieën en is daardoor niet alleen erg mooi en goed geschreven, maar ook leerzaam. Dit zal wellicht wat duf klinken, maar Richard Powers heeft met The Echo Maker de National Book Award in 2006 gewonnen – en dat is niet voor niets. Met die prijs schaart Powers zich in rijtje van William Faulkner, Philip Roth en John Williams (Stoner) en daar hoeft hij zich niet voor te schamen.
Bij dezen wil ik mijn docent bedanken die dit boek als verplicht leesmateriaal heeft opgegeven. Ik heb de afgelopen tijd behoorlijk zitten zeuren en klagen in colleges en zelfs brieven gestuurd over de inhoud van de studie, dus een bedankje mag ook wel eens. Hoewel verplicht een roman lezen, zoals iedereen zich herinnert van de middelbare school, altijd net iets minder leuk blijft dan ‘vrij’ lezen, voelt dit toch als een verademing. Het woorddeel literatuur in de titel literatuurwetenschap voelt niet langer als een Arbeit macht frei-achtige misleiding. Begrijp me niet verkeerd, ik beticht niemand op de UvA van nazisme.
Waar ik vorig jaar nog op mijn wenken bediend werd met verhalen van Tolstoj, sonnetten van Shakespeare en tragedies van Socrates, werd ik dit jaar enigszins teleurgesteld door alle randgebieden die ik voor mijn kiezen kreeg. Dat The Echo Maker dit meer dan goed heeft gemaakt is waarschijnlijk overdreven, maar het is waarlijk een bijzonder goed boek. Ik lees zelden nog romans van minder dan twintig jaar oud – waarom, dat is me ook niet helemaal duidelijk – maar dit was er weer een die bewijst dat kwaliteit niets met leeftijd te maken heeft. Buiten al die mooiigheden heeft het boek nog een andere kwaliteit. Het speelt zich af in een klein dorpje in de Verenigde Staten en om de een of andere reden ben ik dan meteen verkocht. Kleine dorpjes, vooral in de Verenigde Staten, hebben iets nostalgisch, iets vertrouwds en iets vredigs.
Tags: Arbeit macht frei, Column, cultuurbewust, John Williams, Literatuur, Literatuurwetenschap, National Book Award, Philip Roth, Richard Powers, Rick Groenen, Shakespeare, socrates, The Echo Maker, Tolstoj, UvA, William Faulkner
Posted in Column, Literatuur | No Comments »
mei 22nd, 2013
Gevangen zitten in structuren die je van buitenaf worden opgelegd. Daarmee worstelt het personage van actrice Ilse van Kollenburg in de locatietheatervoorstelling Salon voor 1. Als ondernemend theatermaakster opereert Ilse zelf juist buiten de traditionele paden van theaters, gezelschappen en impresariaten. Het gebeurt vaker dat acteurs en actrices onder het mom van cultureel ondernemerschap op zelfstandige wijze theaterprojecten realiseren met een eigen organisatie. Zo financiert Ilse haar voorstelling door alle 45 minuutjes afzonderlijk te laten sponsoren via haar eigen platform Sponsoreenminuut.nl.
Ilse van Kollenburg (1982) volgde in Tilburg een musicalopleiding, ging naar New York voor extra acteer- en danslessen en deed vervolgens nog een driejarige opleiding aan theaterschool De Trap in Amsterdam. Ze wisselt het werken voor theater, film en televisie af. Komende zomer is Ilse te zien in de nieuwe voorstelling Salon voor 1, mogelijk gemaakt door haar eigenhandig opgezette bedrijf IVK Producties. Salon voor 1 zal spelen op verschillende festivals in een zelfgecreëerde kapsalon. Met haar website Sponsoreenminuut.nl haalt Ilse sponsorgeld binnen van bedrijven en particulieren. Heb je even een minuutje?
“Dat is ontstaan vanuit mijn drang om zelf voorstellingen en producties te maken, en omdat ik dat onder een bedrijfsnaam wilde doen. Ik wil iets creatiefs maken, maar ik zie wel in dat je daar ook een beetje ondernemend voor moet zijn.”
“Ja, het is best wel pittig. Er komt heel veel bij kijken waar je geen weet van hebt, waar je op een theateropleiding of dansacademie geen lessen in krijgt. Je moet aan zó veel dingen denken. Dan is er wel een Belastingdienst of Kamer van Koophandel die je daarin kan sturen. Maar het blijft een uitdaging. Ik heb de mazzel dat mijn moeder en mijn broer beiden ondernemer zijn. Daar kan ik het een beetje bij afkijken. Het eerste project was mijn monoloog Omdat ik de beste ben. Die voorstelling heb ik mogelijk gemaakt door het platform Sponsoreenminuut.nl. Die website heb ik dus naast het bedrijf opgezet.”
“Ik heb niemand echt vast in dienst, maar ik werk met freelancers en stagiaires. Ik heb een heel team om me heen staan. Voor specifiek deze voorstelling komt er bijvoorbeeld een regisseur en een tekstschrijver en een vormgeefster. Zo zoek ik per project het juiste team van mensen bij elkaar.”
“Het gaat over een vader en een dochter. De vader heeft een kapsalon en daar werkt hij al jaren. Ondanks dat de salon inmiddels niet meer zo goed loopt, blijft hij zijn ding doen. Hij veegt elke dag de vloer, zet koffie voor de klanten die hopelijk komen. Maar ze komen niet. Zijn dochter heeft ondertussen een reis gemaakt en daar ontzettend veel vrijheid ervaren. Zij komt noodgedwongen terug naar Nederland, omdat haar moeder is overleden. Ze gaat bij haar vader in de salon werken en stapt in zijn patronen en structuren. Dat zorgt voor hilarische en schrijnende situaties.
Het idee voor de voorstelling komt voort uit mijn fascinatie voor gevangen zitten in de breedste zin van het woord. Dus letterlijk gevangen tussen vier muren, als wel gevangen zitten in patronen die je opgelegd zijn, waar je in vast zit terwijl je eigenlijk iets anders zou willen.”
“Ja. Omdat het met mijn vorige voorstelling ook is gelukt. Het is niet makkelijk om het via die weg te doen. Sponsoren werven is best pittig. Waar begin je? Wat heb je een sponsor te bieden? Dat waren allemaal nieuwe vraagstukken die tijdens mijn vorige voorstelling naar boven kwamen. Ik heb daar positieve ervaringen uit gehaald, ook voor de sponsoren. Sponsoreenminuut.nl heb ik opgezet in een tijd dat crowdfunding nog best nieuw was. Nu is dat voor veel meer mensen bekend.”
“De voorstelling duurt 45 minuten, dus ik heb 45 vakjes als minuutjes op mijn website staat. Bedrijven kunnen een minuut van de voorstelling sponsoren. Dan vullen zij met hun logo één vakje, dus één minuutje. Er zijn qua prijzen drie verschillende pakketten. Voor 50 euro heb je al 1 minuut. Er zijn eigenlijk twee verschillende motivaties waarom bepaalde bedrijven meedoen. De ene staat achter theater en cultuur en wil een jonge maakster steunen. Anderen vinden juist het culturele ondernemerschap interessant en willen dat ondersteunen, ook al hebben ze misschien niet zo veel met theater.”
“Ik heb er bewust voor gekozen om de sponsoren geen invloed te geven. Ik denk dat dat heel moeilijk te managen is. En als het al te managen is, dan zou ik het niet willen. Want ik wil wel mijn ding kunnen maken. Je zoekt dus sponsoren die achter jouw idee staan. Mijn vorige voorstelling speelde ik in zwembaden, daarin hadden we bijvoorbeeld op de tegeltjes ruimte kunnen geven aan de namen van sponsoren. Maar als je 45 sponsoren een plekje wilt geven, dan wordt het echt te commercieel. Als bij een voetbalwedstrijd een reclamebord langs de kant staat, dan heeft niemand daar last van. Als je in het theater een decor maakt met de naam van een sponsor erop, dan heeft dat invloed op je spel. Dan kan je zo’n reclamebord niet negeren. Dat heeft al gauw invloed op je vormgeving.”
“Ergens wel. Het zijn namelijk echt twee verschillende dingen. Ik probeer het te splitsen. Ik heb nu het zakelijke stuk gehad en alles opgezet. Zodra ik begin met repeteren, probeer ik me volledig te focussen op het creatieve stuk.”
Tags: Claire Goossens, Guiot Duermeijer, Ilse van Kollenburg, Interview, IVK Producties, Jori Hermsen, Salon voor 1, Sponsoreenminuut.nl, Theater
Posted in Interview, Theater | No Comments »
mei 22nd, 2013
Met deze nieuwe verfilming van F. Scott Fitzgerald’s roman uit 1925 heeft regisseur Baz Luhrmann (Moulin Rouge) geen romantisch hoogstandje afgeleverd. Dat het een visueel spektakel is, staat buiten kijf. De 3D Experience doet vooral de grote feesten eer aan, maar bij de rest van de film voegt het helaas weinig toe. Daarbij presteren de hoofdrolspelers in The Great Gatsby onder de maat waardoor een episch drama/meesterwerk uitblijft.
In het kort gaat het in The Great Gatsby om drie hoofdpersonages. Nick Carraway (Tobey Maguire, Spider-Man) zit in rehab, van waaruit hij de toeschouwer via zijn geschreven woord mee terugneemt in de tijd. Nick betrekt een klein huis naast de enorme mansion van de mysterieuze en puisant rijke Jay Gatsby (Leonardo DiCaprio, Inception). Bijna elke avond geeft Gatsby exorbitante feesten waar half New York op afkomt. Dit blijkt allemaal één groot uithangbord te zijn om Daisy Buchanan (Carey Mulligan, Drive) voor zich terug te winnen. Zij is echter inmiddels getrouwd met de vermogende Tom Buchanan (Joel Edgerton, Zero Dark Thirty). Nick fungeert net als de kijker als een voyeur in het leven van de extreem rijken. Gatsby doet er alles aan om Daisy voor zich terug te winnen, ondanks dat deze liefde gedoemd is te mislukken.
Waar is dat feestje? Hier is dat feestje!
Visueel zit de film sterk in elkaar; de aankleding en muziek zijn fantastisch. De mix van nieuwe en oude muziek zorgt ervoor dat de film van deze tijd is, ook al speelt het verhaal zich in de jaren twintig van de vorige eeuw af. Helaas is het indrukwekkende verhaal van Fitzgerald flinterdun in beeld gebracht en spelen de acteurs hun personage niet geheel overtuigend. Mulligan speelt mat en DiCaprio zet zijn rol als getergde verliefde fantast na zijn zoveelste uitbarsting vaak te dik aan. Toch is het lastig niet voor zijn charmes te vallen. Eigenlijk is Maguire een moreel kompas en daardoor de enige in wie je je nog een beetje kunt verplaatsen. In The Great Gatsby zit drama op de achterbank van een te snel rijdende auto waarbij 3D effecten en lang uitgespelde feesten de auto besturen op weg naar één grote clash.
Kitsch ik heb je
Door de overdaad aan close-ups en visuele confetti doet deze vijfde verfilming van de klassieker al snel kitscherig aan. Voorbij wordt gegaan aan de boodschap van de film- be carefull what you wish for. Het idee lijkt al gauw dat we de film niet te serieus moeten nemen, gewoon moeten genieten en deel uitmaken van het visuele feest. De vraag die Jay Gatsby aan Nick Carraway stelde, ‘Is it too much?’ blijft hangen als de film is afgelopen. Was het allemaal een beetje teveel of toch juist niet? Carraway vat de film goed samen wanneer hij zegt ‘You can’t repeat the past.’ Dit heeft Luhrmann zeker niet gedaan, maar of de film geworden is zoals hij zelf voor ogen had is de grote vraag.
Tags: 3D, Baz Luhrmann, Carey Mulligan, drama, F. Scott Fitzgerald, Film recensie, isla fisher, Joel Edgerton, Larissa Lambooij, Leonardo DiCaprio, romantiek, The Great Gatsby, tobey maguire
Posted in Film, Recensie | No Comments »
mei 22nd, 2013
Voor veel muziekliefhebbers is de klassieke muziek van de twintigste eeuw een nog grotendeels onbekend gebied. In de serie Modern Times brengt CultuurBewust.nl een inleiding in een aantal werken dat de muziek voorgoed veranderd heeft. Deze eerste editie is het de beurt aan Igor Stravinsky’s Le Sacre du Printemps.
Dit jaar is het precies honderd jaar geleden dat Stravinsky’s ballet Le Sacre du Printemps in première ging. Het zou een van de meest beroemde en beruchte premières uit de muziekgeschiedenis worden. Vanaf het begin was het al onrustig in het Parijse Théâtre des Champs-Élysées, een onrust die binnen de kortste keren ontaardde in complete chaos. De muziek was amper nog te horen boven het geschreeuw van het publiek uit. De conservatieve vleugel van het publiek kreeg het al snel aan de stok met de meer progressieve bezoekers: wat begon als puur verbale onenigheid mondde als snel uit in vechtpartijen. Deze schandaalpremière was de beste promotie die Stravinsky zich had kunnen wensen: het verhaal over het stuk ging als een lopend vuurtje door Parijs heen, en volgende opvoeringen waren een groot succes. Binnen de kortste keren werd het werk erkend als een van de meesterwerken van de twintigste-eeuwse muziek.
Le Sacre du Printemps wordt vandaag de dag meestal als concertstuk opgevoerd. Stravinsky schreef het echter als muziek voor een ballet van de beroemde Ballets Russes, het Russische balletgezelschap van impresario Sergei Diaghilev. Het ballet, met een choreografie van Vaslav Nijinsky gaat over een heidens lenteritueel in een prehistorisch Rusland. Een jong meisje wordt uitgekozen als offer: ze moet zichzelf dood dansen om de lente terug te laten keren.
Stravinsky koos er bewust voor om de primitiviteit van dit verhaal terug te laten keren in zijn muziek. Dit verklaart voor een deel de heftige reacties die het stuk opriep bij de première. De rijke, hyperemotionele klank van de late romantiek werd radicaal overboord gezet door Stravinsky. In plaats daarvan bestaat Le Sacre uit een lappendeken van fragmenten van Russische volksmelodieën.
Het meest in het oog springende aspect van de muziek is echter de ritmiek. Nooit eerder speelde ritme zo’n centrale rol in een stuk muziek als in Le Sacre. Luister bijvoorbeeld naar het deel Danses des Adolescentes. Melodie is er in deze passage amper, en ook harmonisch gebeurt er weinig. Ritme, daarentegen, wordt hier een volledig zelfstandig muzikaal element in plaats van een middel om de melodie voort te stuwen. Probeer maar een mee te tellen met het ritme. Normaal gesproken ligt het accent steeds op dezelfde tel (EEN twee drie vier, EEN twee drie vier), maar Stravinsky verstoort de puls bewust door het accent steeds te verleggen (een TWEE drie vier, een TWEE drie VIER). Hierdoor word je als luisteraar constant op het verkeerde been gezet.
Vecht- en scheldpartijen mag Le Sacre dan niet meer oproepen, toch heeft het ondanks haar antieke status nog niets van haar oerkracht verloren. Na honderd jaar voelt de muziek nog steeds opwindend en opvallend modern. Een goede uitvoering voelt nog steeds alsof je midden in een storm staat terwijl de grond onder je voeten begint te schudden door een aardbeving. Kortom: geweldig.
Tags: Beschouwing, cultuurbewust, Igor Stravinsky, klassieke muziek, Le Sacre du Printemps, modern, Modern Times, Muziek, Remco de Kok, Rite of Spring, twintigste eeuw
Posted in Beschouwing, Klassieker, Muziek | No Comments »
5 Beschouwing cultuurbewust Igor Stravinsky klassieke muziek Le Sacre du Printemps modern Modern Times Muziek Remco de Kok Rite of Spring twintigste eeuw
Copyright 2013 CultuurBewust.nl
CultuurBewust.nl is hèt culturele web- magazine van Nederland. Elke dag lees je hier recensies, interviews en reportages voor jongeren, door ruim 100 cultuurjournalisten in de dop.
